Shën Nikifori, Patriarku që mbrojti ikonat

Kisha kujton më 2 qershor Shën Nikiforin, Patriarkun e Konstandinopojës, një nga figurat e mëdha të periudhës së ikonoklazmës dhe një nga mbrojtësit e palëkundur të ikonave të shenjta.

Ai lindi në Konstandinopojë në vitin 758, në një familje fisnike dhe të devotshme. Prindërit e tij, Theodori dhe Irini, ishin të lidhur fort me besimin orthodhoks dhe pësuan përndjekje nga perandorët ikonoklastë për qëndrimin e tyre në mbrojtje të Kishës.

I ati, Theodori, ishte sekretar perandorak dhe noter në Pallatin e Shenjtë. Për besimin e tij u internua fillimisht në Milasa të Karisë dhe më pas në Nikea, ku ndërroi jetë pas viteve të gjata vuajtjesh.

Edhe pse u rrit në një kohë përndjekjeje, Nikifori mori arsim të mirë dhe shfaqi herët aftësi të veçanta. Për këtë arsye u thirr në pallat dhe shërbeu si sekretar perandorak. Megjithatë, ai nuk u lidh me lavdinë e botës. Shpejt u tërhoq nga detyra e lartë dhe zgjodhi jetën monastike.

Ai u vendos në një vend të qetë përballë Bosforit Trak, ku u bë murg dhe udhëhoqi një vëllazëri të vogël. Fama e tij për virtyt dhe shenjtëri u përhap shpejt. Më vonë u thirr të drejtonte një institucion bamirësie në Konstandinopojë, ku u dallua për përkujdesjen ndaj të varfërve, të sëmurëve dhe njerëzve të braktisur.

Pas fjetjes së Patriarkut Shën Taras, në vitin 806, Nikifori u zgjodh Patriark i Konstandinopojës. Ai e pa këtë detyrë jo si nder njerëzor, por si shërbim ndaj Kishës së Krishtit.

Për disa vite, Kisha gëzoi një periudhë qetësie. Vendimet e Sinodit të Shtatë Ekumenik, që kishin rivendosur nderimin e ikonave të shenjta, vazhdonin të ishin në fuqi. Por kjo qetësi nuk zgjati shumë.

Në vitin 815, në fron erdhi perandori Leon V Armeni, kundërshtar i ashpër i ikonave. Me të filloi faza e dytë e ikonoklazmës. Shën Nikifori nuk heshti. Ai kundërshtoi hapur politikën kishtare të perandorit dhe mbrojti me guxim mësimin orthodhoks.

Së bashku me disa hierarkë të tjerë orthodhoksë, ai shkoi në pallat për t’i kërkuar perandorit të mos luftonte Kishën dhe të mos prekte nderimin e ikonave. Por perandori mbeti i pandryshuar në qëndrimin e tij.

Nikifori u arrestua dhe u dënua me internim. Fillimisht u dërgua në Krisopojë dhe më pas në manastirin e Shën Theodhorit në Akrita. Atje u lidh edhe me Shën Theodhor Studitin, një tjetër dëshmitar të madh të besimit gjatë përndjekjeve ikonoklaste.

Kur perandori Leon u vra në vitin 820, pasardhësi i tij, Mihaili II, i propozoi Nikiforit kthimin në fronin patriarkal. Por kishte një kusht: të pranonte gjendjen e krijuar dhe të mos kërkonte rivendosjen e plotë të nderimit të ikonave.

Shën Nikifori nuk pranoi. Ai nuk e shkëmbeu të vërtetën e besimit me lavdinë e përkohshme të pushtetit. Për të, kompromisi me herezinë nuk ishte paqe, por tradhti ndaj Kishës.

Për këtë arsye mbeti në internim për nëntë vjet. Vuajtjet i pranoi si bekim të Perëndisë dhe fjeti në paqe në vitin 829. Pas përfundimit të ikonoklazmës, Kisha e nderoi si shenjtor dhe rrëfimtar të besimit.

Shën Nikifori ishte jo vetëm bari i Kishës, por edhe theolog dhe shkrimtar kishtar. Ai shkroi vepra të rëndësishme kundër ikonoklastëve, duke mbrojtur nderimin e ikonave dhe të vërtetën e Mishërimit të Krishtit.

Lufta për ikonat nuk ishte çështje arti apo zakoni. Në thelb, ikonoklazma prekte vetë besimin në Krishtin e mishëruar. Të mohonte dikush ikonën e Krishtit do të thoshte të dobësonte dëshminë se Biri i Perëndisë u bë njeri i vërtetë për shpëtimin tonë.

Për këtë arsye, qëndresa e Shën Nikiforit mbetet aktuale edhe sot. Ai na kujton se besimi nuk mbrohet vetëm me fjalë, por edhe me sakrificë, durim dhe besnikëri ndaj së vërtetës së Kishës.

Në një kohë kur presioni i pushtetit kërkonte heshtje dhe kompromis, Shën Nikifori zgjodhi rrugën e rrëfimit. Ai nuk pranoi të ruante pozitën duke humbur të vërtetën. Kjo e bëri shembull për hierarkët, klerin dhe të gjithë besimtarët.

Jeta e tij është thirrje për Kishën që të mos harrojë kurrë se Orthodhoksia nuk është ide njerëzore, por besim i ruajtur me gjak, lot dhe rrëfim nga shenjtorët.

Burimi: Sinaksari