UOJ-America reagon ndaj shkrimit për të kaluarën ukrainas
Redaksia kundërshtoi pretendimet e Public Orthodoxy dhe përmendi raportimet e saj mbi Kishën Ortodokse Ukrainase.
Në një shkrim me titull “Bashkimi i Gazetarëve Ortodoksë në Amerikë: Çfarë duhet të dinë lexuesit amerikanë për të kaluarën e tij ukrainase”, *Public Orthodoxy* u përpoq të informonte publikun mbi origjinën e UOJ-së. Tani, e konsiderojmë me vend që ta informojmë publikun edhe mbi autorin që ata angazhuan për këtë detyrë.
Gjendemi përsëri në një situatë të njohur. Edhe një herë, dega amerikane e UOJ-së është akuzuar se publikon rrëfime thellësisht të njëanshme, në shërbim të një kauze ideologjike. Akuza vjen nga *Public Orthodoxy*, një botim i Qendrës për Studime të Krishterimit Ortodoks pranë Universitetit Fordham — një grup të cilin, natyrisht, askush nuk do ta akuzonte ndonjëherë për njëanshmëri ideologjike.
Kur *Public Orthodoxy* e publikoi këtë shkrim, nuk e konsideruam të denjë për t’iu përgjigjur. Kur Arhondët e Patriarkanës Ekumenike iu përgjigjën thirrjes dhe e ribotuan me përpikëri artikullin, edhe kjo ishte diçka e pritshme. Tani, edhe *Orthodox Observer*, organi zyrtar i Kryepeshkopatës Ortodokse Greke të Amerikës, e ka shpërndarë shkrimin. Gjithnjë e më shumë, kjo duket si një përpjekje e bashkërenduar për të diskredituar UOJ-në.
Për këtë arsye, ndihemi të detyruar t’u tregojmë lexuesve tanë saktësisht se kush është autori, Yevhen Filipishyn. Dhe nuk do t’u drejtohemi insinuatave dredharake të tipit: “Nuk ekzistojnë dokumente të disponueshme publikisht që ta përcaktojnë zyrtarisht UOJ-në si organ zyrtar të UOC-MP-së.” Ajo që vijon është e gjitha informacion publik.
Sipas profilit të tij në LinkedIn, Filipishyn ka shërbyer si Analist i Lartë Ushtarak në Shërbimin e Sigurisë së Ukrainës, SBU, nga viti 2011 deri në vitin 2020. Filipishyn shkruan: “Vitet 2015–2022 në Ukrainë duhet të mbahen parasysh kur UOJ-ja flet tani në emër të një ‘komuniteti ortodoks global’”; edhe ne, po ashtu, mund të themi se vitet 2011–2020 duhet të mbahen parasysh kur flet Filipishyn. Filipishyn nuk është një akademik i paanshëm. Ai është një operativ i shërbimeve të inteligjencës, një veteran i versionit ukrainas të FBI-së.
Rastësisht, SBU-ja është agjencia e ngarkuar me marrjen nën kontroll të famullive të Kishës Ortodokse Ukrainase, UOC, me arrestimin e peshkopëve të UOC-së dhe me detyrimin e priftërinjve të UOC-së për të kryer shërbim ushtarak. Me fjalë të tjera, Filipishyn ka qenë operativ i pikërisht asaj agjencie të inteligjencës që përndjek UOC-në dhe gazetarët që raportojnë mbi këtë përndjekje — përfshirë edhe UOJ-në fillestare në Ukrainë.
Profili i Filipishynit në *Public Orthodoxy* pohon se ai shërben tani si Drejtor i Qendrës për Monitorimin e Shoqërisë në Kiev. Ky është një emërtim mjaft i përshtatshëm oruellian, duke pasur parasysh se drejtuesi i saj është, në kuptimin e mirëfilltë të fjalës, një spiun që shtiret si gazetar. Filipishyn pretendon se: “Në publikimet e UOJ-së, UOC-MP-ja paraqitet vazhdimisht si një ‘Kishë e përndjekur’, nën trysninë e shtetit dhe të nacionalistëve ukrainas. Ky rrëfim gjeti jehonë të fuqishme te shumë besimtarë, të cilët ndryshimin e shpejtë politik e përjetuan si një kërcënim ndaj qëndrueshmërisë shpirtërore.”
Në mënyrë që të mos mbetet asnjë dyshim, lexuesit mund të kontrollojnë vetë raportimet e UOJ-së mbi mënyrën se si shokët e Filipishynit në SBU kanë përndjekur Kishën kanonike në Ukrainë.
Një shembull i rëndësishëm dhe i kohëve të fundit ndodhi gjatë Krishtlindjeve të kaluara. UOC-ja kremton Lindjen e Zotit tonë sipas Kalendarit të Vjetër — ndryshe nga Kisha Ortodokse e Ukrainës, OCU, e mbështetur nga shteti, e cila ndjek Kalendarin e Ri, në përputhje me urdhrat e qeverisë ukrainase.
Në javët që i paraprinë Krishtlindjeve sipas stilit të vjetër, SBU-ja publikoi një video, në të cilën shfaqeshin oficerë me armë automatike duke thyer derën e një apartamenti. Mbi video, autorët kishin vendosur mbishkrimin: “Kush vjen të trokasë për t’u ‘kënduar kolendra’ atyre që i kremtojnë Krishtlindjet më 7 janar.”
Vëmë në dukje edhe këtë ironi të vogël: ndërsa kritikon UOJ-America për “rrënjët tona ukrainase”, *Public Orthodoxy* deklaron me krenari se shkrimi i tij sulmues ishte “përgatitur në Ukrainë me kërkesë të redaktorëve”.
Ne në UOJ-America jemi krenarë për kolegët tanë në Ukrainë. Ata janë gazetarë qytetarë, “krimi” i vetëm i të cilëve është se raportojnë mbi veprimtaritë joliberale dhe të paligjshme të vetë qeverisë së tyre. Si patriotë amerikanë, nuk mund të mos solidarizohemi me gjendjen e tyre dhe të mos admirojmë guximin e tyre.
E vetmja gjë që ka bërë ndonjëherë dega jonë ukrainase është të raportojë faktet e përndjekjes së UOC-së. Madje, ata kanë paguar një çmim për këtë, pasi edhe vetë Filipishyn pranon se UOJ-ja u është nënshtruar sanksioneve dhe kontrolleve në zyrat e saj, si ndëshkim për raportimet mbi Kishën kanonike. Natyrisht, ai lë pa përmendur burgosjen, marrjen në pyetje, dëbimin dhe përndjekjen e vazhdueshme të tyre edhe gjatë jetesës jashtë vendit.
Më pas, ai vëren me një lloj keqardhjeje se veprimtaria e degës sonë këtu në Shtetet e Bashkuara “zhvillohet në kushte të ndryshme ligjore dhe shoqërore”, pasi “në Shtetet e Bashkuara, liria e fjalës mbrohet fuqimisht”. Sa të bezdisshme qenkan këto të drejta të Amendamentit të Parë!
Në UOJ-America, përparësia jonë kryesore është të informojmë bashkëqytetarët tanë amerikanë mbi atë që po ndodh në Ortodoksinë amerikane. Megjithatë, nuk mund të mbyllim sytë ndaj asaj që po ndodh në Ukrainë — veçanërisht për faktin se vetë qeveria jonë është thellësisht e përfshirë në përndjekjen e UOC-së.
Dhe, për të qenë të qartë, qëndrimi ynë nuk është aspak një qëndrim periferik ose skajor. Kombet e Bashkuara, Vatikani dhe madje edhe Këshilli Botëror i Kishave kanë publikuar deklarata mbi mënyrën se si qeveria ukrainase e trajton UOC-në. Duhet të theksohet gjithashtu se, nga 14 Kishat Ortodokse autoqefale të njohura në mënyrë universale, vetëm tri e njohin plotësisht OCU-në e mbështetur nga shteti: Kostandinopoja, Aleksandria dhe Greqia.
A është atëherë për t’u habitur që Patriarkana Ekumenike dhe vartësit e saj na sulmojnë egërsisht pothuajse çdo ditë?
Si gjithmonë, *Public Orthodoxy* pretendon se përfaqëson opinionin “mbizotërues”, ndërkohë që i jep zë një pakice ekstreme. Tani, ata punësojnë një spiun të huaj — në kuptimin e mirëfilltë të fjalës! — për ta akuzuar UOJ-America se u shërben interesave të një vendi tjetër. Nëse kritikët tanë janë kaq të dëshpëruar për të na dhënë qoftë edhe një goditje të lehtë, atëherë, me sa duket, duhet të jemi duke bërë diçka siç duhet.
**Benjamin Dixon | Kryeredaktor**
**Michael W. Davis | Redaktor i Përgjithshëm**
**Aaron Hickman | Redaktor i Lajmeve**
