Predikim i Shën Vasilit të Madh mbi lakminë
Ligjërata e shenjtorit kapadhokas mbi shëmbëlltyrën e njeriut të pasur nga Ungjilli sipas Llukait, botuar në shqip nga UGO.AL.
lakmia mbetet një nga temat qendrore të mësimit patristik ortodoks, siç tregon edhe kjo homeli e Shën Vasilit të Madh, Kryepiskopit të Qesarisë, e cila komenton shëmbëlltyrën ungjillore të njeriut të pasur që donte të ndërtonte grunarë më të mëdhenj. Sipas burimit greqisht «Πατερικόν Κυριακοδρόμιον», f. 375 e në vijim, teksti është përkthyer në shqip nga redaksia e UGO.AL. Më poshtë botohet teksti i plotë i predikimit.
Predikim i Shën Vasilit të Madh, Kryepiskopit të Qesarisë, mbi lakminë dhe mbi fjalët e Ungjillit sipas Llukait: «Do të prish grunarët e mi dhe do t'i ndërtoj më të mëdhenj».
Dy janë llojet e sprovave. Ose hidhërimet i mundojnë zemrat si ari në furrë, duke provuar qëndrueshmërinë e tyre nëpërmjet durimit, ose vetë bollëku i jetës bëhet, shumë herë, sprovë për shumicën e njerëzve. Sepse është po aq e vështirë ta ruash shpirtin të palëkundur në rrethana të mundimshme, sa edhe të mos krenohesh kur të lavdërojnë. Shembull i llojit të parë është Jovi i madh, ky luftëtar i pamposhtur. Ai e përballoi me zemër të palëkundur e me mendim të qëndrueshëm gjithë furinë e djallit, që iu vërsul si përrua. U tregua aq më i fortë se sprovat, sa të mëdha e të pakapërcyeshme dukeshin mundimet që armiku i kishte vënë përpara.
Ka edhe shembuj të tjerë të sprovave që vijnë nga mirëqenia, por njëri prej tyre është i pasuri për të cilin dëgjuam të lexohej sot. Ai kishte pasuri dhe shpresonte të fitonte edhe më shumë. Perëndia njeridashës nuk e dënoi që në fillim, por ia shtonte pasurinë që kishte, me shpresë se ndoshta një ditë do të ngopej prej saj dhe shpirti i tij do të bëhej më bujar e më i butë. Ungjilli thotë se toka e një njeriu të pasur dha shumë prodhim. Ai mendonte me vete se çfarë të bënte dhe vendosi t'i prishte grunarët e tij për të ndërtuar më të mëdhenj.
Por përse dhanë kaq shumë fryt arat e një njeriu që nuk kishte ndër mend të bënte asnjë të mirë me prodhimin e tyre? Që të shfaqej edhe më qartë durimi i madh i Perëndisë dhe të shihej se mirësia e Tij arrin deri këtu. Sepse Ai dërgon shiun mbi të drejtët e mbi të padrejtët dhe bën që dielli të lindë mbi të këqijtë e mbi të mirët. Mirëpo kjo mirësi ua rëndon dënimin njerëzve të ligj. Me shiun e Tij Ai ujit tokën që punojnë duart e lakmitarëve. Ai dha diellin që të ngrohë farat dhe, falë pjellorisë së tokës, t'i shumojë frytet. Të tilla janë të gjitha ato që vijnë nga Perëndia: toka e përshtatshme, moti i butë, fara me bollëk, ndihma e qeve dhe gjithçka tjetër që i shërben bujqësisë.
Po çfarë vjen nga njeriu? Ashpërsia e karakterit, mungesa e dashurisë për njerëzit dhe ngurrimi për të dhënë. Me këto ia shpërbleu njeriu Bamirësit të tij. Nuk kujtoi se të gjithë kemi të njëjtën natyrë; nuk e pa të nevojshme ta ndante tepricën e vet me të varfrit; nuk ua vuri veshin porosive që të mos ia mohojmë të mirën atij që ka nevojë, të mos na mungojnë lëmosha dhe besnikëria dhe ta ndajmë bukën me të uriturin. Ndonëse të gjithë Profetët dhe mësuesit i shpallin këto porosi, i pasuri nuk i dëgjonte.
Grunarët rrezikonin të çaheshin nga sasia e të mirave të grumbulluara, ndërsa zemra e tij, që nuk donte t'i jepte askujt, nuk ngopej. Duke u shtuar vazhdimisht të rejat të vjetrave dhe duke e rritur pasurinë me të korrat e çdo viti, ai ra në këtë ngërç: lakmia nuk e linte të pakësoheshin rezervat e vjetra, ndërsa grunarët nuk mjaftonin për të futur prodhimin e ri. Prandaj mendimet i vinin njëri pas tjetrit dhe shqetësimet nuk kishin të sosur. «Çfarë të bëj?» Kush nuk do ta mëshironte një njeri në një gjendje të tillë? Fatkeq në mes të një prodhimi kaq të bollshëm, i mjerë përpara të mirave që ka dhe edhe më i mjerë përpara atyre që pret të marrë! Toka nuk i sjell të ardhura; i mbin vetëm psherëtima. Nuk i grumbullon fryte të bollshme, por shqetësime, hidhërime dhe një pështjellim të tmerrshëm. Vajton njësoj si të varfrit.
A nuk thotë të njëjtat fjalë edhe ai që mundon varfëria? «Çfarë të bëj? Ku do të gjej ushqim? Ku do të gjej rroba?» Të njëjtat fjalë thotë edhe i pasuri. Zemra i dhemb dhe përkujdesjet e brejnë. Ajo që i gëzon të tjerët, e mundon lakmitarin. Nuk gëzohet që ka gjithçka me bollëk, por pasuria që i vërshon nga çdo anë ia ther shpirtin: ka frikë se mos del jashtë grunarëve dhe bëhet shkak për ndonjë të mirë ndaj të varfërve. Më duket se sëmundja e shpirtit të tij ngjan me atë të grykësve, të cilët parapëlqejnë të pëlcisnin nga të ngrënët, sesa t'u jepnin nevojtarëve diçka nga tepricat.
Kuptoje, o njeri, kush t'i ka dhënë këto të mira. Kujto kush je, çfarë administron, prej kujt i more dhe përse të është dhënë më shumë se shumë të tjerëve. Ti u bëre shërbëtor i Perëndisë së mirë dhe kujdestar i të mirave për të afërmit e tu. Mos mendo se gjithçka është përgatitur për barkun tënd. Ato që ke në duar, shihi si gjëra që nuk janë të tuat. Për pak kohë të gëzojnë; pastaj të rrëshqasin nga duart si uji dhe zhduken. Por për to do të të kërkohet të japësh llogari deri në hollësinë më të vogël. Ti, përkundrazi, i ke mbyllur të gjitha pas dyerve e shulave. Pasi i ke siguruar mirë, rri zgjuar nga meraku për to dhe mendohesh me vete, duke marrë si këshilltar të marrë vetveten: «Çfarë të bëj?»
Fare lehtë mund të thoshe: «Do t'i ngop ata që kanë uri. Do t'i hap grunarët dhe do të ftoj nevojtarët. Do të ndjek shembullin e Josifit në njeridashje dhe do të them me bujari: Ju që s'keni bukë, ejani këtu! Le të marrë secili nga dhurata që na ka dhënë Perëndia, si nga një burim i përbashkët, aq sa i nevojitet». Por ti nuk vepron kështu. Përkundrazi, ua ke zili njerëzve edhe shijimin e këtyre të mirave. Në shpirt thur mendime të këqija: mendon jo si t'i japësh secilit atë që i duhet, por si t'i mbyllësh të gjitha në grunarë e t'ua heqësh të gjithëve dobinë që mund të kishin prej tyre.
U shfaqën ata që do t'ia kërkonin shpirtin, ndërsa ai bisedonte me shpirtin e vet për ushqimet. Atë natë do ta merrnin, kurse ai përfytyronte se do t'i gëzonte të mirat e tij për shumë vite. U lejua t'i mendonte të gjitha këto dhe ta shfaqte gjendjen e brendshme, që të merrte një gjykim në përputhje me atë që kishte zgjedhur vetë. Por ti mos pëso të njëjtën gjë. Pikërisht për këtë është shkruar rrëfimi: që të mos bëhemi si ai.
Imito tokën, o njeri. Jep fryt si ajo; mos u trego më i dobët se toka, e cila nuk ka shpirt. Ajo i rrit frytet jo për t'i shijuar vetë, por për të të shërbyer ty. Ndërsa ti frytin e veprave të tua të mira e mban për vete. Mirëpo e mira që u jepet të tjerëve, i kthehet atij që e jep. I dhe të uriturit? Ajo që dhe bëhet jotja dhe të kthehet e shtuar. Ashtu si gruri që hidhet në tokë i sjell fitim mbjellësit, kështu edhe buka që i jepet të uriturit jep më pas fryt të madh. Le të bëhet, pra, fundi i punës sate në tokë fillimi i mbjelljes qiellore. Sepse Shkrimi na fton të mbjellim për vete në drejtësi.
Përse, atëherë, shqetësohesh e mundohesh duke u përpjekur ta mbyllësh pasurinë brenda mureve prej balte e tullash? Emri i mirë vlen më tepër se pasuria e madhe. Nëse e admiron paranë për nderin që të sjell, mendo sa më shumë nder do të të sillte të të quanin atë të mijëra fëmijëve, sesa të kishe mijëra monedha ari në kuletë. Paratë do t'i lësh këtu, edhe nëse nuk dëshiron; ndërsa emrin e mirë për veprat e tua do ta çosh përpara Zotit. Atje, kur një popull i tërë të të rrethojë përpara Gjykatësit të të gjithëve, do të të quajnë ushqyes, bamirës e me çdo emër tjetër që shpreh njeridashjen.
A nuk i sheh ata që e shpenzojnë pasurinë në amfiteatro për mundësit, aktorët dhe luftëtarët kundër bishave, njerëz që dikujt do t'i vinte neveri edhe t'i shihte? E bëjnë vetëm për nderin e një çasti, për brohoritjet dhe duartrokitjet e turmës. Po ti, që mund të marrësh një lavdi kaq të madhe, tregohesh kaq dorështrënguar kur është fjala për të shpenzuar për nevojtarët? Perëndia do të të presë, engjëjt do të të lavdërojnë dhe të gjithë njerëzit, që nga krijimi i botës, do të të quajnë të lumur. Lavdia e përjetshme, kurora e drejtësisë dhe Mbretëria e Qiejve do të jenë shpërblimi yt për administrimin e mirë të këtyre gjërave që prishen. Por ti nuk kujdesesh për asnjërën prej tyre: shqetësimi për të tashmen të ka bërë t'i përbuzësh të mirat që shpresojmë të marrim.
Ndaje, pra, pasurinë në mënyra të ndryshme; tregohu bujar me shpenzimet për nevojtarët. Le të thuhet edhe për ty se shpërndau, u dha të varfërve dhe drejtësia e tij mbetet përjetë. Mos i rrit çmimet duke shfrytëzuar nevojat e të tjerëve. Mos prit të mungojë gruri për të hapur grunarët. Populli e mallkon atë që e shtrenjton grurin. Mos prit të vijë uria për të fituar ar, as mjerimi i përbashkët që të pasurohesh vetë. Mos bëj tregti me fatkeqësitë e njerëzve; mos e shfrytëzo këtë goditje të zemërimit të Perëndisë për të mbledhur pasuri. Mos ua rëndo plagët atyre që tashmë janë goditur nga fatkeqësia.
Ti i ke sytë te paraja, por nuk e sheh vëllanë tënd. E njeh mirë vulën e çdo monedhe dhe e dallon të vërtetën nga e falsifikuara, por nuk e njeh fare vëllanë tënd në orën e nevojës. Ngjyra e bukur e arit të kënaq së tepërmi, por nuk llogarit sa rëndon mbi ty psherëtima e të varfrit. Si të t'i bëj të njohura vuajtjet e tij? Ai shikon gjithçka ka në shtëpi dhe sheh se nuk ka ar e se nuk ka gjasa të ketë ndonjëherë. Enët dhe rrobat që zotëron vlejnë të gjitha së bashku vetëm pak monedha.
Çfarë bën, atëherë? I kthen sytë nga fëmijët, duke menduar t'i çojë në treg e, me atë që do të marrë, t'i shpëtojë vdekjes. Mendo çfarë lufte bëhet këtu midis nevojës që sjell uria dhe dashurisë së atit. Uria e kërcënon me vdekjen më të mjerë, ndërsa dashuria e shtyn të vdesë bashkë me fëmijët e vet. Shumë herë vendos të veprojë e po aq herë tërhiqet. Në fund dorëzohet, sepse nevoja e shtrëngon pa mëshirë.
Çfarë mendon tani ai atë? «Cilin të sakrifikoj të parin? Cilin do të pranonte me më shumë dëshirë tregtari i grurit? T'i drejtohem më të madhit? Më vjen turp prej vendit që zë si i parëlindur. Po më të voglin? Më dhemb zemra për moshën e tij, që ende nuk di ç'është fatkeqësia. Njëri u ngjan aq shumë prindërve; tjetri përparon mirë në mësime. Mjerë unë, në ç'rrugë pa dalje gjendem! Cilit t'i bëj padrejtësi? Çfarë zemre bishe duhet të marr? Si ta harroj natyrën time? Po t'i mbaj të gjithë, do t'i shoh të gjithë të vdesin nga uria. Po të jap njërin në këmbim të ushqimit, me ç'sy do t'i shoh të tjerët? Ata do të fillojnë të dyshojnë tek unë. Si do të jetoj në këtë shtëpi, pasi vetë i kam hequr vetes një fëmijë? Si do të ulem në tryezën që do të mbushet me ushqim në këtë mënyrë?»
Ai vjen, pra, mes lotësh të shumtë për të shitur fëmijën që do më shumë; kurse ti nuk prekesh nga fatkeqësia e tij dhe nuk mendon se edhe ai është njeri si ti. Ndërsa uria e dërrmon të mjerin, ti e zvarrit punën dhe tallesh me të, duke ia zgjatur vuajtjen. Ai të ofron fëmijën e vet në këmbim të ushqimit, ndërsa dora jote nuk thahet kur merr pagesën e një fatkeqësie të tillë. Përkundrazi, përpiqesh të fitosh edhe më shumë. Bën pazar që të marrësh sa më shumë e të japësh sa më pak, duke ia rënduar me çdo mënyrë mjerimin. As lotët e dhimbjes, as psherëtimat nuk ta zbusin zemrën; mbetesh i ngurtë dhe i pamëshirshëm.
Gjithçka e sheh si ar, gjithçka e përfytyron si ar. Ky është vegimi yt kur fle dhe mendimi yt kur zgjohesh. Ashtu si ata që kanë humbur arsyen nuk i shohin gjërat siç janë, por sipas asaj që ua dikton sëmundja, kështu edhe shpirti yt, i pushtuar nga dashuria për paranë, sheh kudo ar e argjend. Më me kënaqësi do të shihje arin sesa diellin. Dëshiron që gjithçka të kthehet në ar dhe gjen mënyra për ta bërë këtë aq sa mundesh. Çfarë nuk sajon për të fituar ar? Gruri të bëhet ar, vera të shndërrohet në ar, leshi të bëhet ar; çdo tregti, çdo ide e re të sjell ar. Vetë ari lind ar tjetër, duke u shtuar nëpërmjet huave që jep. E megjithatë, nuk ngopesh: dëshira jote nuk gjen fund.
Fëmijët grykës ndonjëherë i lëmë të hanë lirisht sa të duan e çfarë të duan, që, kur të ngopen tepër, ushqimi t'u vijë për të vjellë. Me lakmitarin nuk ndodh kështu: sa më shumë fiton, aq më shumë dëshiron. Shkrimi na porosit të mos e lidhim zemrën me pasurinë, edhe nëse ajo shtohet. Por ti e mban pasurinë që rritet pareshtur dhe ia mbyll të gjitha rrugëdaljet. Çfarë ndodh kur ajo mbetet e grumbulluar dhe nuk rrjedh? I thyen me forcë vendet ku e ke mbyllur dhe vërshon jashtë. Ia rrënon të pasurit grunarët e kasafortat, sikur të kishte sulmuar një armik.
«Do të ndërtoj më të mëdhenj», thotë ai. Por kush e di nëse nuk do t'ia lërë trashëgimtarit edhe ata të rrënuar? Mund të ndodhë që ai ta lërë këtë jetë më shpejt sesa të ndërtohen grunarët sipas planeve të lakmisë së tij. Fundi i atij njeriu është në përputhje me mendimet e tij të këqija. Por ju, nëse më besoni, hapini të gjitha dyert e kasafortave dhe lëreni pasurinë të rrjedhë lirshëm. Ashtu si një lumë i madh, që ndahet në shumë kanale dhe ujit tokën pjellore, lëreni edhe ju pasurinë të shkojë nëpër shumë rrugë drejt shtëpive të të varfërve. Puset, kur u merret ujë, japin më shumë; kur lihen pas dore, uji u prishet dhe ato shterojnë. Po kështu pasuria: kur mbetet e palëvizur, është e padobishme; kur qarkullon dhe ndahet me të tjerët, bëhet e dobishme për të gjithë dhe jep fryt.
Sa i madh do të jetë lavdërimi i atyre që do të ndihmohen! Mos e përbuz. Dhe sa i madh shpërblimi nga Gjykatësi i drejtë! Ki kujdes të mos dyshosh. Mbaje gjithmonë para syve shembullin e të pasurit që u qortua. Ai ruante të mirat që kishte dhe shqetësohej për ato që priste të merrte. Ndonëse nuk e dinte nëse do të jetonte të nesërmen, mëkatonte që sot duke menduar për të nesërmen. Lypësi ende nuk kishte ardhur, por ai tashmë tregonte egërsinë e vet. Frytet ende nuk i kishte mbledhur, por tashmë e rëndonte dënimi për lakminë.
Toka e përshëndeste me prodhimet e saj: gruri i mbjellë tregonte se i kishte zënë rrënjët thellë, hardhitë ishin plot rrush, ullinjtë rëndonin nga frytet dhe pemët premtonin gjithfarë të mirash. Por ai ishte i paaftë për çdo vepër të mirë dhe mbetej pa fryt. Para se t'i kishte marrë këto të mira, ua kishte zili tashmë nevojtarëve. Ndërkohë, të korrat mund të përballeshin me shumë rreziqe: breshri mund t'i godiste, vapa mund t'i thante dhe një shi i papritur mund t'i shkatërronte. Në vend që t'i luteshe Zotit ta plotësonte dhuratën e Tij, ti e bëre veten që më parë të padenjë për të marrë atë që të ishte premtuar.
Ti bisedon fshehurazi me veten, por fjalët e tua dëgjohen në qiell. Prandaj prej andej të vijnë edhe përgjigjet. Çfarë thua ti? I thua shpirtit se ka të mira të mbledhura për shumë vite dhe se mund të prehet, të hajë, të pijë e të dëfrejë. Çfarë marrëzie! Sikur të kishe shpirt derri, çfarë lajmi më të mirë mund t'i jepje? Kaq shtazarak e kaq i pandjeshëm je ndaj të mirave të shpirtit, sa për t'u kujdesur për të i ofron ushqime të trupit? Atë që përfundon në vendin e papastërtive, ti ia paraqet shpirtit!
Nëse shpirti yt ka virtyt, nëse është plot me vepra të mira, nëse është afruar me Perëndinë, atëherë ka vërtet shumë të mira dhe le të gëzohet me gëzimin që i përket. Por, meqë mendjen e ke të lidhur pas tokës, barkun e ke bërë perëndi dhe i tëri je bërë mishor, skllav i pasioneve, dëgjo si të quan jo ndonjë njeri, por vetë Zoti. Perëndia e quan të marrë dhe i thotë se po atë natë do t'i kërkohet shpirti: të kujt do t'i mbeten, atëherë, të mirat që përgatiti? Të dalë në shesh kështu marrëzia jote është diçka edhe më e rëndë se dënimi i përjetshëm.
Çfarë mendon ai që pas pak do të merret nga kjo jetë? Se do t'i prishë grunarët e tij dhe do të ndërtojë më të mëdhenj. «Mirë bën», do t'i thosha unë. Vërtet duhen rrënuar vendet ku ke mbledhur të mirat me padrejtësi. Shembi me duart e tua ato që ke ndërtuar keq. Rrafshoji grunarët prej të cilëve askush nuk doli kurrë i ngushëlluar. Zhduke çdo ndërtesë që ruan lakminë. Hiqe çatinë, rrëzoji muret, nxirre në diell grurin që po myket; çliroje nga burgu pasurinë që ke mbajtur të mbyllur; nxirri në dritë strofkat e errëta të mamonait.
Po nëse mbushen edhe grunarët e rinj, çfarë do të mendosh pastaj? Do t'i shembësh e do t'i ndërtosh përsëri? Ç'marrëzi më të madhe ka sesa të mundohesh pa pushim duke u nxituar t'i ndërtosh e pastaj të nxitosh t'i shembësh? Nëse do, i ke gati grunarët: shtëpitë e të varfërve. Mblidh për vete thesar në qiell. Ato që vendosen atje nuk i ha tenja, nuk i prish kalbja dhe nuk i vjedhin hajdutët.
«Do t'u jap nevojtarëve kur të mbush edhe grunarët e rinj», thua. A e ke siguruar vallë se do të jetosh gjatë? Ki kujdes se mos të paraprijë ai që ka ardhur të të marrë në kohën e caktuar. Ky premtim tregon ligësi, jo mirësi: ti premton për më vonë që të shmangësh dhënien sot. Çfarë të pengon të japësh tani? A nuk e ke të varfrin përpara? A nuk janë plot grunarët? A nuk është gati shpërblimi? A nuk është i qartë urdhërimi? I urituri po tretet, i zhveshuri po ngrin, borxhliu po mbytet nga ankthi, ndërsa ti e shtyn lëmoshën për nesër!
Dëgjo Solomonin, i cili na porosit të mos e kthejmë mbrapsht atë që kërkon ndihmë duke i premtuar se do t'i japim nesër, sepse nuk e dimë çfarë sjell e nesërmja. Çfarë porosish përbuz, duke i mbyllur veshët me dashurinë për paranë! Sa mirënjohës duhej t'i ishe Bamirësit tënd; sa duhej të gëzoheshe për nderin që të është dhënë, sepse nuk je ti ai që troket në dyert e të tjerëve, por janë të tjerët që trokasin në derën tënde! Kurse tani rri i zymtë e nuk flet, u shmangesh takimeve, që të mos të të duhet të lëshosh nga duart qoftë edhe gjënë më të vogël. Di të thuash vetëm: «Nuk kam; nuk do të jap; jam i varfër». Vërtet je i varfër dhe i zhveshur nga çdo e mirë: i varfër në dashuri, i varfër në njeridashje, i varfër në besim te Perëndia, i varfër në shpresën e jetës së përjetshme.
Ndaje ushqimin me vëllezërit e tu. Atë që nesër do të prishet, jepja sot atij që nuk e ka. Forma më e keqe e lakmisë është të mos u japësh nevojtarëve as nga gjërat që prishen. «Po kujt i bëj padrejtësi», thotë ai, «kur mbaj për vete atë që është imja?» Më thuaj, cilat gjëra janë të tuat? Nga i more e si i solle me vete në këtë jetë? Dikush hyn në teatër, zë një vend prej nga shihet mirë dhe pastaj pengon të hyjnë të tjerët, duke e quajtur të vetin atë që ishte për përdorim të përbashkët. Kështu veprojnë edhe të pasurit: i shtien në dorë të parët të mirat e përbashkëta dhe pastaj i quajnë të vetat, thjesht sepse i zunë përpara të tjerëve. Po të mbante secili vetëm aq sa i duhet për nevojat e veta dhe tepricën t'ia linte atij që ka nevojë, askush nuk do të ishte i pasur dhe askush nuk do të ishte i varfër.
A nuk dole lakuriq nga barku i nënës sate? A nuk do të kthehesh përsëri lakuriq në tokë? Nga i ke, pra, gjërat që zotëron tani? Nëse thua se erdhën vetë, je pa besim, sepse nuk njeh Krijuesin dhe nuk falënderon Shpëtimtarin. Nëse pohon se vijnë nga Perëndia, na thuaj përse i more. Mos vallë Perëndia është i padrejtë kur nuk ua ndan njësoj të gjithëve të mirat e jetës? Përse ti je i pasur dhe tjetri i varfër? Që ti të marrësh shpërblimin për mirësinë dhe administrimin e mirë, ndërsa ai të nderohet me shpërblimin e madh të durimit. Por ti, pasi i ke futur të gjitha në krahët e pangopur të lakmisë, mendon se nuk i bën padrejtësi askujt, ndonëse ua privon këto të mira kaq shumë njerëzve.
Kush është lakmitar? Ai që nuk mjaftohet me atë që i duhet. Kush është rrëmbyes? Ai që merr atë që u takon të tjerëve. A nuk je edhe ti lakmitar e rrëmbyes, kur përvetëson ato që t'u dhanë për t'i administruar? Ai që ia merr rrobën të veshurit quhet hajdut; po ai që mund ta veshë të zhveshurin, por nuk e bën, a meriton të quhet ndryshe? Buka që mban ti i përket të uriturit; rroba që ruan në depo i përket të zhveshurit; këpuca që lë të kalbet i përket atij që ecën zbathur; paraja që ke fshehur i përket atij që ka nevojë për të. Pra, u bën padrejtësi të gjithë atyre që mund t'i ndihmoje.
«Fjalë të bukura», thotë, «por ari është më i mirë». Është si të flasësh për vetëpërmbajtjen me njerëzit e dhënë pas shthurjes: kur u flet keq për gruan e përdalë, ata digjen edhe më shumë nga dëshira, vetëm duke e kujtuar. Si të t'i bëj të njohura vuajtjet e të varfrit, që të kuptosh sa shumë psherëtima fshihen pas thesareve të tua? Sa e dëshirueshme do të të duket, në ditën e Gjyqit, të dëgjosh Mbretin të të ftojë të trashëgosh Mbretërinë e përgatitur që nga krijimi i botës, sepse i dhe ushqim kur pati uri, i dhe të pijë kur pati etje dhe e veshe kur ishte i zhveshur! Por çfarë tmerri, djerse dhe errësire do të të mbulojë kur të dëgjosh dënimin që të largon prej Tij, sepse nuk i dhe të hajë të uriturit, nuk i dhe të pijë të eturit dhe nuk e veshe të zhveshurin! Atje nuk akuzohet vetëm ai që rrëmben, por dënohet edhe ai që nuk i ndan të mirat e veta me të afërmin.
Unë thashë ato që mendova se të bëjnë dobi. Nëse bindesh, të mirat që të presin sipas premtimeve janë të qarta. Nëse nuk dëgjon, edhe paralajmërimi është shkruar. Të uroj t'i shpëtosh asaj që paralajmëron, duke ndryshuar më parë mendje e zemër, që vetë pasuria jote të bëhet mjet çlirimi për ty dhe t'i gjesh të përgatitura të mirat qiellore, me hirin e Atij që na thirri të gjithëve në Mbretërinë e Tij. Atij i përket lavdia dhe pushteti në jetë të jetëve. Amin.
Burimi i tekstit greqisht: «Πατερικόν Κυριακοδρόμιον», f. 375 e në vijim. Përgatitja e tekstit greqisht: Dimitris Dimoulas. Përkthimi në shqip: UGO.AL
Nuk është hera e parë që UGO.AL sjell në shqip mësime patristike lidhur me këtë temë; kohët e fundit vëmendja ra edhe mbi Shën Vasili Neodëshmori kremtohet në Hiliodhendro të Kosturit, ku trajtohej po ashtu figura dhe trashëgimia shpirtërore e lidhur me emrin e Shën Vasilit në traditën ortodokse.
