Mbi Letrën e Judës.
Në një katekizëm të ri mbi letrat e përgjithshme të Dhiatës së Re, arkimandriti Epifan Haxhijanku, shpjegon vargjet hyrëse 1-4 të Letrës së Judës, vëllait të Jakovit.
Letra e Apostullit Juda
Hyrje dhe shpjegimi i vargjeve 1 deri në 4
Arkimandrit Epifan Haxhijanku, dt. 01.11.2026
Me hirin e Perëndisë, të dashur vëllezërit e mi, hymë në një periudhë të re katekizimi. Le ta falënderojmë Zotin që na e dhuroi dhe le t'i lutemi ta bekojë me bollëk; të na ndriçojë edhe ne që ju mësojmë, që të themi ato që duhen, edhe ju që na dëgjoni, që t'u kushtoni vëmendje dhe t'i zbatoni.
Vitet që po kalojmë janë të vështira. Njerëzit nuk kanë dëshirë ta dëgjojnë fjalën e Perëndisë, sidomos fjalën e Tij të vërtetë. Po përmbushet ajo që profetizoi Apostull Pavli: do të vijë një kohë kur njerëzit nuk do të duan ta dëgjojnë mësimin e Ungjillit, por do të rendin pas mësuesve që u mësojnë gjëra të këndshme për ta dhe që kënaqin pasionet e tyre. Do t'ia mbyllin veshët së vërtetës dhe do të dëgjojnë përralla e gënjeshtra.
Ne përpiqemi, me hirin e Perëndisë, t'ju mësojmë duke pasur si themel Ungjillin dhe Etërit e Kishës. Me këta udhërrëfyes kemi ecur deri më sot dhe me ta do të përpiqemi të ecim edhe këtë vit. Vitet e fundit studiuam letrat e përgjithshme që gjenden në Dhiatën e Re. Siç kemi thënë shumë herë, letrat e përgjithshme janë letrat që Apostujt u shkruan Kishave të kohës së tyre. Ato janë fryt i kujdesit baritor dhe i shqetësimit të tyre për t'i forcuar nxënësit e vet në jetën më Krishtin dhe për t'i ruajtur nga heretikët e asaj kohe, gnostikët dhe nikolaitët. Prandaj këto letra përmbajnë si të vërteta theologjike, ashtu edhe këshilla praktike.
Quhen të përgjithshme, sepse nuk i drejtohen një bashkësie të caktuar kishtare ose një personi, por tërësisë së Kishave ose një grupi Kishash. Mund të thoshim se janë letra qarkore, drejtuar të krishterëve me prejardhje judaike të Diasporës. Bëjnë përjashtim, siç pamë, letra e dytë dhe e tretë e Joanit, të cilat i drejtohen përkatësisht një Kishe vendore dhe një personi. Letrat e përgjithshme janë shtatë: një e Jakovit, dy të Pjetrit, tri të Joanit dhe një e Judës. Deri tani studiuam gjashtë të parat. Nga sot, me ndihmën e Perëndisë, fillojmë shpjegimin e letrës së fundit, Letrës së Judës. Le të themi së pari disa fjalë hyrëse.
Fillimisht, autori i letrës paraqitet si «Juda, shërbëtor i Jisu Krishtit, edhe i vëllai i Jakovit». Bëhet fjalë për Judën, të quajtur vëlla i Zotit, një nga ata që konsideroheshin vëllezër të Zotit, domethënë nga fëmijët që Josifi kishte nga një grua tjetër, me të cilën kishte qenë i martuar përpara se të fejohej me Virgjëreshën Mari. Vëllai i tij që përmendet këtu është Jakovi i njohur, Vëllai i Zotit, episkopi i parë i Jerusalemit, i cili shkroi edhe letrën e parë në radhën e letrave të përgjithshme.
Për rastin dhe qëllimin e shkrimit të kësaj letre mund të themi, siç del nga përmbajtja, se ajo u shkrua për t'i ruajtur të krishterët nga heretikët që ishin shfaqur atëherë në gjirin e Kishës. Me mësimet e tyre të gabuara dhe jetën e shthurur, këta rrezikonin të shtrembëronin si besimin e drejtë, ashtu edhe moralin ungjillor të besimtarëve. Shkrimin e kësaj letre e merr përsipër Juda, i cili, pas vdekjes martirike të vëllait të tij, Jakovit, gëzonte një autoritet të veçantë brenda Kishës.
Apostulli u kërkon të krishterëve ta ruajnë me qëndrueshmëri besimin që u është dhënë një herë e përgjithmonë. I quan heretikët të pabesë, sepse shtrembërojnë të vërtetën e Ungjillit dhe e përshtatin me pasionet e tyre mëkatare, për të përligjur veprat e tyre të pamoralshme. Për më tepër, mohojnë se Jisu Krishti është Zoti ynë i vetëm. Kujton gjithashtu ndëshkimet e rënda që Perëndia u ka dhënë të pabesëve në të kaluarën dhe paralajmëron se në mënyrë të ngjashme do t'i ndëshkojë edhe këta në të ardhmen, nëse vazhdojnë të mëkatojnë.
Stili i letrës është i gjallë dhe, në disa vende, i ashpër e qortues. Për nga gjatësia, letra është relativisht e shkurtër, sikurse edhe dy të mëparshmet. Përbëhet nga një kapitull i vetëm me njëzet e pesë vargje. Megjithatë, përmbajtja e saj është e thellë dhe zbulon disa të vërteta shumë të rëndësishme.
Le ta fillojmë, pra, shpjegimin e letrës, duke i kërkuar Apostullit Juda të më ndriçojë mua që të them ato që duhen, por edhe ju që t'i kuptoni dhe të nxirrni dobi prej tyre.
«Juda, shërbëtor i Jisu Krishtit, edhe i vëllai i Jakovit, të thirrurve që janë të shenjtëruar prej Perëndisë Atë edhe të ruajtur prej Jisu Krishtit: përdëllim dhe paqe e dashuri, u shumoftë në ju» (Juda 1–2).
Domethënë: unë, Juda, shërbëtor i Jisu Krishtit dhe vëlla i Jakovit, u drejtohem atyre që janë thirrur në besimin e krishterë, që janë shenjtëruar nga Perëndia Atë dhe janë ruajtur nga ndotja e mëkatit, që t'i përkasin Jisu Krishtit. Uroj që mëshira, paqja dhe dashuria të shtohen ndër ju.
Këto dy vargje përbëjnë hyrjen e letrës. Në të përfshihen, si në të gjitha letrat e asaj kohe, tri gjëra: dërguesi, marrësi dhe përshëndetja. Siç e shohim, dërguesi është Juda. Cili Judë? Përveç Judës tradhtar, në Dhiatën e Re është edhe Apostulli Juda, një nga të dymbëdhjetë nxënësit e Krishtit, i cili quhet edhe Tade ose Leve. Është edhe një Judë tjetër, një nga ata që konsideroheshin vëllezër të Zotit, domethënë nga fëmijët që Josifi kishte nga një grua tjetër, me të cilën ishte martuar përpara se të fejohej me të Tërëshenjtën Hyjlindëse, siç përmendëm edhe më sipër. Për të flitet në Ungjillin sipas Matheut dhe në atë sipas Markut. Ky është edhe autori i letrës që do të studiojmë.
Ai e quan veten «shërbëtor i Jisu Krishtit». Kështu paraqiten edhe Apostuj të tjerë në letrat e tyre. Ndonëse kishte jetuar bashkë me Krishtin që nga fëmijëria, mund të ishte paraqitur si vëlla i Krishtit, sikurse e konsideronin edhe njerëzit. Megjithatë, paraqitet si shërbëtor i Krishtit. Të jesh shërbëtor i Krishtit jo vetëm që nuk është poshtëruese, por përbën nderin më të lartë. Shërbëtori i Krishtit është njeriu vërtet i lirë. Përkundrazi, kush nuk është shërbëtor i Krishtit jeton në formën më të rëndë të robërisë: në robërinë ndaj djallit, mëkatit dhe pasioneve.
I ndjeri Trembelas vëren: «Apostulli parapëlqen të jetë shërbëtor i Krishtit sesa mbret ose sundimtar i tokës, i fuqishëm dhe i lavdishëm. Madje parapëlqen këtë titull ndaj titullit "Vëlla i Zotit", i cili mbështetet në lidhjen farefisnore, sepse vetë Zoti shpalli se nëna dhe vëllezërit e Tij janë ata që dëgjojnë fjalët e Tij dhe i zbatojnë».
Shumë nga ata që rridhnin nga Abrahami dhe Davidi, nga i cili rridhte edhe Zoti, u dënuan pa u sjellë asnjë dobi fakti që i përkisnin së njëjtës fisni e prejardhje si Zoti. Edhe diçka tjetër: judenjtë dhe, më pas, të krishterët pranonin të quheshin shërbëtorë vetëm të Perëndisë, të të Lartit, të Perëndisë së vërtetë. Prandaj Juda, duke e quajtur veten shërbëtor të Krishtit, pohon se Krishti është Perëndia i vërtetë.
«Juda, shërbëtor i Jisu Krishtit, edhe i vëllai i Jakovit». Vëllai i tij, Jakovi, të cilin përmend këtu, është, siç thamë më parë, Apostulli i njohur Jakov, Vëllai i Zotit, episkopi i parë i Jerusalemit, i cili shkroi edhe letrën e parë në radhën e letrave të përgjithshme. Jakovi, Vëllai i Zotit, ishte i njohur ndër të gjithë besimtarët dhe gëzonte vlerësimin e madh të mbarë Kishës. Prandaj edhe fjalët e Judës, si vëlla i Jakovit, do të kishin më shumë autoritet.
Pas të dhënave për dërguesin vjen marrësi. Letra u drejtohet «të thirrurve që janë të shenjtëruar prej Perëndisë Atë edhe të ruajtur prej Jisu Krishtit». Unë, Juda, shërbëtori i Jisu Krishtit dhe vëllai i Jakovit, ua drejtoj letrën atyre që janë thirrur në besimin e krishterë, që janë shenjtëruar nga Perëndia Atë dhe janë ruajtur nga ndotja e mëkatit, që t'i përkasin Jisu Krishtit.
Përtëritja dhe shenjtërimi ynë vijnë nga Perëndia Atë. Kjo u bë me hirin e Pagëzimit, i cili quhet «larja e rilindjes» (Titit 3:5). Pa hirin shenjtërues të Perëndisë jemi të ndotur si nga mëkati stërgjyshor, ashtu edhe nga mëkatet tona vetjake. Prandaj duhet ta falënderojmë Atë ditë e natë. Fjala «shenjtëroj» ka kuptimin: veçoj diçka që t'i përkasë Perëndisë; ia kushtoj Perëndisë. Pra, ne jemi të kushtuar Perëndisë. Që nga çasti kur u pagëzuam, i përkasim Perëndisë dhe askujt tjetër. Kjo ka edhe një rrjedhojë morale: ai që i kushtohet Perëndisë duhet të jetojë sipas vullnetit të Tij, të bëjë një jetë të panjollë e të shenjtë.
Jeni, pra, thotë Apostulli, të shenjtëruar prej Perëndisë Atë dhe të ruajtur prej Jisu Krishtit. Domethënë, Jisu Krishti ju ka ruajtur, ndërsa jetoni mes kaq shumë rreziqesh që kërcënojnë besimin dhe pastërtinë tuaj. Hiri hyjnor ju ruajti, që t'i përkisni Jisu Krishtit. Kjo vlen edhe për ne, vëllezërit e mi. Po të mos na mbronte hiri i Perëndisë, do të ishim tërhequr drejt jetës së mashtrimit dhe të mëkatit.
Pra, Perëndia Atë ju shenjtëroi. Ju veçoi nga bota dhe ju thirri që t'i përkisni Krishtit, të bashkoheni me Të dhe të bëheni gjymtyrë të Trupit të Tij. Që dikush t'i afrohet Krishtit dhe të bëhet nxënës i Tij, duhet ta tërheqë Perëndia Atë. Këtë u tha edhe Zoti nxënësve të Tij: «Asnjë s'mund të vijë tek unë, në mos e tërheqtë Ati që më ka dërguar» (Joani 6:44). Domethënë, askush nuk mund të vijë tek unë, nëse nuk e tërheq Ati që më dërgoi.
Pas dërguesit dhe marrësit të letrës vjen përshëndetja: «Përdëllim dhe paqe e dashuri, u shumoftë në ju». U shtofshin ndër ju mëshira, paqja dhe dashuria! U shtoftë ndër ju mëshira e Perëndisë, paqja dhe dashuria! Mëshirën, siç vëren Shën Nikodhimi, Perëndia e tregoi sepse falë saj u thirrëm që të jemi besimtarë dhe shërbëtorë të Perëndisë. Perëndia na shpëtoi falë mëshirës së Tij dhe jo për shkak të veprave tona të mira. Paqen e tregoi sepse u pajtuam me Të nëpërmjet vdekjes së Birit të Tij; kurse dashurinë e Tij e tregoi sepse e dha në vdekje Birin e Tij të Vetëmlindur për shpëtimin tonë. Këto tri të mira që na dhuroi Perëndia, mëshirën, paqen dhe dashurinë, Apostulli uron që besimtarët t'i kenë dhe t'u shtohen.
Pas përshëndetjes, thotë disa fjalë hyrëse në letrën e tij: «Të dashur, pasi bëj çdo kujdes t'ju shkruaj juve për shpëtimin e përbashkët, pata nevojë t'ju shkruaj e t'ju lutem të luftoni për besimin që iu dha një herë e mirë shenjtëve» (Juda 3).
Me fjalë të thjeshta: të dashur, megjithëse dëshiroja shumë t'ju shkruaja për shpëtimin e përbashkët që Jisu Krishti na dhuroi të gjithëve, u gjenda përpara nevojës t'ju shkruaj për t'ju nxitur të luftoni me të gjitha forcat për besimin që iu dorëzua një herë e përgjithmonë shenjtorëve, domethënë besimtarëve. Me këto fjalë Apostulli dëshiron të thotë se fillimisht kishte ndër mend t'u shkruante besimtarëve për shpëtimin që na dhuroi Krishti: si na shpëtoi Krishti nga mëkati me gjakun dhe flijimin e Tij në Kryq. Por, në fund, nuk u shkroi për këtë çështje. Rrethanat e detyruan t'u shkruante për diçka tjetër. Të luftojnë që të mbeten të qëndrueshëm në besimin dhe mësimin që u dorëzuan Apostujt. Që nga këto fjalë del në pah qëllimi për të cilin Apostulli Juda e shkroi letrën e tij: t'i nxiste besimtarët të mbeteshin të qëndrueshëm në besimin që kishin mësuar.
Le ta shohim vargun më hollësisht. «Të dashur, pasi bëj çdo kujdes t'ju shkruaj juve për shpëtimin e përbashkët…». Synimi dhe dëshira fillestare e Apostullit ishte, siç thamë, t'u shkruante të krishterëve për shpëtimin që na dhuroi Krishti, për mjetet nëpërmjet të cilave arrihet ai e të tjera. Domethënë, donte t'u jepte një katekizim të përgjithshëm për veprën e ekonomisë hyjnore. Po të vëmë re, do të shohim se Apostulli e quan të përbashkët shpëtimin që na dhuroi Krishti. Ai u ofrohet të gjithë njerëzve, si judenjve, ashtu edhe paganëve. Perëndia dëshiron që të gjithë njerëzit të shpëtohen (1 Timotheut 2:4). Kur Krishti i dërgoi nxënësit e Tij për të predikuar Ungjillin, u tha: «Shkoni pra e mësoni gjithë kombet» (Matheu 28:19). Askush nuk përjashtohet nga shpëtimi.
Dhe Apostulli vijon: «Pata nevojë t'ju shkruaj e t'ju lutem të luftoni për besimin që iu dha një herë e mirë shenjtëve». Në fund, pra, nuk ju shkrova për shpëtimin e përbashkët. Rrethanat më detyruan ta ndryshoj temën dhe ta shkruaj këtë letër për t'ju nxitur të luftoni me të gjitha forcat për besimin që ju dorëzuan Apostujt me predikimin e tyre. Pashë rreziqet që ju kanosen nga mësuesit e rremë dhe e gjykova të nevojshme t'ju shkruaja për ta, duke ju nxitur të mbeteni të qëndrueshëm e të patundur në besimin që iu dorëzua shenjtorëve, domethënë të krishterëve.
Kur Juda shkruante letrën e tij, shumë nga Apostujt kishin vdekur. Duke përfituar nga kjo, heretikët filluan t'i mësonin mashtrimet e tyre si të ishin gjoja të vërteta të reja të krishtera, të panjohura deri atëherë. Por Juda i hedh poshtë këto mësime dhe i bën të ditur besimtarëve se mësimi ungjillor është një dhe se Apostujt ua dorëzuan besimtarëve të plotë, një herë e përgjithmonë. Prandaj besimin nuk e quan thjesht «të dorëzuar», por «të dorëzuar një herë e përgjithmonë». Kjo do të thotë se Apostujt e dorëzuan besimin një herë e përgjithmonë, të plotë dhe të pacenuar. Ai nuk pranon asnjë ndryshim, zhvillim ose plotësim.
Për më tepër, ky besim iu dorëzua i tëri, haptazi, të gjithëve. Heretikët nikolaitë pretendonin se kishin marrë nga Apostujt disa të vërteta të fshehta e sekrete, të cilat nuk u ishin dorëzuar haptazi të gjithëve. Këto nuk ishin gjë tjetër veçse veprat e ndyra dhe të pamoralshme që kryenin; ata pretendonin se kjo përbënte një formë më të lartë të adhurimit të Perëndisë, të rezervuar për pak veta. Prandaj Juda thotë se Apostujt ua dorëzuan të gjithëve të gjithë të vërtetën dhe e dorëzuan një herë e përgjithmonë. Kështu, Ungjilli nuk ndryshon sipas kohëve dhe as nuk përshtatet me kushtet shoqërore.
Le t'i kushtojmë vëmendje kësaj, vëllezërit e mi, sepse edhe sot ka shumë që thonë se Ungjilli dhe morali i krishterë duhet t'i përshtaten kohës së sotme. Besimi i dorëzuar një herë e përgjithmonë dhe urdhërimet hyjnore, siç na i dorëzuan Krishti dhe Apostujt dhe siç i qartësuan Etërit e Shenjtë dhe Sinodet Ekumenike, as ndryshohen, as bëhen më të përsosura. Ungjilli nuk pranon asnjë ndryshim ose falsifikim. Nuk lejohet asnjë risi. Mësimi hyjnor nuk ndryshon sipas kohëve dhe rrethanave. Është një dhe i pandryshueshëm. Mbetet i njëjtë ndër shekuj, deri në mbarimin e botës, sepse Perëndia na e dorëzoi të përsosur. Prandaj ruhuni nga risitarë të tillë, cilëtdo qofshin.
Folja «të luftoni», që përdor këtu, do të thotë të luftoni me të gjitha forcat tuaja: të luftoni për të mbetur të patundur në besim, duke duruar përçmime, përndjekje dhe mundime. Të luftoni gjithashtu për t'i zmbrapsur mësimet heretike dhe për t'i hedhur poshtë me argumente mashtrimet e mësuesve të rremë.
Dhe vijon: «Sepse hynë fshehurazi disa njerëz, të cilët ishin shënuar që më parë për këtë dënim, njerëz të pabesë, që kthejnë hirin e Perëndisë tonë në shthurje, edhe mohojnë të vetmin Kryezot dhe Zotin tonë Jisu Krisht» (Juda 4).
Me fjalë të thjeshta: mes jush kanë depërtuar disa njerëz, për të cilët është shkruar prej shumë kohësh dënimi që i pret. Këta janë njerëz të pabesë, që e shndërrojnë hirin e Perëndisë sonë në shthurje. Për më tepër, mohojnë Kryezotin e vetëm dhe Zotin tonë Jisu Krisht.
Është sikur Apostulli t'u thotë: U detyrova t'jua shkruaj këtë letër dhe t'ju nxis të luftoni për besimin që ju dorëzuan Apostujt, sepse në Kishë u futën fshehurazi, me dredhi e pabesi, disa njerëz, heretikë dhe mësues të rremë. Për shfaqjen e tyre Shkrimi i Shenjtë kishte profetizuar prej shumë kohësh: se do të shfaqeshin dhe do të dënoheshin me atë ndëshkim për të cilin do t'ju flas më poshtë.
Këta njerëz janë të pabesë; e shtrembërojnë dhe e falsifikojnë hirin e ndriçimit me të vërtetën, të cilin Perëndia jua dha falas. E falsifikojnë dhe e shndërrojnë në shthurje. Domethënë, përpiqen të gjejnë mënyra për ta paraqitur të vërtetën e Ungjillit në një formë që të përligjë pasionet e tyre të turpshme dhe jetën e tyre të shthurur. Për më tepër, mohojnë Kryezotin e vetëm, Zotin tonë Jisu Krisht. Në këtë varg na paraqet shkurt mësimet heretike të mësuesve të rremë.
Siç vëren Shën Nikodhimi, Apostulli thotë me shumë të drejtë se këta heretikë «hynë fshehurazi», domethënë u futën mes besimtarëve në fshehtësi, me dredhi dhe pa u vënë re nga askush. Janë ata që Krishti i quan vjedhës e kusarë, sepse nuk hynë në oborrin e dhenve nga dera e duhur, por nga dritarja. Kjo është veçori e vjedhësve dhe jo e barinjve të vërtetë, siç tha Zoti: «Ai që nuk hyn nga dera në oborrin e dhenve, po hipën nga tjetër vend, ai është vjedhës e kusar. Por ai që hyn nga dera, është bariu i dhenve» (Joani 10:1–2).
Për këta heretikë Shkrimi i Shenjtë ka profetizuar në shumë vende. Së pari, Zoti paratha: «Shikoni se mos ju gënjen juve ndonjë. Sepse shumë veta do të vijnë në emrin tim, duke thënë: Unë jam Krishti, dhe do të gënjejnë shumë njerëz» (Matheu 24:4–5). Edhe Apostulli Pjetër shkroi në letrën e tij të dytë se mes jush do të shfaqen mësues të rremë, të cilët do të fusin me dredhi herezi që çojnë në humbje dhe do të mohojnë madje edhe Kryezotin që i bleu, duke sjellë kështu mbi veten e tyre humbje të shpejtë (2 Pjetrit 2:1). Edhe Apostull Pavli i paralajmëroi episkopët e Efesit: pas largimit tim do të hyjnë mes jush ujqër të egër, që nuk do ta kursejnë tufën; edhe prej jush vetë do të dalin njerëz që do të flasin mësime të shtrembra, për t'i tërhequr besimtarët pas vetes (Veprat 20:29–30). Po kështu edhe Ungjillor Joani në letrat e tij të përgjithshme. Të gjithë këta e quanin veten të krishterë. Prandaj i mashtronin lehtë shumë njerëz dhe i tërhiqnin drejt pabesisë dhe shthurjes.
Këta mashtrues, vijon Shën Nikodhimi, ishin nikolaitët, valentinianët, simonianët dhe gnostikët, të cilët, ndonëse ishin robër të grykësisë dhe shthurjes, hiqeshin si mësues të Ungjillit. Gjatë natës kryenin disa rite gjoja të shenjta, gjatë të cilave jepeshin pas veprave të turpshme dhe të papërmendshme. E keqja nuk ishte aq se mëkatonin, por se e përligjnin mëkatin e tyre dhe i konsideronin veprat e turpshme që kryenin si rite të shenjta dhe si mënyrë adhurimi të Perëndisë. Apostulli i quan të pabesë, sepse me jetën e tyre e mohuan krejtësisht Perëndinë.
Prandaj shijimin e kënaqësive mishore e konsideronin dhe e quanin mirëqenie e lumturi. Por për të krishterin, lumturia dhe lumëria e vërtetë janë ato që ofron Krishti: të mirat e Mbretërisë së Qiejve. Këto të mira i parashijojnë që në këtë jetë ata që kanë besim të vërtetë dhe bëjnë një jetë të dëlirë e të pastër. Ky është hiri që na dha Perëndia, për të cilin flet këtu Apostulli. Prandaj kush shijon gëzimin që japin të mirat qiellore, i përçmon lehtë kënaqësitë tokësore e mishore. Siç thotë Shën Joan Sinaiti: «Kush ka shijuar të mirat e sipërme, i përçmon lehtë ato të poshtmet». Kënaqësitë mishore i konsideron si lende e plehra përpara gëzimit që sjell prania e Perëndisë në zemër. Këtë gëzim e ndien çdo besimtar që ka besimin Orthodhoks dhe ruan urdhërimet hyjnore.
Pra, këtë hir që na dha Perëndia, këta njerëz të pabesë e të shthurur e shndërruan në shthurje dhe në kënaqësi të papastra; predikonin se shijimi i tyre është lumëria qiellore dhe jeta e paprishshme që shpresojmë. Si rrjedhojë, mohuan Kryezotin dhe Zotin Jisu Krisht, Perëndinë tonë, Atë që çrrënjosi mëkatin dhe papastërtinë, që mbolli dhe mësoi virtytin dhe jetën e pastër. Nikolaitët e përgojonin dëlirësinë dhe pastërtinë si gjoja të padobishme e të tepërta, që nuk sjellin asnjë të mirë.
Ia vlen të vëmë re, të dashurit e mi, se në këtë varg Apostulli zbulon shkurt madhështinë dhe lavdinë hyjnore të Zotit tonë, duke thënë: «Edhe mohojnë të vetmin Kryezot dhe Zotin tonë Jisu Krisht». Mohojnë Kryezotin e vetëm, Zotin tonë Jisu Krisht. Apostulli e quan Jisu Krishtin Kryezotin dhe Zotin e vetëm, domethënë Perëndi. Pranon dhe pohon se Krishti është Perëndia i vërtetë, Jahveu i Dhiatës së Vjetër.
Kush i thotë këto fjalë, vëllezërit e mi? I thotë ai që, gjatë jetës së Krishtit, nuk besonte tek Ai, nuk e pranoi dhe nuk e ndoqi. Përkundrazi, e hodhi poshtë dhe e mohoi. Arriti deri aty sa, bashkë me vëllezërit e tij, të përpiqej ta lidhte Krishtin si të ishte i çmendur. Ungjillor Marku thotë: «Edhe kur dëgjuan njerëzit e tij, dolën ta mbajnë, sepse thoshin se nuk është në vete» (Marku 3:21). Domethënë, kur njerëzit e Tij, vëllezërit e Tij që nuk kishin besuar tek Ai, dëgjuan se ishte përfshirë aq shumë në veprën e mësimdhënies, sa nuk gjente kohë as për të ngrënë, dolën ta kapnin dhe ta ndalonin. Sepse thoshin se kishte dalë jashtë vetes. Me fjalë të tjera, e nxorën të çmendur. Këto bënte Juda gjatë jetës së Krishtit, pavarësisht nga të gjitha mrekullitë që kishte parë.
Çfarë ndodhi që ndryshoi kaq rrënjësisht dhe besoi? Çfarë pa aq tronditëse, sa të kthehej kaq shumë dhe, nga mohues, të bëhej adhurues i Krishtit, apostull dhe martir? Pa dyshim, Ngjallja. Ky kthim i Judës dhe i vëllezërve të tij përbën një dëshmi shumë të fuqishme të Ngjalljes së Krishtit. Nëse gjatë jetës së Krishtit nuk besonte tek Ai, megjithëse kishte parë të gjitha ato mrekulli, aq më tepër duhej ta kishte hedhur poshtë pas vdekjes së Tij. Po të mos ishte ngjallur Krishti, Juda duhej ta kishte mohuar edhe më shumë dhe ta kishte konsideruar mashtrues e gënjeshtar, sepse tërhoqi pas vetes dhe mashtroi aq shumë njerëz. Por tani e shohim ta quajë Krishtin Kryezotin dhe Zotin e vetëm. Dhe jo vetëm besoi te Krishti si Perëndi i vërtetë, por edhe u martirizua për hir të Krishtit, duke u varur. Këto, siç thamë, dëshmojnë se Krishti u ngjall vërtet dhe se Juda e pa të ngjallur, si edhe nxënësit e tjerë, dhe besoi tek Ai.
Për këtë Shën Joan Gojarti thotë: «Ata që e përqeshnin gjatë jetës së Tij, pas vdekjes u mahnitën aq shumë, sa deshën edhe të vdisnin me gatishmëri për Të. Kjo e tregon qartë fuqinë e Ngjalljes. Sepse, nëse ne i harrojmë pas vdekjes edhe ata që i admirojmë sa janë gjallë, si ndodhi që ata, domethënë vëllezërit e Tij, ndonëse e përqeshnin gjatë jetës, më pas e konsideruan Perëndi, po të ishte thjesht një njeri? Dhe si do të pranonin madje të thereshin për hir të Tij, nëse nuk do të kishin marrë një dëshmi të qartë se ishte ngjallur?».
Këtu po ndalemi, vëllezërit e mi. Nga sa dëgjuam, le të mbajmë veçanërisht nxitjen e Apostullit, e cila na drejtohet edhe neve: o të krishterë, luftoni për besimin që iu dorëzua një herë e përgjithmonë shenjtorëve. Luftoni me të gjitha forcat tuaja për besimin që iu dorëzua një herë e përgjithmonë besimtarëve. Në vitet e vështira që po kalojmë, qëndroni të patundur në besimin që ju dorëzuan Apostujt dhe Etërit e Kishës. Qëndroni besnikë ndaj Orthodhoksisë. Mos pranoni asnjë falsifikim.
«Në çështjet e besimit nuk ka vend për lëshime», thotë Shën Grigor Theologu. Të mos na mashtrojnë mësuesit e rremë me emërtime të ndryshme, të cilët me dredhi e përziejnë gënjeshtrën me të vërtetën. Nuk janë bimë që i mbolli Ati qiellor; janë bimë që i mbolli djalli. Ruajeni besimin e Etërve tuaj. Jetoni sipas urdhërimeve të Ungjillit. Rrini zgjuar dhe lutuni, dhe Zoti do të jetë me ju. Amin.
Përktheu dhe redaktoi UGO.AL
Në të njëjtin cikël katekizmues, arkimandriti kishte prekur edhe tema të tjera teologjike, ndër të cilat kuptimin e shenjtërisë së emrit hyjnor.
