Shën Joan Sinaiti: ç'është lutja sipas "Shkallës"
Shenjtori i madh i shek. VII jep një përkufizim të plotë teologjik të lutjes, duke e cilësuar atë si kontakt esencial dhe bashkim të njeriut me Zotin.
Lutja është tema qendrore e traditës asketike ortodokse, dhe askush nuk e ka shpjeguar atë me aq thellësi sa Shën Joan Sinaiti, autori i veprës së famshme "Shkalla". Citati i tij i njohur nga Predikimi 28 "Mbi Lutjen" vazhdon të jetë një nga tekstet më të cituara në jetën shpirtërore të Kishës Ortodokse.
Sipas veprës Shkalla të Shën Joan Sinaitit (botimi i 10-të, Manastiri i Paraklitit, 1978), lutja, "për sa i përket cilësisë së saj, është kontakt esencial dhe bashkim i njeriut me Zotin". Shenjtori shton se lutja, "për sa i përket veprimit të saj", është "themelim dhe konservim i botës, pajtim me Zotin, nëna e lotëve, por gjithashtu dhe bijë, falje e mëkateve".
Shën Joan Sinaiti vazhdon duke e cilësuar lutjen si "urë e cila shpëton nga ngacmimet, murr i cili ruan nga mërzitjet, dërrmim i armiqëve, vepër e Ëngjëjve, ushqim i të patrupshmëve". Lutja është gjithashtu "ngazëllimi i ardhshëm, punë e cila nuk mbaron, burimi i virtyteve, konsull i dhuntive, përparimi i padukshëm, ushqim i shpirtit, ndriçimi i mendjes".
Sidomos domethënës është kapërcimi që shenjtori bën midis botës së brendshme dhe së jashtme: lutja është njëkohësisht "gur i cili godet dëshpërimin, vërtetim i shpresës, tretja e hidhërimit, pasuria e murgjëve, thesari i hisikastëve". Ajo shfaqet si "pasqyrë e përparimit shpirtëror" dhe "zbulimi i gjërave të së ardhmes". Predikimi mbyllet me fjalët: "Lutja është për atë që lutet me të vërtetë, gjykim dhe kriter dhe podium i Zotit, para podiumit të së ardhmes."
Siç kishte raportuar UGO,
— një tekst tjetër i traditës asketike ortodokse ku lutja shihet si gjuha e shpirtit drejtuar Zotit.
