Kisha e Fjetjes së Shën Marisë në Zervat, monument ortodoks i Dropullit

Trashëgimia ortodokse e jugut shqiptar gjen një nga shprehjet e saj më të spikatura te kisha e Fjetjes së Shën Marisë në fshatin Zervat të krahinës së Dropullit. Sipas materialit dokumentues mbi trashëgiminë kishtare të rajonit, kisha përfaqëson vazhdimësinë e traditës bizantine dhe post-bizantine në Epirin historik.

Studiuesit e datojnë ndërtimin e kishës në shekullin XVII, periudhë kur shumë objekte ortodokse u rindërtuan ose u zbukuruan gjatë sundimit osman. Kisha ngrihet me gurë lokalë, ka plan bazilikal me kupolë dhe hapësirë liturgjike të ndarë sipas traditës ortodokse. Vendosja e saj në qendër të fshatit pasqyron rolin kryesor si qendër shpirtërore dhe shoqërore për komunitetin ortodoks të Zervatit.

Brendësia e monumentit ruan afreske murale me vlera të larta artistike: skena nga jeta e Krishtit, figura shenjtorësh dhe profetësh, si dhe kompozimi i Fjetjes së Hyjlindëses. Stili i pikturimit lidhet me shkollat ikonografike epirote dhe me traditën që pason mjeshtrat e mëdhenj të ikonografisë ballkanike pas epokës së Onufrit.

Festa e Fjetjes së Hyjlindëses, e kremtuar më 15 gusht, ka qenë historikisht momenti kur kisha mblidhte jo vetëm banorët e Zervatit, por edhe komunitete të tjera nga e gjithë krahina e Dropullit. Gjatë regjimit komunist, aktiviteti fetar u ndal, por pas viteve 1990 funksioni liturgjik u rivendos dhe nisi restaurimi i monument. Sot kisha konsiderohet monument kulture dhe pjesë e trashëgimisë historike të jugut shqiptar.

Dropulli ka qenë vazhdimisht në qendër të vëmendjes fetare dhe kulturore. Siç kishte raportuar UGO,

ilustron lidhjen e ngushtë ndërmjet Kishës Ortodokse dhe autoriteteve vendore në këtë zonë.

Manastiri i Shën Nikollës në Boboshticë

Tradita e themelimit më 1450, jeta kishtare dhe historia e një komuniteti.

Jakovi i Durrësit administroi përkohësisht Mitropolinë e Korçës

Kisha e Shën Joan Pararendësit në Boboshticë, monument i artit bizantin

Dr. Themistokli Bambulla paraqet historinë, arkitekturën dhe dy shtresat e pikturave murale të kishës pranë fshatit në Mitropolinë e Korçës.

Raporti sekret i vitit 1990 zbulon persekutimin fetar në Himarë e Dhërmi

Dokumenti i sekretarit të Partisë në Vlorë, Halil Hasko, dërguar Ramiz Alisë më 20 shtator 1990, zbulon frikën e regjimit ndaj riteve fetare dhe kryqeve në bregdet.

Shën Niniani, Ndriçuesi i Skocisë

Kisha Orthodhokse kujton më 16 shtator Shën Ninianin, misionarin që solli krishterimin te piktët e Skocisë jugore në shekullin e katërt.

Përfundon veshja me gurë e Kishës së Shën Llazarit në Shtërmen

Punimet u realizuan me bekimin e Mitropolitit të Elbasanit, Hirësisë së Tij Andon, dhe me kontributin e Altin Toskës.