E diel, 28 qershor 2026 – Shenjtori i ditës
Sot kremtohet transferimi i lipsaneve të Anargjendëve Kir dhe Joan dhe kujtimi i oshënarëve Sergji e Gjermani të Valaamit.
E diel, 28 qershor 2026, është e Diela IV e Mateut — e njohur si "Besimi i Kryeqindësit" — dhe sot shënohet si dita e fundit e Kreshmës së Apostujve. Kisha Orthodhokse kremton sot transferimin e lipsaneve të Anargjendëve të shenjtë Kir dhe Joan, si dhe kujtimin e oshënarëve Sergji dhe Gjermani të Valaamit.
Pas martirizimit të lavdishëm të Anargjendëve të shenjtë Kir dhe Joan, të dëshmuara më 31 janar, të krishterët i fshehën lipsanet e tyre në kishën e Shën Markut për t'i mbrojtur nga idhujtarët. Rreth vitit 412, Shën Kirilli — pasi sapo kishte pasuar Theofilin në fronin e Aleksandrisë — u lut me lot dhe iu shfaq një engjëll, i cili e urdhëroi të transferonte lipsanet e dy martirëve në kishën e Ungjillorëve të shenjtë pranë Menuthit, jo larg nga tempulli idhujtar i Isisit në Kanopë.
Transferimi u bë me një litani të madhe, ku mori pjesë pothuajse i tërë populli i Aleksandrisë. Kur u hapën varret, lipsanet u gjetën të paprishura dhe që rrezatonin hirin e Shpirtit të Shenjtë. Sapo u vendosën në kishën e re, filluan mrekullitë: të sëmurët shëroheshin, të demonizuarit pastroheshin, të verbrit shikonin dhe të çalët ecnin. Demoni që banonte në tempullin e Isisit iku i tmerruar, ndërsa priftërinjtë idhujtarë, të mahnitur nga mrekullitë, i kërkuan kryepiskopit të pagëzoheshin. Me kalimin e kohës, kisha u bë vend pelegrinazhi për besimtarë nga çdo cep i Perandorisë Bizantine.
Kujtimi i dytë i ditës u dedikohet oshënarëve Sergji dhe Gjermani, ndërtuesve të manastirit të famshëm Valaam, i vendosur në ishullin e vogël në veriperëndim të liqenit Ladoga, në Kareli — një vend ndërmjet Finlandës dhe Rusisë, i cili nga viti 1947 zotërohet pothuajse plotësisht prej Rusisë. Burimet autentike për jetën e tyre mungojnë për shkak të shkatërrimit të manastirit gjatë luftës, por më e mundshmja është se starec Sergji u vendos atje më 1329 dhe oshënar Gjermani i erdhi më 1393.
Manastiri u shkatërrua nga ushtria suedeze në shekullin e 17-të, por më 1718 u rindërtua nga vëllezërit e Manastirit të Shën Kirilit të Liqenit të Bardhë. Më 11 shtator të të njëjtit vit, lipsanet e shenjta të të dy igumenëve çudibërës u transferuan në kishën "Metamorfoza e Shpëtimtarit" të manastirit të rindërtuar. Sot, Kisha Orthodhokse e Finlandës — kryepiskopi i së cilës mban titullin "i Karelisë dhe i gjithë Finlandës" — administron "Valamon i Ri", një manastir të ngritur brenda kufijve të Finlandës së sotme.
Siç kishte raportuar UGO, kremtime të ngjashme me praninë e besimtarëve dhe klerit ishin organizuar edhe për
