Himni i Dashurisë
Në të dielën e pestë të Llukait, Arkim. Epifan Haxhijanku shpjegoi vargjet e Apostull Pavlit mbi virtytin më të lartë, dashurinë.
Ditën e dielë u kremtuan Anargjendët e Shenjtë, dhe në të këtë të dielë që quhet e Diela e Pestë e Llukait besimtarët dëgjuan leximin apostolik të ditës. Kjo është dita kushtuar mjekëve pa pagesë, rast në të cilin lexohet pjesa nga kapitulli i trembëdhjetë i Letrës së Parë drejtuar Korinthianëve, e njohur si «Himni i dashurisë». Predikimin e plotë mbi këtë temë e mbajti Arkimandrit Epifan Haxhijanku, më 1 nëntor 2026 në Kishën e Shën Pandelimonit në Follorinë. Më poshtë sillet teksti i plotë i predikimit.
.....
Sot është e diela e pestë e Llukait, vëllezërit e mi të dashur, dhe dëgjuam paravolinë e njohur dhe shumë të rëndësishme të Zotit tonë, paravolinë e të pasurit dhe të Lazarit të varfër. Ajo përmban të vërteta shumë të rëndësishme, si për jetën tokësore dhe problemin shoqëror që ka ekzistuar gjithmonë e vazhdon të ekzistojë në botë, ashtu edhe, mbi të gjitha, për jetën pas kësaj jete, për botën përtej asaj të dukshmes. Por, meqenëse kemi folur shumë herë për këtë paravoli, sot do të doja të thoshim disa fjalë për leximin apostolik që dëgjuam.
Apostulli që u lexua sot në Kishën tonë lidhet me Anargjendët e Shenjtë që kremtojnë sot dhe është ajo pjesë nga kapitulli i trembëdhjetë i Letrës së Parë drejtuar Korinthianëve, e cila quhet «Himni i dashurisë». Kjo pjesë, vëllezërit e mi, «Himni i dashurisë», është një nga tekstet më të mrekullueshme të Shkrimit të Shenjtë, sepse në të Apostull Pavli i thur lavde dashurisë, virtytit më të lartë dhe mbretëreshës së virtyteve.
Në pjesën e parë të himnit, Apostulli e krahason dashurinë me dhunti të tjera që ekzistonin atëherë në Kishën e hershme dhe të cilat korinthianët dhe të gjithë të krishterët i admironin e, mund të themi, i dëshironin veçanërisht. Ai e krahason me to dhe tregon se dashuria është më e lartë. Në pjesën e dytë paraqet tiparet dalluese të dashurisë. Do të përpiqemi ta shpjegojmë shkurtimisht këtë himn, varg pas vargu.
Apostull Pavli thotë: «Në folça gjuhët e njerëzve dhe të engjëjve, e të mos kem dashuri, jam si bakër që kumbon, a si çembal që tringëllon» (1 Korinthianëve 13:1). Nëse, thotë, supozojmë se flas gjuhët e të gjithë njerëzve, se i kam mësuar dhe i njoh mirë gjuhët e të gjithë njerëzve të tokës, dhe jo vetëm të njerëzve, por edhe të engjëjve — nga kjo mësojmë se edhe engjëjt kanë gjuhë, kanë një mënyrë komunikimi — nëse, pra, thotë Apostulli, i njoh të gjitha gjuhët dhe flas të gjitha gjuhët e njerëzve dhe të engjëjve, por nuk kam dashuri, atëherë jam një send i pajetë prej bakri, që, kur e godet, nxjerr një zhurmë të shëmtuar. E dini si tingëllon një kazan bakri kur e godet: nxjerr një tingull aspak të këndshëm. Jam një send i tillë prej bakri: «bakër që kumbon, a si çembal që tringëllon». Nëse, pra, nuk kam dashuri, edhe sikur të di të flas të gjitha gjuhët, nuk jam asgjë; jam «bakër që kumbon». E thotë këtë sepse atëherë korinthianët e dëshironin dhuntinë e të folurit në gjuhë; donin të flisnin gjuhë të huaja. Ishte një dhunti që ekzistonte në Kishën e hershme. Dhe ai u thotë: Mos i kini zili ata që flasin gjuhë të huaja; nuk janë asgjë nëse nuk kanë dashuri.
Së dyti: «Edhe në paça profeci, edhe të di gjithë fshehtësitë». Edhe sikur, thotë, të kem dhuntinë e profecisë — një tjetër dhunti që ekzistonte në Kishën e hershme — dhe të njoh të gjitha misteret, të gjitha planet e fshehta të vullnetit të Perëndisë; me fjalët e sotme, sikur të njoh tërë theologjinë, mësimin për Trininë e Shenjtë, mësimin për shpëtimin, antropologjinë, eskatologjinë, të gjitha misteret e besimit; sikur të isha theologu më i madh në botë. «Edhe çdo dituri»: sikur të di gjithçka, diturinë shkencore dhe çdo dituri tjetër, çfarëdo lloj diturie; sikur të zotëroja diturinë nga Adami dhe Eva deri te njeriu i fundit, të njihja çdo fushë të dijes.
Dhe, për më tepër: «Edhe në paça gjithë besën sa të tund nga vendi male». Edhe sikur, thotë, të kisha aq besim, sa të mund të lëvizja male. Ju kujtohet çfarë tha Krishti: Nëse keni besim sa një kokërr sinapi, mund t'i thoni një mali: «Lëviz dhe shko në det», dhe do të bëhet. Edhe sikur, thotë, të kisha një besim të tillë, sa të mund të lëvizja male, «e dashuri të mos kem, s'jam asgjë» (1 Korinthianëve 13:2). Nëse nuk kam dashuri, nuk jam asgjë. Nuk më bën dobi as profecia, as misteret që njoh, as dituria, as fuqia e besimit me të cilën mund të bëj mrekulli.
Dhe vazhdon: «Edhe në ndafsha gjithë gjënë time për të ushqyer të vobektët». Domethënë, nëse i vë të gjitha pasuritë e mia në shërbim të ushqimit të të varfërve, nëse e jap gjithë pasurinë time për të ushqyer sa më shumë të varfër që të mundem. «Edhe në dhënça trupin tim që të digjet». Edhe sikur ta dorëzoj trupin tim për t'u djegur, «e dashuri të mos kem, s'më bën as fare dobi» (1 Korinthianëve 13:3). Nëse nuk kam dashuri, sakrificat nuk më bëjnë asnjë dobi. Sigurisht, kjo fjalë duket pak e çuditshme. A është e mundur që dikush ta ofrojë veten si flijim për të tjerët, pa pasur dashuri brenda vetes? Po, vëllezërit e mi, është e mundur. Ndonjëherë një vepër të mirë mund ta bëjmë me egoizëm. Edhe një sakrificë mund ta bëjmë për t'u vënë në dukje, nga krenaria, për të marrë lavdi. Prandaj, nëse nuk kam dashuri brenda vetes, nuk më bën asnjë dobi edhe sikur ta jap trupin tim për t'u djegur për të tjerët.
Këtu përfundon pjesa e parë. Deri këtu, siç e shihni, ai e krahason dashurinë me dhuntitë: me gjuhët, me profecitë, me besimin e kështu me radhë. Më pas, në pjesën e dytë, paraqet cilësitë e dashurisë: si duhet të jetë dashuria e vërtetë. Sepse ka dashuri të vërtetë, por ka edhe dashuri të rreme.
Dhe thotë: «Dashuria është zemërgjerë». Domethënë, ai që ka dashuri është zemërgjerë, i durueshëm ndaj të tjerëve, shpirtmadh, me zemër të gjerë. E duron njeriun pranë teje, nëse e do. Kur burri thotë: «E dua gruan», ose gruaja: «E dua burrin», kjo do të duket nga fakti nëse e duron tjetrin, nëse ke durim me të. Pra, dashuria është zemërgjerë. «Edhe bën të mira»: nuk mjafton vetëm ta durosh tjetrin përbrenda, por duhet edhe të bësh mirë, të punosh të mirën, të jesh mirëbërës dhe i dobishëm për të tjerët.
«Dashuria s'ka smirë». Ai që ka dashuri nuk e ka zili tjetrin; përkundrazi, gëzohet për të mirat që ka ai dhe nuk e ka smirë. Ai që ka smirë, do të thotë se nuk ka dashuri. Ai që nuk e duron tjetrin, do të thotë se nuk ka dashuri. «Dashuria nuk kërkon të duket». Çfarë do të thotë kjo? Nuk kapardiset, nuk sillet me arrogancë e paturpësi, me mendjemadhësi. «Nuk mbahet me të madh»: nuk fryhet nga vetëpëlqimi dhe krenaria. Dashuria dhe krenaria janë dy gjëra të kundërta. Janë si vaji me ujin, që nuk përzihen. Përkundrazi, dashuria lidhet pazgjidhshmërisht me përulësinë. Janë dy motra binjake, ose më mirë, dy motra siameze: dashuria dhe përulësia. Nuk mund të ketë dikush dashuri dhe të jetë krenar.
«Nuk sillet vrazhdë»: dashuria nuk bën diçka të pahijshme. «Nuk kërkon të sajat»: nuk kërkon e nuk këmbëngul për interesat e veta; ai që ka dashuri lëshon pe. «Nuk zemërohet»: domethënë, nuk merr flakë menjëherë, nuk zemërohet, nuk ndizet nga inati dhe tërbimi. Njeriu zemërak nuk ka dashuri. Këtë thotë këtu Apostull Pavli. «Nuk mendon të ligën»: nuk mendon kurrë të keqen kundër tjetrit, as nuk ia mban llogari të keqen që ka pësuar prej tij; e harron të keqen që i kanë bërë njerëzit. Ai që ka dashuri. «Nuk gëzohet për padrejtësinë». Nuk gëzohet kur sheh se po bëhet diçka e padrejtë. «Por gëzohet për të vërtetën». Gëzohet kur sheh se e vërteta mbizotëron.
Këtu, vëllezërit e mi, shohim se nuk mjafton vetëm dashuria; duhet të jetë e pranishme edhe e vërteta. E kemi thënë shumë herë. Nuk mundemi, për hir të dashurisë, të barazohemi dhe të njëjtësohemi me heretikët. Për hir të dashurisë! E shihni çfarë thotë: se dashuria «gëzohet për të vërtetën».
«Të gjitha i mban». Kushtojini vëmendje kësaj: dashuria i mbulon të gjitha. Ai që do, nuk dëshiron ta turpërojë tjetrin botërisht. More vesh diçka kundër dikujt, se dikush ka bërë një të keqe? Mos e thuaj askund. Nuk është nevoja ta bësh lajm e t'ia shpallësh gjithë botës. More vesh diçka? Mbaje përbrenda. Lutju Perëndisë që ta mëshirojë atë që e ka bërë. Kini kujdes, sepse disa e kanë këtë ves: u pëlqen që atë të keqe që dëgjojnë, ta përhapin gjithandej. Dashuria «të gjitha i mban».
«Të gjitha i beson». Domethënë, për atë që do ka mendim të mirë në gjithçka. Pra, tregon besim. Ka atë që e quajmë mendim të mirë. Nuk mendon të këqija. «Të gjitha i shpreson». Edhe kur sheh se një njeri i dashur po merr rrugë të gabuar, shpreson se ky njeri — fëmija im, burri im e kështu me radhë — do të ndreqet një ditë. «Të gjitha i duron». Ai që ka dashuri tregon durim në gjithçka ndaj të afërmit. Ashtu siç e thamë edhe më parë. «Dashuria kurrë nuk bie poshtë». Dashuria nuk bie kurrë poshtë. Por mbetet gjithmonë e vërtetë dhe e fortë, edhe pas vdekjes sonë.
Ky është, vëllezërit e mi, himni i dashurisë. Sigurisht, e shpjeguam shumë shkurt. Brenda kufijve të një predikimi të mëngjesit. Mund të bëhej një predikim i gjatë, njëorësh, për ta shpjeguar këtë himn të mrekullueshëm të dashurisë. Sot morëm të gjithë një pasqyrë — unë i pari, që ju flas, dhe ju, që më dëgjoni — ku mund të shohim veten tonë, nëse kemi dashuri. Ju lutem, kur të shkoni në shtëpi, merreni përsëri këtë tekst. Lexojeni përsëri shumë herë dhe le të shohim: a kemi ndonjë gjë nga ato që thotë këtu teksti? A i ngjajmë sadopak këtij shembulli që na paraqet Apostull Pavli?
Dashuria, vëllezërit e mi, duam apo nuk duam, është porosia e parë dhe e madhe në Ligj: «Duaje të afërmin tënd si veten tënde». Është porosia e re, porosia e re që na solli Krishti. «Një urdhërim të ri ju lë juve: Të doni njëri-tjetrin». Ju jap një porosi të re: t'i doni të gjithë njerëzit, madje edhe armiqtë tuaj. Dhe kjo është shenja dalluese e të krishterëve të vërtetë. Krishti tha se do t'ju njohin që jeni nxënësit e mi, jo nëse bëni mrekulli, jo nëse profetizoni, jo nëse flisni shumë gjuhë, jo nëse bëni predikime të bukura dhe njihni theologjinë. «Prej kësaj do t'ju njohin ju të gjithë se jeni nxënësit e mi, në qoftë se keni dashuri për njëri-tjetrin» (Joani 13:35). Nga kjo do ta kuptojnë njerëzit e tjerë, ata që janë jashtë krishterimit, se jeni nxënësit e mi: nga fakti që keni dashuri për njëri-tjetrin.
Gjithashtu, vëllezërit e mi, dashuria është ajo që do të na bashkojë me Perëndinë. Është ajo që do të mbizotërojë dhe do të mbretërojë në Parajsë, në Mbretërinë e Qiejve. Sepse, siç e tha shumë bukur Ungjillori Joan — dhe me këtë po e mbyll — dashuria është një cilësi e Perëndisë, cilësia kryesore e Perëndisë. «Perëndia është dashuri, edhe ai që mbetet në dashurinë» — ai që qëndron në dashuri — «mbetet në Perëndinë, dhe Perëndia në atë» (1 Joanit 4:16). Mbetet brenda Perëndisë dhe Perëndia mbetet brenda tij. Amin.
Mitropolia e Shenjtë e Gjirokastrës kishte qenë në qendër të vëmendjes edhe më parë, kur kremtoi Lindjen e Hyjlindëses Mari, një tjetër kremtim i rëndësishëm i kalendarit liturgjik të kësaj Mitropolie.
