Shën Joani i Sinait: Autori i “Shkallës”

E Diela e katërt e Kreshmëve i kushtohet një prej figurave më të mëdha asketike dhe shpirtërore të Kishës sonë, Shën Joanit të Sinait, i njohur më mirë si Shën Joani i Shkallës, nga vepra e tij e famshme me të njëjtin emër.

Nderimi i këtij shenjti gjatë Kreshmës së Madhe është vendosur nga Etërit e Kishës si i domosdoshëm, pasi vepra e tij konsiderohet një udhërrëfyes i jashtëzakonshëm shpirtëror për besimtarët që përpiqen në jetën e tyre shpirtërore. Edhe jeta e tij e shenjtë përbën një shembull të fuqishëm të luftës kundër pasioneve gjatë kësaj periudhe të shenjtë.

Ai lindi rreth vitit 523 në Palestinë (sipas disa burimeve në Siri), në një familje të pasur dhe të devotshme. Prindërit e tij i dhanë një edukim të shkëlqyer, por mbi të gjitha i transmetuan besimin dhe dashurinë për Zotin.

Që në moshë të re, ai tregoi dashuri për jetën asketike dhe u tërhoq në shkretëtirën e Sinait, pranë asketit të njohur Martirios, ku u bë murg. Qëndroi pranë tij për katër vite, duke përparuar shumë në jetën shpirtërore.

Më pas jetoi për nëntëmbëdhjetë vite në vetmi, duke fituar famë për urtësinë dhe jetën e tij të shenjtë. Shumë besimtarë dhe murgj vinin për të marrë këshilla dhe udhëzim shpirtëror prej tij.

Më vonë u zgjodh igumen i Manastirit të Shën Katerinës në Sinai, por dashuria për jetën e heshtur e bëri të kthehej përsëri në shkretëtirë, ku jetoi deri në fund të jetës së tij, duke u lutur dhe duke shkruar veprat e tij të famshme: “Shkalla” dhe “Fjala drejtuar Bariut”.

Ai u nda nga jeta në vitin 606 dhe Kisha e përkujton më 30 mars, si dhe veçanërisht në të Dielën e katërt të Kreshmëve.

Shën Joani ishte një asket i madh dhe një njohës i thellë i shpirtit njerëzor. Rreth tij u mblodhën shumë nxënës që merrnin mësime shpirtërore prej tij.

Vepra e tij kryesore, “Shkalla”, përshkruan rrugën shpirtërore si një ngjitje drejt virtyteve. Ajo përbëhet nga 30 shkallë (kapituj), që fillojnë nga virtytet më të thjeshta dhe vazhdojnë drejt atyre më të larta, si përulësia, qetësia shpirtërore dhe dashuria.

Shën Joani analizon në mënyrë të thellë shpirtin e njeriut dhe mënyrën se si ai mund të pastrohet nga pasionet dhe të forcohet përballë së keqes. Ai thekson se çdo virtyt lidhet me tjetrin dhe përparimi shpirtëror ndodh gradualisht.

“Shkalla” është shkruar në një gjuhë të pasur dhe të bukur, me thellësi mendimi dhe stil të veçantë, duke e bërë autorin një nga shkrimtarët më të mëdhenj të traditës sonë kishtare.