Bëri pushtet me krahun e Tij predikim mbi Paraklisin e Hyjlindëses
Predikimi i Atë Epifan Haxhijankut, trajton kuptimin teologjik të fjalëve mbi fuqinë e Perëndisë dhe shpërndarjen e kryelartëve, sipas mësimeve të Shën Nikodhimit.
«Bëri pushtet me krahun e Tij…»
Edhe këtë mbrëmje vazhdojmë predikimet tona mbi Paraklisin e Hyjlindëses. Sot do të përpiqemi të shpjegojmë shkurtimisht vargun që thotë: «Bëri pushtet me krahun e Tij; shpërndau kryelartët në mendimin e zemrës së tyre».
E mbushur me Shpirtin e Shenjtë, por edhe me një mirënjohje të pakufishme ndaj Perëndisë, vajza e re e Nazaretit vazhdon himnin dhe lavdërimin e saj drejtuar Atij. Pasi tha se mëshira e Perëndisë iu dha me bollëk si asaj vetë, ashtu edhe atyre që e nderojnë dhe e kanë frikë Perëndinë, shton: «Bëri pushtet me krahun e Tij».
Perëndia «bëri pushtet», domethënë kreu vepra të mëdha dhe të mrekullueshme, dhe i kreu ato «me krahun e Tij». Krahu është ajo pjesë e trupit ku përqendrohet dhe shfaqet fuqia e njeriut. Pra, Perëndia kreu vepra të mëdha me krahun e Tij, me dorën e Tij të gjithëpushtetshme.
Mirëpo, Perëndia nuk ka duar. Ai është jolëndor dhe i patrup. Kjo frazë është, siç themi, një shprehje antropomorfike, domethënë një mënyrë të shprehuri që i atribuon Perëndisë tipare dhe veçori njerëzore, në mënyrë që disa të vërteta teologjike të bëhen më të kuptueshme për ne. Edhe ne themi shumë herë: «Zoti vëntë dorë!», ndonëse Perëndia nuk ka duar.
Në mënyrë të ngjashme thotë edhe psalmisti: «Sytë e Zotit janë mbi të drejtët dhe veshët e Tij dëgjojnë lutjen e tyre». Domethënë, sytë e Perëndisë janë drejtuar nga të drejtët dhe veshët e Tij janë të gatshëm ta dëgjojnë me vëmendje përgjërimin e tyre. Mirëpo, Perëndia nuk ka as sy dhe as veshë. Me këtë shprehje Davidi dëshiron të thotë se Perëndia tregon kujdes të vazhdueshëm dhe atëror ndaj njerëzve të drejtë dhe besëmirë. Kështu edhe këtu, kur Hyjlindësja thotë se Perëndia kreu vepra të mëdha me krahun e Tij, dëshiron të shprehë veprimet e mrekullueshme të gjithëpushtetshmërisë dhe të mirësisë së Perëndisë.
Prandaj edhe Moisiu thotë në emër të Perëndisë: «Do t'ju çliroj me krah të lartë», domethënë: Do t'ju shpëtoj me një fuqi të papërballueshme. Edhe Davidi shton në mënyrë të ngjashme se Perëndia e çliroi Izraelin nga duart e egjiptianëve «me dorë të fuqishme dhe me krah të lartë».
Etërit e Kishës thonë se krahu i Perëndisë Atë është Biri, Zoti ynë Jisu Krisht. Dhe sikurse në krah gjendet fuqia e njeriut, kështu edhe Biri është fuqia e Atit. Këtë e mbështesin në fjalët e Apostull Pavllit, i cili thotë: «Ndërsa ne predikojmë Krishtin e kryqëzuar, fuqi të Perëndisë dhe urtësi të Perëndisë». Ne i predikojmë, thotë, gjithë botës Krishtin e kryqëzuar, i Cili është fuqia e Perëndisë dhe urtësia e Perëndisë. Prandaj, Krishti është fuqia e Perëndisë, krahu i Perëndisë.
Pra, thotë Hyjlindësja, Perëndia me krahun e Tij të fuqishëm dhe të lartë, me gjithëpushtetshmërinë e Tij, «bëri pushtet». Ai kreu vepra të mëdha e të mrekullueshme dhe korri fitore. Çfarë mposhti? Në këtë rast mposhti ligjet e natyrës. Dhe si i mposhti ato? Në dy mënyra. Së pari, me faktin se Biri dhe Fjala e Perëndisë, i Cili ishte pa mish dhe është Personi i dytë i Trinisë së Shenjtë, mori mish e eshtra, u bë njeri i përsosur dhe jetoi ndërmjet nesh.
Së dyti, me faktin se Virgjëresha zuri në bark pa farë burri, mbeti shtatzënë dhe lindi Bir pa ndërmjetësimin e një burri. Prandaj edhe himnografi, duke iu drejtuar Hyjlindëses për këtë fitore mbi ligjet e natyrës, i thotë: «Janë mposhtur kufijtë e natyrës në ty, o Virgjëreshë e panjollë, sepse lindja mbetet e virgjër». Kaq për shprehjen: «Bëri pushtet me krahun e Tij».
Dhe Hyjlindësja shton: «Shpërndau kryelartët në mendimin e zemrës së tyre». Ai i mposhti dhe i shpërndau ata që krenohen në mendjen dhe në zemrën e tyre. Cilët quan «kryelartë»? Para së gjithash, nënkupton demonët, të cilët për shkak të krenarisë së tyre ranë nga qielli. Luciferi tha në mendjen e tij: «Do të ngjitem në qiell; përmbi yjet e qiellit do të vendos fronin tim; do të bëhem i ngjashëm me Më të Lartin». Do të ngjitem në qiell, do ta vendos fronin tim mbi yjet e qiellit dhe do të bëhem i ngjashëm me Perëndinë e Tërëlartë. Këta demonë krenarë dhe të papastër, vëren Shën Nikodhimi, Perëndia i dëboi nga shpirtrat e njerëzve nëpërmjet mishërimit të Birit të Tij dhe i dërgoi në humnerë.
Së dyti, me fjalën «kryelartë», Hyjlindësja nënkupton edhe judenjtë. Ata mburreshin se kishin Abrahamin për atë dhe se ishin populli i veçantë dhe i zgjedhur i Perëndisë. Të gjitha kombet e tjera ishin për ta të papastra. Dhe në fund, pasi i përndoqën profetët dhe shumë prej tyre i vranë, kryqëzuan vetë Birin e Perëndisë. Prandaj Perëndia i shpërndau në të gjithë dheun. I shpërndau deri në skajet e botës nëpërmjet ushtrive romake, në vitin 70 pas Krishtit, ashtu siç kishin profetizuar profetët e frymëzuar nga Perëndia dhe veçanërisht Ezekieli, i cili tha qartë: «Do t'i shpërndaj në të gjithë dheun».
Së fundi, me fjalën «kryelartë» nënkuptohen edhe filozofët e lashtë, të cilët e quajtën marrëzi predikimin e Ungjillit. Edhe ata u larguan nga njohja e vërtetë e Perëndisë dhe mbetën në mashtrim e në padije.
U përpoqëm, vëllezërit e mi, të shpjegojmë vargun: «Bëri pushtet me krahun e Tij; shpërndau kryelartët në mendimin e zemrës së tyre». Le ta përfundojmë predikimin tonë me disa mendime të dobishme për shpirtin nga Shën Nikodhimi. Edhe ne, vëllezërit e mi, nëse nuk duam që Perëndia të na shpërndajë dhe të na hedhë tej si krenarë, e kështu të biem në fatkeqësi dhe mjerime, le të jemi të përulur.
Le ta dëgjojmë këshillën që Tobiti i dha birit të tij, Tobias: «Edhe ti, o bir, mos u kreno në zemrën tënde». Mos u kreno duke menduar se je më i mirë se të tjerët, si fariseu që thoshte: «Nuk jam si njerëzit e tjerë» dhe u hodh tej nga Perëndia. Mos e konsidero veten më të urtë se të tjerët dhe mos mendo se i di të gjitha, sepse atëherë do të bjerë mbi kokën tënde ai «mjerim» që tha Isaia: «Mjerë ata që janë të mençur në sytë e tyre dhe të ditur përpara vetvetes». Mjerë ata që e konsiderojnë veten të urtë dhe të mençur, që në sytë e tyre e paraqesin dhe e admirojnë veten si dijetarë që i dinë të gjitha.
Sepse, sikurse Perëndia i shpërndau ata njerëz krenarë që u përpoqën të ndërtonin Kullën e Babelit, kështu do të të shpërndajë edhe ty, nëse krenohesh qoftë për pasurinë, qoftë për fuqinë, bukurinë apo zgjuarsinë tënde. Sepse «Perëndia shpërndau eshtrat e atyre që kërkojnë t'u pëlqejnë njerëzve». Ata njerëz të pamend të Babelit thanë: «Ejani të ndërtojmë një qytet dhe një kullë, maja e së cilës do të arrijë deri në qiell. Kështu do t'u lëmë emrin tonë pasardhësve». Prandaj Perëndia i shpërndau në të gjithë dheun.
Krenaria është mëkati i parë dhe më i madh, siç vëren Shën Kirilli i Aleksandrisë, dhe asaj i kundërvihet vetë Perëndia, sipas fjalës së Tij të frymëzuar: «Zoti u kundërvihet krenarëve, ndërsa të përulurve u jep hir». Le ta braktisim, pra, të dashurit e mi, krenarinë, të cilën Perëndia e urren dhe e përbuz kaq shumë, dhe le të duam përulësinë, e cila tërheq mëshirën dhe mirësinë e Tij. Amin.
Kujtimi i një tjetër Shën Nikodhimi nderohet në raste të tjera kishtare nga besimtarët.
