Dita e Verës dhe Ballokumet: Historia, Tradita dhe Simbolika e një feste shqiptare
Dita e Verës është një festë tradicionale unike shqiptare, e cila festohet çdo 14 mars dhe shënon fillimin e pranverës sipas kalendarit të lashtë ilir. Me origjinë pagane, kjo ditë ka rrënjë mijëvjeçare në Elbasan dhe tani është festë kombëtare, duke simbolizuar ringjalljen e natyrës dhe mbarësinë.
Historia dhe legjenda
Festimi daton që para krishterimit, i lidhur me tempullin e Zanës së Malit (perëndeshë e gjuetisë dhe natyrës) pranë Shkumbinit. Në kalendarin e vjetër me dy stinë (dimër-verë), 14 marsi shënonte daljen e Zanës dhe fillimin e vitit të ri. Edhe gjatë komunizmit, Elbasani e ruajti si festën më të madhe, transmetuar brez pas brezi.
Ballokumet: Simboli kulinar
Ballokumet janë ëmbëlsira tradicionale që përgatiten kryesisht në Elbasan dhe konsiderohen pjesa më karakteristike e festës. Sipas traditës, ato përgatiteshin vetëm një herë në vit, pikërisht për Ditën e Verës, dhe receta ruhej me kujdes nga gratë e familjes.
Përgatitja: Brumi hidhet me lugë në tepsi të nxehtë, piqet deri marrim ngjyrë të artë.
Kuptimi: Simbol i bollëkut; shkëmbehen me të afërm e miq si shenjë mbarësie.
Variacione: Në Elbasan shtohet kanella ose portokall, shërbehet me qumësht ose kos.
Lexo gjithashtu
Shën Porfiri: «Krishti është gjithçka»
Mësimet e asketit grek kujtojnë se dashuria për Krishtin sjell gëzim, dritë e paqe, larg hidhërimit dhe melankolisë së jetës.
Shpjegim i Dhjetë Urdhërimeve nga zëri i etërve
Teksti etëror nga Manastiri i Paraklitit në Oropos të Atikës shpjegon urdhërimet nga besimi te Trinia deri te ndalimi i lakmisë dhe nderimi i ikonave.
Shën Ignati Brjançaninovi: Kryqi i Krishtit dhe kryqi i çdo njeriu
Sipas mësimeve etërore, çdo njeri mbart kryqin e vet, i cili shndërrohet në Kryq të Krishtit përmes besimit dhe durimit.
Arkimandriti Sofroni Saharov mbi botën bashkëkohore dhe njeriun
Fragment nga letra 47 e librit «Letra në Rusi» të Arkimandrit Sofroni Saharov, botuar nga Manastiri i Shën Joan Pararendësit në Eseks.
Kryepiskopi në Tiranë: Çfarë mbjellin prindërit në zemrat e fëmijëve
Në Katedralen e Ngjalljes së Krishtit, Kryepiskopi shpjegoi paravolinë e mbjellësit dhe përgjegjësinë e prindërve për fjalët që dëgjojnë fëmijët.
Predikim mbi paravolinë e mbjellësit
Teologu shqyrton katër kategoritë e «arave» ku bie fara e fjalës së Perëndisë dhe i fton besimtarët ta përpunojnë shpirtin brenda Kishës.