U shenjtërua kishëza e Dyzetë Martirëve në Sarandë

Në të Dielën e Etërve të Sinodit të Parë Ekumenik, në Sarandë u shenjtërua kishëza e 40 Martirëve, e cila ndodhet brenda Kishës së Shën Harallambit.

Shërbesa u kryesua nga Mitropoliti i Gjirokastrës, Hirësia e Tij z. Nathanail, i cili kremtoi Liturgjinë Hyjnore dhe kreu shenjtërimin e pareklisit kushtuar shenjtorëve që mbajnë një vend të veçantë në kujtesën e krishterë të qytetit.

Kjo ngjarje ka rëndësi të veçantë për komunitetin orthodhoks të Sarandës. Ajo nuk lidhet vetëm me shtimin e një hapësire të re liturgjike brenda kishës, por edhe me rikthimin në vëmendje të emrit dhe trashëgimisë së 40 Martirëve, me të cilët lidhet vetë historia e qytetit.

Emri i 40 Martirëve është i lidhur ngushtë me Sarandën. Mbi qytet ndodhen rrënojat e Manastirit të 40 Shenjtorëve, një nga vendet më të rëndësishme të krishterimit të hershëm në këtë krahinë. Tradita dhe burimet historike e lidhin edhe emrin e qytetit me këtë manastir, i cili për shekuj ka qenë pikë pelegrinazhi dhe kujtese shpirtërore.

40 Martirët ishin ushtarë të krishterë që dëshmuan besimin e tyre në Sebaste, në Armeni, në fillim të shekullit IV. Ata refuzuan të mohonin Krishtin dhe u martirizuan, duke mbetur në traditën e Kishës si shembull qëndrese, besnikërie dhe dashurie ndaj Perëndisë.

Kujtimi i tyre u përhap gjerësisht në botën e krishterë lindore. Në Sarandë, ky kujtim mori një formë të veçantë përmes manastirit të madh kushtuar atyre. Ky vend nuk ishte vetëm një ndërtesë kulti, por një qendër e rëndësishme pelegrinazhi, ku besimtarët vinin për t’u lutur dhe për të nderuar shenjtorët.

Manastiri i 40 Shenjtorëve lulëzoi në shekullin VI. Kompleksi përfshinte kishë, hapësira për pelegrinët, ambiente monastike, cisterna, kapela të vogla dhe vende të lidhura me ruajtjen e kujtimit të shenjtorëve. Rrënojat e tij, edhe sot, mbeten një dëshmi e fuqishme e pranisë së hershme të krishterimit në bregdetin jugor të Shqipërisë.

Gjatë shekujve, ky vend përjetoi dëmtime, braktisje dhe shkatërrime. Muret e mbetura dhe gjurmët arkeologjike tregojnë se aty ka ekzistuar një kompleks i madh kishtar, me vlerë jo vetëm për Sarandën, por për gjithë trashëgiminë orthodhokse të Shqipërisë.

Prandaj shenjtërimi i pareklisit të 40 Martirëve brenda Kishës së Shën Harallambit merr një kuptim të dyfishtë. Ai është një akt liturgjik i sotëm, por edhe një urë me historinë e vjetër të qytetit. Përmes tij, kujtimi i shenjtorëve nuk mbetet vetëm në rrënojat e manastirit mbi Sarandë, por hyn përsëri në jetën e përditshme të komunitetit.

Për besimtarët e Sarandës, kjo kishëz bëhet një vend lutjeje, përkujtimi dhe lidhjeje shpirtërore me shenjtorët që i dhanë emër qytetit. Ajo rikujton se historia e Sarandës nuk është vetëm histori detare, turistike apo qytetare, por edhe histori e thellë kishtare.

Shenjtërimi i saj dëshmon gjithashtu për gjallërinë e jetës orthodhokse në Mitropolinë e Gjirokastrës. Në vitet e fundit, shërbesat, agripnitë, përkujdesja për kishat dhe ringjallja e vendeve të shenjta po forcojnë lidhjen e besimtarëve me traditën e tyre.

Ky është një mesazh i rëndësishëm edhe për brezat e rinj. Vendet e shenjta nuk janë vetëm kujtime të së kaluarës. Ato janë pika ku besimi, historia dhe identiteti shpirtëror takohen dhe vazhdojnë të flasin në të tashmen.

Në këtë kuptim, pareklisi i 40 Martirëve në Kishën e Shën Harallambit nuk është vetëm një hapësirë e re adhurimi. Ai është një shenjë e vazhdimësisë së krishterë të Sarandës dhe një kujtesë se qyteti mban në emrin e tij dëshminë e shenjtorëve.

Foto Himara.gr