Kisha e Shën Kostandinit dhe kujtesa e Drenovës
Në fshatin pranë Korçës, pelegrinazhi i 21 majit ruan kujtimin e një vendi të shenjtë që mbijetoi në ndërgjegjen e banorëve edhe gjatë ateizmit
Drenova e Korçës ruan një kujtesë të veçantë kishtare. Fshati, i njohur për traditat, këngën, punën dhe jetën komunitare, ka qenë dikur vend me shumë kisha, ndërsa sot një nga pikat më të dashura të besimtarëve mbetet Kisha e Shën Kostandinit, në malin mbi fshat.
Kisha dallohet që nga larg. Kush udhëton pranë Drenovës, sapo largohet nga Korça, mund të shohë në lartësi një kryq të madh. Pas tij ndodhet vendi i shenjtë ku, çdo vit më 21 maj, zhvillohet një pelegrinazh i madh.
Besimtarët ngjiten në këmbë drejt kishës. Rruga është malore, por e kalueshme, dhe për shumë njerëz vetë ngjitja është pjesë e lutjes dhe e përgatitjes shpirtërore.
Sipas rrëfimeve të banorëve, Kisha e Shën Kostandinit lidhet me shumë histori besimi. Njerëz të ndryshëm kanë shkuar atje për halle, sëmundje, shqetësime dhe lutje personale. Disa kanë lënë rroba ose sende të vogla në kishë, duke kërkuar ndihmë dhe bekim.
Në kujtesën popullore ruhet edhe gojëdhëna për vendin e parë të kishës. Thuhet se fillimisht ajo ndodhej më poshtë, pranë fshatit, në një vend ku kalonin njerëzit. Sipas rrëfimit, Shën Kostandini iu shfaq në ëndërr banorëve dhe kërkoi që kisha të ngrihej lart, në majë. Që atëherë vendi u lidh me pelegrinazhin dhe nderimin e shenjtorit.
Drenova kishte dikur njëmbëdhjetë kisha. Gjatë periudhës së diktaturës ateiste, ato u shkatërruan ose u kthyen në rrënoja. Sot disa prej tyre janë rindërtuar pas viteve ’90, ndërsa të tjerat ruhen vetëm në kujtesën e banorëve dhe në emrat e vendeve ku kanë qenë.
Edhe Kisha e Shën Kostandinit u prish gjatë fushatës kundër institucioneve fetare. Banorët tregojnë se shkatërrimi i saj u krye nga tre të rinj të kohës. Sipas dëshmisë së përcjellë në fshat, asnjëri prej tyre nuk jetoi gjatë pas kësaj ngjarjeje. Njëri vdiq pas pak muajsh, një tjetër u mbyt, ndërsa një tjetër humbi jetën pasi ra nga mali.
Kjo histori ruhet nga banorët si një rrëfim i frikshëm dhe i dhimbshëm për kohën kur u goditën vendet e shenjta. Për besimtarët, ajo nuk është thjesht kujtim i një ndëshkimi, por dëshmi se vendi i shenjtë nuk u zhduk nga ndërgjegjja e popullit, edhe kur ndërtesa u rrëzua.
Pas rënies së diktaturës, jeta kishtare në Drenovë nisi të ringjallej. U rindërtuan kisha dhe u rikthyen pelegrinazhet. Kisha e Shën Kostandinit në mal u bë përsëri vend lutjeje, sidomos në festën e shenjtorëve Kostandin dhe Eleni.
Çdo 21 maj, besimtarë nga Drenova, Korça, zona të tjera të Shqipërisë dhe edhe nga Greqia ngjiten drejt kishës. Ata shkojnë për t’u lutur, për të ndezur qiri, për të kërkuar bekim dhe për të mbajtur gjallë një traditë që nuk u shua as në vitet më të errëta.
Kryqi në mal, pelegrinazhi dhe rrëfimet e banorëve vazhdojnë të dëshmojnë lidhjen e Drenovës me traditën orthodhokse.
Burimi: Rrëfim nga materiali video për Drenovën.
