Përmbyllet pelegrinazhi në Kapadoki, në gjurmët e Etërve të Kishës

Patriarku Ekumenik, Tërëshenjtëria e Tij z. Vartholome, dhe Kryepiskopi i Tiranës, Durrësit dhe i gjithë Shqipërisë, Fortlumturia e Tij z. Joani, përmbyllën pelegrinazhin treditor në Kapadoki, i cili u zhvillua nga 16 deri më 18 maj 2026.

Vizita e dy Primatëve orthodhoksë në këtë tokë të shenjtë kishte një domethënie të veçantë shpirtërore dhe historike. Kapadokia është një nga qendrat më të rëndësishme të krishterimit të hershëm, vendi ku shërbyen dhe shkëlqyen Etërit e mëdhenj të Kishës, si Shën Vasili i Madh, Shën Grigori i Nisës dhe Shën Grigor Theologu.

Etërit e Kapadokisë nuk ishin vetëm mbrojtës të doktrinës së krishterë në kohët e trazuara të shekujve të parë. Ata ishin edhe formues të gjuhës teologjike me të cilën Kisha vazhdon të shprehë misterin e besimit deri në ditët tona.

Gjatë shekujve të përndjekjeve, Kapadokia u kthye në vend strehimi, lutjeje, asketizmi dhe force shpirtërore për të krishterët. Kishat e gdhendura në shkëmb, shpellat dhe manastiret e fshehura në lugina dëshmojnë për një besim që nuk u shua as në periudhat më të vështira. Në këto vende u zhvillua një nga format më të pastra të jetës monakale dhe të bashkësisë së krishterë.

Kjo tokë ruan ende frymën e Etërve të Kapadokisë: harmoninë ndërmjet jetës medituese dhe përgjegjësisë ndaj botës, ndërmjet kulturës klasike dhe së vërtetës ungjillore, ndërmjet mendimit teologjik dhe shenjtërisë së jetës.

Gjatë pelegrinazhit, Patriarku Ekumenik, në fjalën e tij në Kishën e Fjetjes së Hyjlindëses Mari në Neapoli të Kapadokisë, shprehu lidhjen e thellë shpirtërore të pelegrinëve me tokën e shenjtë të paraardhësve. Ai theksoi se, megjithëse komunitetet e dikurshme të krishtera nuk ekzistojnë më si më parë, gjurmët e tyre mbeten të gjalla në kishat, monumentet dhe traditat që dëshmojnë shekuj besimi, kulture dhe jete shpirtërore.

Nënvizoi gjithashtu se trashëgimia orthodhokse nuk është vetëm kujtim i së kaluarës, por burim jete, lirie dhe frymëzimi për bashkëjetesë paqësore, mirëkuptim dhe respekt ndërmjet popujve dhe kulturave.

Nga ana e tij, Kryepiskopi i Shqipërisë z. Joani e cilësoi vizitën në Kapadoki si një përvojë të veçantë shpirtërore. Ai kujtoi sfidat e mëdha që ka kaluar Kisha Orthodhokse në Shqipëri dhe vuri në pah ringritjen e saj pas viteve të persekutimit ateist.

Kryepiskopi Joan theksoi rëndësinë e Ngjalljes si burim shprese dhe force për të krishterët, duke përcjellë mesazhin se askush nuk mund ta dëmtojë njeriun që mban Krishtin në zemër. Ai shprehu gjithashtu mirënjohje ndaj Patriarkut Ekumenik për mbështetjen e vazhdueshme ndaj Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë dhe ndaj veprës së të lumurit Kryepiskop Anastas.

Në kuadër të pelegrinazhit u kryen shërbesa në disa vende historike të Kapadokisë. Ndër to ishin Mbrëmësorja në Kishën e Hyjlindëses në Nevşehir dhe Liturgjia Hyjnore në Kishën e Shën Theodhorit në Malakope, sot Derinkuyu. Këto shërbesa rikthyen në vëmendje praninë e një qytetërimi shpirtëror që ndikoi thellë në formësimin e identitetit të krishterimit orthodhoks.

Për Kishën Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë, pjesëmarrja e Kryepiskopit Joan në këtë pelegrinazh kishte një rëndësi të veçantë. Ajo shprehu lidhjen e pandërprerë të Kishës së Shqipërisë me traditën e thellë orthodhokse dhe me trashëgiminë ekumenike të Etërve të Mëdhenj të Kishës.

Kapadokia u kujton të gjithëve se qytetërimet ndërtohen me mendim, sakrificë dhe shenjtëri. Ajo mbetet një hapësirë që formësoi ndërgjegjen teologjike të Kishës dhe kulturën shpirtërore të mbarë krishterimit.

Në thelb, pelegrinazhi i Primatëve të dy Kishave Orthodhokse në këtë tokë të shenjtë ishte një udhëtim drejt burimeve: drejt kujtesës, unitetit dhe dritës së traditës që vazhdon të ndriçojë rrugën e Kishës në botën bashkëkohore.

Pelegrinazhi në Kapadoki i Patriarkut Ekumenik z. Vartholome dhe i Kryepiskopit Joan përcolli mesazhin e ruajtjes së trashëgimisë së krishterë, të dialogut, të paqes dhe të dëshmisë së gjallë të besimit në kohën tonë.

Foto: Kryedhjakon Johan Koroveshi/ media Ngjallja/ KOASH