Çfarë është depresioni sipas jetës shpirtërore?

Çfarë është depresioni sipas jetës shpirtërore?
Murg Savva Agjioriti
Pjesë nga libri: Pasionet dhe depresioni – Çfarë janë dhe si shërohet

Bota e sotme, gjithnjë e më shumë, duket se po zhytet në mërzi, zbrazëti, indiferencë, pasione trupore dhe vetmi. Sipas Murgut Savva Agjioritit, këto nuk janë dukuri të rastësishme, por pasoja të largimit të njeriut nga Perëndia.

Kur njeriu largohet nga Krijuesi i tij, ai humbet qendrën e jetës. Mund të ketë mundësi materiale, rehati, udhëtime, argëtim dhe suksese të jashtme, por brenda tij mbetet një boshllëk që nuk mbushet me asgjë tokësore.

Oshënar Paisi thoshte se sa më shumë njerëzit largohen nga jeta e thjeshtë dhe natyrale, duke ndjekur luksin, aq më shumë shtohet ankthi. Dhe sa më shumë largohen nga Perëndia, aq më pak gjejnë prehje. Prandaj njeriu modern vërtitet i shqetësuar, kërkon pa pushim diçka të re, por nuk gjen qetësi, sepse shqetësimi i tij nuk është vetëm psikologjik; ai prek thellësinë e shpirtit.

Nga kënaqësitë e botës lind shpesh ankthi i botës. Një kulturë e jashtme, e mbështetur vetëm te dukja, suksesi dhe kënaqësia e çastit, nuk arrin ta shërojë njeriun. Përkundrazi, shpesh e çon atë në lodhje të brendshme, në pasiguri dhe në varësi nga mjetet e jashtme të qetësimit.

Oshënar Paisi vërente se kur shohim një njeri me ankth të madh, shqetësim dhe mërzi, ndërkohë që nga jashtë duket se i ka të gjitha dhe nuk i mungon asgjë, duhet të kuptojmë se atij i mungon Perëndia.

Edhe Shën Porfiri theksonte se brenda njeriut, besimtar ose jo, ekziston një plagë e thellë kur ai largohet nga Zoti. Ky largim sjell vetmi. Njeriu kërkon ndihmë, troket në shumë dyer, kërkon shpjegime, ilaçe dhe këshilla. Por, nëse nuk ia dorëzon veten Perëndisë, qetësimi mbetet i përkohshëm dhe pasiguria mund të kthehet përsëri më e fortë.

Sipas kësaj qasjeje shpirtërore, njeriu modern përjeton një lloj perëndimi të brendshëm, sepse e ka ndërtuar jetën mbi autonominë nga Perëndia, mbi arsyen e mbyllur në vetvete dhe mbi kënaqjen e pasioneve. Kur krijesa adhurohet më shumë se Krijuesi, atëherë njeriu humbet drejtimin e tij të vërtetë.

Apostull Pavli shkruan se njerëzit “e shndërruan të vërtetën e Perëndisë në gënjeshtër” dhe adhuruan krijesën në vend të Krijuesit. Për këtë arsye, Perëndia lejoi që ata të dorëzohen në pasionet e tyre. Kjo nuk do të thotë se Perëndia e braktis njeriun me urrejtje, por se Ai, në mënyrë pedagogjike, lejon që njeriu të kuptojë nga pasojat se çfarë sjell largimi prej Tij.

Kur njeriu nuk dëshiron ta njohë Perëndinë, mendja e tij errësohet. Ai humbet aftësinë për të dalluar qartë të vërtetën nga gënjeshtra, dritën nga errësira, lirinë nga skllavëria e pasioneve. Atëherë veprat e tij fillojnë të mbajnë vulën e kësaj errësire të brendshme.

Pasojat e pasioneve janë të rënda. Ato shformojnë fytyrën e njeriut dhe e largojnë atë nga bukuria për të cilën u krijua. Padrejtësia, dinakëria, pangopësia, zilia, armiqësia, mashtrimi, ligësia, thashethemet, krenaria, arroganca, mosbindja, mungesa e dhembshurisë dhe mungesa e mëshirës e çojnë njeriun drejt përçarjes dhe izolimit.

Ky izolim nga të tjerët, mungesa e dashurisë dhe e komunikimit të vërtetë nuk shërohen vetëm me mjete të jashtme. Sipas Murgut Savva Agjioritit, shërimi i vërtetë fillon me rrëfimin e përulur, pendimin e sinqertë dhe kthimin e njeriut te Perëndia.

Kur njeriu nuk pendohet, rrezikon të shkojë drejt një vdekjeje ekzistenciale: jeton, por pa kuptim të brendshëm; lëviz, por pa drejtim; flet, por pa paqe; kërkon lumturi, por pa burimin e saj.

Kisha nuk e sheh njeriun vetëm si trup, as vetëm si psikologji, por si qenie të plotë: trup, shpirt dhe zemër. Prandaj edhe shërimi i tij kërkon një kthim të plotë. Njeriu ka nevojë për përkujdesje, për mbështetje, për urtësi, por mbi të gjitha ka nevojë të rigjejë lidhjen me Perëndinë, burimin e jetës dhe të paqes.

Në këtë kuptim, depresioni dhe zbrazëtia shpirtërore nuk janë vetëm gjendje që duhen fshehur ose turpëruar. Ato mund të bëhen edhe thirrje për kthim, për pendim, për rilindje të brendshme dhe për kërkim të vërtetë të Perëndisë.

Shënim redaksional UGO: Ky tekst paraqet një këndvështrim shpirtëror orthodhoks. Në raste të rënda depresioni, njeriu duhet të kërkojë edhe ndihmë profesionale mjekësore  pa e ndarë këtë nga lutja, rrëfimi dhe jeta kishtare.