Kisha e Fjetjes së Shën Marisë në Zervat, monument ortodoks i Dropullit
Ndërtuar në shekullin XVII, kisha ruan afreske me vlerë të lartë artistike dhe shërben si qendër shpirtërore e komunitetit ortodoks të Dropullit.
Trashëgimia ortodokse e jugut shqiptar gjen një nga shprehjet e saj më të spikatura te kisha e Fjetjes së Shën Marisë në fshatin Zervat të krahinës së Dropullit. Sipas materialit dokumentues mbi trashëgiminë kishtare të rajonit, kisha përfaqëson vazhdimësinë e traditës bizantine dhe post-bizantine në Epirin historik.
Studiuesit e datojnë ndërtimin e kishës në shekullin XVII, periudhë kur shumë objekte ortodokse u rindërtuan ose u zbukuruan gjatë sundimit osman. Kisha ngrihet me gurë lokalë, ka plan bazilikal me kupolë dhe hapësirë liturgjike të ndarë sipas traditës ortodokse. Vendosja e saj në qendër të fshatit pasqyron rolin kryesor si qendër shpirtërore dhe shoqërore për komunitetin ortodoks të Zervatit.
Brendësia e monumentit ruan afreske murale me vlera të larta artistike: skena nga jeta e Krishtit, figura shenjtorësh dhe profetësh, si dhe kompozimi i Fjetjes së Hyjlindëses. Stili i pikturimit lidhet me shkollat ikonografike epirote dhe me traditën që pason mjeshtrat e mëdhenj të ikonografisë ballkanike pas epokës së Onufrit.
Festa e Fjetjes së Hyjlindëses, e kremtuar më 15 gusht, ka qenë historikisht momenti kur kisha mblidhte jo vetëm banorët e Zervatit, por edhe komunitete të tjera nga e gjithë krahina e Dropullit. Gjatë regjimit komunist, aktiviteti fetar u ndal, por pas viteve 1990 funksioni liturgjik u rivendos dhe nisi restaurimi i monument. Sot kisha konsiderohet monument kulture dhe pjesë e trashëgimisë historike të jugut shqiptar.
Dropulli ka qenë vazhdimisht në qendër të vëmendjes fetare dhe kulturore. Siç kishte raportuar UGO,
ilustron lidhjen e ngushtë ndërmjet Kishës Ortodokse dhe autoriteteve vendore në këtë zonë.
