Mozaikë paleokristianë zbuluar në Bazilikën e Skampinit, Elbasan

Bazilika Paleokristiane e Skampinit në Elbasan ka zbuluar thesare të reja të krishterimit të hershëm gjatë gërmimeve arkeologjike të vitit 2026. Sipas publikimit zyrtar të ekipit arkeologjik, ndër gjetjet më të rëndësishme janë mozaikë të rinj shumëngjyrësh me vlera të jashtëzakonshme artistike, historike dhe fetare.

Në mesin e zbulesave dallohet një skenë e Eukaristisë me kantaros dhe dy pallonj — simbole të njohura të artit paleokristian — si dhe motive dekorative me gjethe hedera dhe luspa peshku, të ngarkuara me simbolikë të thellë të besimit të krishterë. Arkeologët kanë konstatuar se bazilika ka kaluar të paktën dy faza të rëndësishme ndërtimi dhe rindërtimi gjatë shekujve V–VI, duke dëshmuar zhvillimin e lartë kulturor dhe shpirtëror të Skampinit antik.

Ndër zbulimet e vecanta renditet edhe një mbishkrim i rrallë ku përmenden dy dhurues të mozaikut: diakonesha Eurydice dhe Victorinus. Ky mbishkrim sjell dëshmi të drejtpërdrejtë mbi jetën kishtare dhe kontributin e besimtarëve të thjeshtë në ndërtimin e vendeve të kultit gjatë Antikitetit të Vonë.

Gjetjet e reja konfirmojnë rëndësinë e Elbasanit si një nga qendrat kryesore të krishterimit të hershëm përgjatë Via Egnatia-s, duke shërbyer si urë lidhëse mes Lindjes dhe Perëndimit. Specialistët theksojnë vlerën e jashtëzakonshme shkencore dhe shpirtërore të këtyre zbulimeve për historinë e kishës dhe qytetërimit shqiptar.

Siç kishte raportuar UGO, ishte shënuar me kremtime fetare në Shijon të Elbasanit, duke evidentuar vijimësinë e jetës kishtare aktive në rajon.

Lexo gjithashtu

Statuti i vitit 1944 ndau Kishën Orthodhokse Shqiptare në shtatë dhioqeza

Vijimi i materialit për Autoqefalinë trajton Sinodhin e Shenjtë, administrimin kishtar, seminarin, revistën dhe botimet

Radio Ngjallja paraqet dëshmi mbi shenjtorët e hershëm në Shqipëri

Një shkrim i Ilirjan Gjikës mbledh të dhëna historike dhe arkeologjike për përkushtimin e kishave paleokristiane ndaj shenjtorëve në disa qytete shqiptare.

Kisha e Shën Marisë së Vllahernës ruhet në Kalanë e Beratit

Objekti mesjetar ndodhet brenda mureve të kalasë dhe lidhet me traditën bizantine të kultit të Hyjlindëses.

Kisha Ortodokse përkujton sot Vendosjen e Rrobës së Hyjlindëses në Vllahernë

Sipas traditës hagiografike, rroba e shenjtë e Nënës së Zotit u zbulua në shekullin V dhe u ruajt me nderim në një kishë të ndërtuar posaçërisht në Konstandinopojë.

Manastiri i Shën Qirjakut ruan trashëgiminë kishtare në Dropull

Kompleksi në Dhuvjan lidhet me traditën bizantine, rindërtimin e vitit 1588 dhe rolin arsimor që mori në shekullin XVIII.

Manastiri i Solanit zhvillon prodhim organik në Gard

Komuniteti i murgeshave ortodokse në La Bastide-d’Engras jeton me lutje, punë dhe prodhim të verërave e produkteve të tjera.