Kisha Orthodhokse kremton kujtimin e Profetit Ilia
Jeta, mrekullitë dhe dëshmia profetike e Ilias Thesvitit në traditën e Kishës
Kujtimi i Profetit Ilia
Kisha Orthodhokse kremton më 20 korrik kujtimin e Profetit Ilia, një prej profetëve më të mëdhenj dhe më të njohur të Dhiatës së Vjetër.
Ai quhet Thesviti, sepse vinte nga Thesva. Jetoi në shekullin IX para Krishtit dhe shërbeu si profet për 25 vjet. Sipas traditës, që në lindjen e tij u shfaqën shenja të veçanta: i ati pa në vegim dy engjëj që e quanin Ilia, e mbështillnin me zjarr dhe i jepnin flakë për të ngrënë. Priftërinjtë e Izraelit e shpjeguan këtë vegim si shenjë se fëmija do të bëhej profet dhe do ta gjykonte Izraelin me fjalë të mprehtë dhe me zjarr.
Përballja me Akabin
Profeti Ilia u shfaq në një kohë të vështirë për popullin e Izraelit. Në pjesën veriore të mbretërisë sundonte Akabi, një mbret i pabesë dhe idhujtar. Me urdhër të Perëndisë, Ilia u paraqit papritur para tij dhe profetizoi se vendi do të përjetonte tre vjet e gjysmë thatësirë dhe se nuk do të binte shi, derisa ai vetë ta kërkonte prej Perëndisë.
Për t’i shpëtuar zemërimit të mbretit, Profeti Ilia u strehua, sipas udhëzimit hyjnor, në një shpellë pranë përroit Horath, në lindje të lumit Jordan. Atje Perëndia u kujdes për të. Në mëngjes dhe në mbrëmje, korbat i sillnin bukë dhe mish, ndërsa ujë pinte nga përroi pranë tij.
Mrekullitë në Zarefta
Kur përroi u tha, përsëri me urdhër të Perëndisë, Profeti shkoi në Zarefta, në krahinën e Sidonit, dhe u vendos në shtëpinë e një vejushe. Atje bekoi miellin dhe vajin e pakët të familjes, të cilat nuk u mbaruan gjatë gjithë periudhës së thatësirës. Kur biri i vejushës u sëmur rëndë dhe vdiq, Profeti Ilia iu lut Perëndisë dhe e ngjalli fëmijën, ndërsa nëna e tij njohu se Ilia ishte profet i dërguar nga Perëndia.
Por kjo nuk ishte e vetmja mrekulli e Profetit. Ai profetizoi edhe lindjen e Krishtit, fundin e frikshëm të mbretit Akab, të gruas së tij dhe shkatërrimin e shtëpisë së tyre mbretërore.
Shenja në malin Karmel
Pas tre viteve të thatësirës, Ilia u paraqit përsëri para mbretit Akab dhe i kërkoi të mblidhte në malin Karmel priftërinjtë e idhujve, që të shihej se kush është Perëndia i vërtetë. Priftërinjtë e Baalit iu lutën idhujve të tyre gjatë gjithë ditës, që të zbriste zjarr dhe të ndizte theroren, por asgjë nuk ndodhi.
Në fund të ditës, Profeti Ilia përgatiti theroren e tij, vendosi drutë, hodhi ujë mbi to dhe u lut: “O Zot, Perëndia i Abrahamit, i Isakut dhe i Jakovit, le ta mësojnë të gjithë sot se Ti je Perëndia në Izrael dhe se unë jam shërbëtori Yt”. Para se të mbaronte lutja, zjarr zbriti nga qielli dhe dogji theroren. Populli pa fuqinë e Perëndisë së gjallë dhe thatësira mori fund.
Largimi i Profetit Ilia
Kur erdhi koha që Profeti Ilia të largohej nga jeta tokësore, ai mori me vete nxënësin e tij Elise dhe shkoi drejt lumit Jordan. Për të kaluar lumin, Ilia goditi ujërat me rrobën e tij profetike, dhe ujërat u ndanë më dysh, ashtu si në kohën e Moisiut.
Pasi i dha këshillat e fundit nxënësit të tij, një qerre e zjarrtë me kuaj të zjarrtë zbriti nga qielli dhe e mori Profetin Ilia. Ai la si trashëgimi rrobën e tij profetike te Eliseu, të cilin Perëndia e kishte caktuar si pasardhës të tij.
Që nga ai çast, Profeti Ilia nuk u shfaq më në tokë në mënyrë të zakonshme. Megjithatë, në Shpërfytyrimin e Zotit në malin Thavor, ai u shfaq bashkë me Moisiun, duke biseduar me Krishtin, siç dëshmojnë Ungjillorët.
Tradita e Kishës
Tradita e Kishës bën dallim ndërmjet largimit të Profetit Ilia dhe Ngjitjes së Zotit në qiej. Etërit e Kishës, ndër ta Shën Athanasi i Madh dhe Shën Grigor Pallamai, shpjegojnë se Ilia nuk u ngjit në qiell në të njëjtën mënyrë si Zoti Krisht. Largimi i tij ishte një tip dhe një parafigurim i Ngjitjes së Zotit.
Sipas traditës profetike, Ilia pritet të shfaqet përsëri para Ardhjes së Dytë të Krishtit, së bashku me Profetin Enok, për të qortuar Antikrishtin dhe për të dëshmuar të vërtetën e Perëndisë.
Shembulli për besimtarët
Kujtimi i Profetit Ilia i fton besimtarët të ruajnë besimin e gjallë te Perëndia, guximin për të thënë të vërtetën dhe zjarrin shpirtëror të lutjes. Ai mbetet shembull i njeriut që nuk u përkul para idhujtarisë, nuk iu tremb pushtetit dhe nuk e la popullin pa dëshmi në kohë errësire.
Prandaj Kisha e quan në himnet e saj “engjëll me trup”, “themeli i profetëve” dhe “pararendësi i dytë i pranisë së Krishtit”. Ata që e nderojnë me besim kërkojnë ndërmjetësimet e tij dhe fuqizohen nga shembulli i tij profetik.
