RILINDJA- Serafim Rouz!
Dëshmia e një ish të burgosuri të Gulagut për rrugën nga ateizmi drejt besimit orthodhoks
Tani do të doja të them disa fjalë për një njeri të thjeshtë, me emrin Juri Maskov, i cili rrëfen kthimin e tij në besim në Rusi. Ai u dëbua me forcë nga Rusia para tre vjetësh dhe, ndërsa ishte në fillim të të dyzetave, u sëmur nga kanceri dhe vdiq vitin e kaluar. Vetëm tre muaj pasi mbërriti në këtë vend, mbajti një fjalim ku tregoi se si ishte kthyer në besim: Perëndia iu zbulua përmes vuajtjeve që kishte përjetuar.
Ai ishte ftuar të fliste në një konferencë ruse në New Jersey në vitin 1978. Kur filloi fjalën, u tha të pranishmëve se para se të vinte atje nuk e dinte çfarë do të thoshte.
“Isha i trazuar”, tha ai. “Më dukej se nuk kisha asgjë për t’ju thënë. Gjysmën e parë të jetës sime e kalova si student, dhe gjysmën e dytë në burgje dhe në kampet politike të përqendrimit të Gulagut. Në të vërtetë, çfarë mund t’u them njerëzve që janë më të arsimuar se unë, më të ditur dhe madje më të informuar për ngjarjet në Bashkimin Sovjetik?”
Këtu mund të shohim një kontrast me atë që ndodh në Perëndim. Është e vërtetë se shumë njerëz në Perëndim kthehen në Orthodhoksi. Zakonisht ata kanë një njohuri të gjerë teorike për Orthodhoksinë, por jo këtë përvojë të dhimbjes dhe të shpërblimit real për atë që fitojnë. Juri, nga ana tjetër, nuk flet nga librat, por nga përvoja e tij.
“Prandaj”, thotë Juri, “vendosa të mos e shkruaj fjalimin tim, por të them atë që Perëndia do të vendoste në shpirtin tim. Dhe atëherë, ndërsa po vinim me shpejtësi nga Bridgeport i Connecticut-it me një tren të mrekullueshëm përgjatë një rruge të mahnitshme, në mes të një natyre të pasur, kuptova se e gjithë jeta ime shpirtërisht martirike në ‘parajsën’ komuniste, rruga ime nga ateizmi dhe marksizmi në besimin orthodhoks, është i vetmi informacion i çmuar që mund t’ju interesojë. Jeta ime është interesante vetëm për aq sa është një pikë në oqeanin e rilindjes fetare ruse.”
Pastaj Juri flet për jetën e tij:
“Kam lindur në vitin e përgjakshëm 1937 në fshatin Klishev, tridhjetë milje larg Moskës. Babai im, një farkëtar profesionist, vdiq në luftë dhe nuk e mbaj mend. Nëna ime, që punonte në punë të ndryshme, mendoj se ishte indiferente ndaj fesë. Gjithsesi, gjyshja ime ishte shumë besimtare.”
Në të vërtetë, në Rusi pothuajse gjithmonë gjendet një gjyshe ose një nënë besimtare, e cila shpesh e kthen familjen përsëri në besim.
“Por ajo nuk kishte autoritet në sytë e mi, sepse ishte krejtësisht analfabete. Natyrisht, u pagëzova si fëmijë, por gjatë viteve të shkollës e hoqa kryqin tim dhe deri në moshën njëzet e pesë vjeç isha një ateist i bindur.
Pasi mbarova shkollën shtatëvjeçare, pata fatin të hyj në Gjimnazin e Arteve dhe Industrisë në Moskë dhe aty studiova pesë nga shtatë vitet. Kështu, nga jashtë, jeta ime kishte filluar shumë me sukses. Me kalimin e kohës do të merrja diplomën e artistit dhe do të mund të punoja kudo që të doja.”
Kjo është një biografi tipike akademike sovjetike. Në Bashkimin Sovjetik jeta akademike merrej shumë seriozisht: nëse arrije sukses, fitoje një biletë të hapur për shumë të mira në jetën sovjetike; nëse dështoje, mund të përfundoje në një punë të rëndomtë.
“Por jeta e mërzitshme sovjetike dhe mungesa e kënaqësisë shpirtërore”, vazhdon Juri, “nuk më jepnin paqe. Diku nga fundi i vitit 1955, në moshën nëntëmbëdhjetë vjeç, ndodhi një ngjarje nga jashtë e parëndësishme, por që në shpirtin tim u bë vendimtare: kuptova në çfarë shoqërie jetoja.
Pavarësisht propagandës së hapur sovjetike, kuptova se jetoja nën një regjim padrejtësie absolute dhe mizorie absolute. Shumë studentë arritën në të njëjtin përfundim në atë kohë dhe me kalimin e kohës u shfaqën edhe të tjerë që mendonin si unë. Të gjithë e konsideruam detyrë tonën t’i tregonim botës për këtë zbulim dhe të vepronim në njëfarë mënyre kundër triumfit të së keqes.”
Kjo, natyrisht, pasqyron prirjen idealiste që sundon në rini, e cila gjendet edhe në botën perëndimore.
“Por policia sekrete i vëzhgon me shumë kujdes të gjithë qytetarët e Bashkimit Sovjetik. Më 7 nëntor 1958, kur isha vetëm njëzet e një vjeç, u mblodhëm në një takim organizativ për të vendosur mbi çështjen e një botimi ‘të fshehtë’. Gjashtë prej nesh u arrestuan dhe të gjithë ata që nuk u penduan morën dënimin më të lartë për veprimtari antisovjetike: shtatë vjet secili në një kamp përqendrimi.
Kështu filloi një rrugë e re në jetën time.”
Deri në këtë pikë duhet të theksohet se nuk ka ende asnjë kthim fetar. Juri është ende një i ri idealist, i cili papritur u kap dhe u dërgua në Gulag.
“Të gjithë ne atëherë ishim ateistë dhe marksistë të kampit eurokomunist. Kjo do të thotë se besonim se marksizmi ishte një mësim i vërtetë që e çon popullin drejt një të ardhmeje të ndritshme, drejt një mbretërie lirie dhe drejtësie, dhe se kriminelët e Moskës, për ndonjë arsye, nuk donin ta zbatonin këtë mësim në jetë. Në kampin e përqendrimit kjo ide vdiq përgjithmonë për të gjithë ne.”
Nuk do të hyj këtu në çështjen e filozofisë së komunizmit, por do të shënoj vetëm faktin se Juri ra në një gjendje dëshpërimi. Ai humbi besimin në atë që kishte mësuar përmes arsimimit të tij: se komunizmi ishte një mësim idealist që sillte lumturi dhe paqe. Ai pa se në praktikë komunizmi nuk ishte ajo që pretendonte të ishte.
Atëherë diçka filloi të ndodhte në shpirtin e tij.
“Do të doja të zbuloja pak rrugën e rilindjes shpirtërore”, thotë ai, “që të mund të shihni se sa në mënyrë të pandërprerë vepron ajo në popullin rus. Nuk jam vetëm unë dhe ata që ishin me mua që kaluam rrugën shpirtërore nga ateizmi në besimin fetar. Kjo është një dukuri tipike në kampet politike sovjetike.
Çfarë ndodh me popullin tonë? Procesi i rilindjes shpirtërore ka dy faza.
Së pari dallojmë qartë natyrën e vërtetë të marksizmit dhe çlirohemi nga çdo iluzion lidhur me të. Pas një analize të thellë dhe serioze zbulojmë se marksizmi, në thelb, është thjesht një mësim i totalitarizmit, që është një skllavëri absolute. Çdo parti komuniste në çdo vend, nëse merr përsipër të realizojë programin marksist, do të detyrohet të përsërisë atë që kanë bërë dhe vazhdojnë të bëjnë komunistët e Moskës. Përndryshe do të duhet të heqë dorë nga marksizmi dhe ateizmi dhe do të shpërbëhet.
Duke kuptuar këtë të vërtetë të thjeshtë, ne humbasim bazën ideologjike mbi të cilën kishim kundërshtuar skllavërinë marksiste. Bie mbi ne një boshllëk shpirtëror, i cili sjell pas vetes një krizë edhe më të thellë.”
Pastaj Juri na tregon se si ai vetë hyri në këtë krizë të thellë:
“Pasi u liruam nga kampi, pas dënimit shtatëvjeçar, perspektivat tona për të ardhmen ishin të tilla që nuk do t’ia uronim as një armiku: ose do të ktheheshim përsëri në kamp dhe do të qëndronim atje për pjesën tjetër të jetës, ose do të vdisnim në ndonjë burg psikiatrik, ose do të na vriste policia sekrete pa gjyq dhe pa hetim.
Në këto kushte krize shpirtërore, pa asnjë rrugëdalje, lind në mënyrë të pashmangshme pyetja themelore e botëkuptimit: përse të jetoj nëse nuk ka rrugëdalje?
Dhe kur vjen ky çast i tmerrshëm, secili prej nesh ndien se vdekja e ka kapur për gryke: nëse nuk vjen një lloj përgjigjeje shpirtërore, jeta merr fund. Sepse pa Perëndinë jo vetëm që ‘gjithçka lejohet’, por vetë jeta nuk ka më vlerë dhe kuptim.
Në kamp pashë njerëz që çmendeshin ose i jepnin fund jetës duke u vetëvrarë. Edhe unë vetë ndjeva qartë se, nëse do të arrija përfundimisht në përfundimin se nuk ka Perëndi, do të isha i detyruar të vetëvritesha, sepse është e turpshme dhe poshtëruese për një qenie të arsyeshme të zgjasë një jetë torturuese pa kuptim.
Kështu, në fazën e dytë të rilindjes shpirtërore, zbulojmë se ateizmi, po të ndiqet deri në përfundimin e tij logjik, e çon patjetër njeriun në shkatërrim, sepse është një mësim i plotë imoraliteti, i së keqes dhe i vdekjes.”
Një fund tragjik, vetëvrasje ose çmenduri, do të kishte qenë edhe fati im, nëse, për fat të mirë, më 1 shtator 1962 nuk do të kishte ndodhur mrekullia më e madhe e jetës sime.
Atë ditë nuk ndodhi asnjë ngjarje, nuk pati asnjë ndikim nga jashtë. Po mendoja në vetmi për problemin tim: “Të jetosh apo të mos jetosh?” Në atë kohë tashmë e kuptoja se të besoje në Perëndinë ishte shpëtimtare. Doja shumë të besoja në Të, por nuk mund ta mashtroja veten: nuk kisha besim.
Dhe papritur erdhi një çast kur, në njëfarë mënyre, pashë për herë të parë, sikur të ishte hapur dritarja e një dhome të errët drejt një rruge të ndriçuar nga dielli. Në çastin tjetër e dija tashmë me siguri se Perëndia ekziston dhe se Perëndia është Jezu Krishti i Orthodhoksisë dhe jo ndonjë tjetër “zot”.
E quaj këtë çast mrekullinë më të madhe, sepse kjo njohuri e saktë nuk erdhi tek unë përmes arsyes, këtë e di me siguri, por në një mënyrë tjetër, dhe jam i paaftë ta shpjegoj racionalisht.
Dhe kështu, nga një mrekulli e tillë filloi jeta ime e re shpirtërore, e cila më ndihmoi të përballoj tridhjetë vjet të tjera në kampe përqendrimi dhe burgje, një emigrim të detyruar dhe, shpresoj, do të më ndihmojë të përballoj edhe të gjitha vështirësitë e jetës së një emigranti.”
“Dhe ky ‘çast besimi’, kjo mrekulli e madhe, përjetohet sot në Rusi nga mijëra njerëz, dhe jo vetëm në kampe dhe burgje. Igor Ogurcov, themeluesi i Bashkimit të Krishterë-Socialist, përqafoi besimin jo në kamp, por në universitet.
Rilindja fetare është një fenomen tipik në Rusinë bashkëkohore. Çdo gjë që është shpirtërisht e gjallë, në mënyrë të pashmangshme kthehet te Perëndia.
Dhe është plotësisht e qartë se një mrekulli e tillë shpëtuese, pavarësisht nga fuqia e politikës komuniste, mund të kryhet vetëm nga Zoti i Plotfuqishëm, i cili nuk e ka lënë popullin rus në një mjerim të tmerrshëm dhe plotësisht të pambrojtur përballë shumë armiqve.”
Nga libri “Rilindja Ruse”.
