Abba Pimeni foli për ligësinë e fshehur pas njerëzve
Nga “Gerondikoni”: maturia shpirtërore, edukimi dhe dallimi i motiveve në marrëdhëniet njerëzore
Abba Pimeni tha: “Ligësia e njerëzve është e fshehur pas tyre” (nga “Gerondikoni”)
Shpesh pyesim veten se sa të pafajshëm duhet të jemi ne dhe fëmijët tanë përballë ligësisë së botës. E barazojmë dallimin e motiveve të këqija në mendimin dhe sjelljen e të tjerëve me dyshimin. Dhe nuk duam të jemi dyshues, domethënë të shohim pas veprimeve të dikujt interesin vetjak, dinakërinë, shfrytëzimin.
Do të dëshironim t’i shihnim njerëzit me një vështrim pozitiv. Të mund të dallonim në veprimet e tyre sinqeritetin, dashurinë, prirjen e mirë. Zakonisht, gjërat nuk janë kështu. Dhe arrijmë deri aty sa të pyesim veten, si për ne, ashtu edhe për fëmijët tanë, nëse bota është më dinake dhe më egoiste nga sa do të donim të besonim.
Sot, udhëheqja, si në politikë, ashtu edhe në fusha të tjera të jetës, ka si parakushte zgjuarsinë dhe largpamësinë. Njeriu i zgjuar hap rrugë me frymëzim dhe përkushtim. Ai mund të shfrytëzojë dhuntitë e të tjerëve, me të cilët duhet ose dëshiron të bashkëjetojë. Por duhet të jetë edhe largpamës. Duhet të shohë deri ku arrijnë aftësitë e të tjerëve, por edhe të dallojë motivet më të thella të veprimeve të tyre; pra, të jetë njohës i karaktereve.
Njohja e karaktereve kërkon kapërcimin e naivitetit dhe dallimin e ligësisë e të interesit vetjak, që i shtyjnë disa njerëz të duan ta përdorin atë që ka mirësi. Kjo duket në marrëdhëniet mes njerëzve. Njeriu egoist dhe i dhënë pas kënaqësive nuk ka si motiv dashurinë, por shfrytëzimin e të tjerëve: trupërisht, shpirtërisht, ekonomikisht dhe në karakter. Atij nuk i interesojnë ndjenjat e të tjerëve. Është gati të lëndojë, sepse brenda vetes ka vendosur se “uni” i tij është përparësia e vetme, dhe kjo e çon drejt plotësimit të çdo dëshire.
Kështu, ai vepron në mënyrë manipuluese. Madje, manipulimin e quan “zgjuarsi”. Dhe është gati të “shkelë mbi kufoma”, mjafton që të dalë vetë në pah.
Këtë e shohim shpesh edhe te fëmijët e kohëve tona. Të mbështetur në një klimë frike ndaj kufijve, frike ndaj përplasjes, frike ndaj përgjegjësisë së edukimit, fëmijët mësojnë që të vegjël se gjithçka u lejohet, madje edhe gjërat më të shëmtuara. Mjafton të ankohen, të ushtrojnë presion, të qajnë, dhe kërkesat e tyre do të pranohen. Kjo quhet liri dhe “modernitet”. Ata kanë gjithmonë të drejtë, ndërsa prindërit nuk arrijnë t’i vendosin në rregull.
Ushtrimi i autoritetit prindëror kërkon që prindërit të pranojnë autoritetin dhe përgjegjësinë e tyre, jo me autoritarizëm dhe egocentrizëm, por me qëndrueshmëri dhe qartësi. Përndryshe, i lënë fëmijët të ecin në një botë ligësie. Nëse gjithçka më lejohet dhe gjithçka më takon, atëherë do të gjej një mënyrë, duke përdorur armët e personalitetit, të kërkesës, të mbështetjes së pakushtëzuar të prindërve, të tolerancës së botës dhe të kulturës së shprehjes “hajde, s’ka gjë, është fëmijë, mos e mërzit”, që të ndihem sundues.
Fjala asketike na kujton se ligësia e njerëzve fshihet pas tyre, domethënë nuk duket gjithmonë përpara, në fytyrë, në buzëqeshje, në kërkesë. Ajo bëhet një me zemrën e tyre. Prandaj jemi thirrur të bëhemi “të mençur si gjarpërinjtë”. Të dallojmë rrezikun, jo duke i hedhur poshtë të tjerët me gjykim, por duke kuptuar se si duhet të ruhemi.
Të mësojmë me vetëdije, por edhe të mos bëhemi lehtësisht viktima. Të qëndrojmë të palëkundur në parimet tona, por edhe të largohemi nga ata që nuk janë të ndershëm. Dhe nëse nuk mund të largohemi, të qëndrojmë mënjanë. Por nëse mund ta tregojmë të vërtetën dhe të luftojmë për të, të mos fshihemi.
Është çështje karakteri, edukimi dhe arsimi.
