Kisha përkujton Shën Ksistin dhe Shën Laurentin, martirë të Romës
Dy shenjtorët u ekzekutuan në kohën e persekutimit të perandorit Valerian, pasi refuzuan të sakrifikonin idhujve dhe mbetën besnikë ndaj Krishtit.
Kisha përkujton sot dëshmorët e lashtë të krishterimit, Shën Ksistin, papë i Romës, dhe Shën Laurentin, kryedhjakonin e tij, të cilët u ekzekutuan në shekullin III. Sipas Kishës Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë, të dy shenjtorët u dënuan me vdekje pasi refuzuan t'u sakrifikonin idhujve pas një valë të re persekutimesh ndaj të krishterëve në Romë.
Perandori Valerian, që fillimisht ishte dashamirës me të krishterët, ndërroi qëndrim pasi ra nën influencën e magëve egjiptianë dhe urdhëroi ekzekutimin e klerikëve që konfirmonin identitetin e tyre të krishterë. Shën Ksisti u arrestua rrugës për në burg, ku u ndesh me Laurentin, të cilit i besoi administrimin e pronave të Kishës. Laurenti i shpërndau menjëherë thesaret klerikëve dhe të varfërve, ndër ta edhe vejushës Kiriaki, që fshihte në shtëpinë e saj të krishterë të përndjekur.
Pas dënimit me prerje koke të Ksistit, Laurenti u arrestua kur ushtarët dëgjuan për "thesaret" e Kishës dhe e çuan te tribuni Parthen. Në burg, dhjakoni shëroi me lutje disa të verbër, ndër ta Lucilin, dhe shumë njerëz shkuan atje për t'u shëruar prej tij. I thirrur nga Valeriani për të dorëzuar thesaret, Laurenti solli para perandorit të varfër, të verbër dhe të sëmurë, duke i quajtur "thesaret e përjetshme të Kishës".
I inatosur nga përgjigjja, Valeriani urdhëroi torturimin e Laurentit me tehe të skuqura në zjarr dhe kamxhikë me maja hekuri, ndërsa ushtari Roman u konvertua në vend dhe u ekzekutua pasi dëshmoi qëndrueshmërinë e shenjtorit. Në fund, Laurenti u dogj mbi një krevat hekuri të vënë mbi thëngjij, duke i thënë xhelatëve: "Tani që jam pjekur nga njëra anë, më kthe edhe nga ana tjetër", para se të jepte shpirt duke falënderuar Krishtin.
Nuk është hera e parë që Kisha përkujton dëshmorë të lashtë të krishterimit; kohët e fundit vëmendja ra edhe mbi jetën e Shenjtorit Nikolla i Serbisë (Velimirovič).
