35 vjet nga zgjedhja e Vartholomeut si Patriark Ekumenik i Kostandinopojës
Patriarku Vartholomeu ka mbështetur ringritjen e Kishës Orthodhokse në Shqipëri dhe gjatë vitit 2026 ka zhvilluar takime të përbashkëta me Kryepiskopin Joan.
Patriarku Ekumenik Vartholomeu shënon 35-vjetorin e zgjedhjes si Patriark i 270-të i Kostandinopojës, Romës së Re dhe Patriark Ekumenik. Në materialin publikuar nga KOASH, zgjedhja u bë më 22 tetor 1991, kur Sinodi i Shenjtë i Përhershëm i Patriarkanës Ekumenike zgjodhi Mitropolitin e Halkidonit, imzot Vartholomeun.
Vendimi erdhi në një kohë të ndjeshme për Orthodhoksinë Botërore. Kjo vlen sidomos për Kishat që dilnin nga dekadat e represionit komunist në Evropën Lindore, përfshirë Kishën Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë.
Në deklaratën e tij të parë pas zgjedhjes, Patriarku Vartholomeu tha se njeriut të shekullit të 20-të, përkundër arritjeve të pabesueshme, i mungon dashuria. Ai premtoi që i gjithë baritimi i tij do të ndërtohej mbi vepra dashurie, uniteti dhe përkushtimi ndaj Kishës së Shenjtë të Krishtit. Gjatë 35 viteve, sipas materialit, ai e ka udhëhequr Patriarkanën Ekumenike me urtësi dhe e ka shndërruar në një qendër dialogu, paqeje dhe pajtimi.
Për Shqipërinë, Patriarku Ekumenik ka pasur një rol të veçantë në njohjen dhe mbështetjen e ringritjes së Kishës pas dekadave të persekutimit ateist. Ai ka treguar mbështetje të vazhdueshme për të lumurin Kryepiskop Anastas që nga ditët e para të misionit të tij në Shqipëri. Patriarku ka vizituar edhe vetë vendin tonë. Këto vizita përshkruhen si momente historike që kanë frymëzuar besimtarët dhe kanë thelluar bashkëpunimin mes dy Kishave.
Më 13–17 qershor 2025, një delegacion i Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë vizitoi zyrtarisht Fanarin pas zgjedhjes së Kryepiskopit Joan. Patriarku Ekumenik organizoi një mikpritje madhështore për Kryepiskopin e Tiranës, Durrësit dhe Gjithë Shqipërisë dhe për ata që e shoqëronin. Gjatë vizitës u theksuan rëndësia e misionit të Kishës shqiptare, dialogu ndërfetar dhe kontributi i saj për paqen dhe bashkëjetesën në rajon.
Në fjalën drejtuar Kryepiskopit Joan, Patriarku i tha se ai nuk kishte ardhur në një vend të huaj, por në shtëpinë e tij, në shtëpinë e Nënës së tij. Ai e quajti Kryepiskopin Joan bashkëpunëtorin më të besuar dhe më të çmuar të paraardhësit të tij, Kryepiskopit Anastas, “Apostullit të ri të Shqipërisë”. Sipas Patriarkut, të dy kishin mbajtur së bashku, me durim të madh, vështirësitë e më shumë se tridhjetë viteve. Ai e përshkroi Kryepiskopin Joan si njeri me burrëri dhe trimëri, me dije të thelluara teologjike, formim shpirtëror dhe zell për shërbesën. E përshkroi edhe si besnik ndaj traditës kishtare dhe rendit kanonik, me dashuri vetëmohuese për popullin e tij.
Gjatë vitit 2026, Kryepiskopi Joan zhvilloi takime dhe veprimtari të përbashkëta me Patriarkun Vartholome. Sipas materialit, kjo forcoi lidhjet shpirtërore dhe bashkëpunimin mes Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë dhe Patriarkanës Ekumenike. Më 16–17 maj, të dy Primatët bënë pelegrinazh shpirtëror në Kapadoki. Aty vizituan vende të shenjta dhe morën pjesë së bashku në shërbesa liturgjike.
Më 13 gusht, Kryepiskopi Joan bashkëmeshoi me Patriarkun Vartholome dhe Patriarkun e Aleksandrisë, Theodhorin II. Liturgjia u zhvillua në Kishën Metropolitane të “Fjetjes së Hyjlindëses” në Panajia të Imbros, me rastin e 65-vjetorit të hirotonisjes së Patriarkut Ekumenik në dhjakon.
Një moment tjetër i rëndësishëm ishte pjesëmarrja e Kryepiskopit Joan, më 5–8 tetor, në Konferencën Shkencore Ndërkombëtare në Chantilly të Francës. Konferenca u organizua nga Patriarkana Ekumenike me rastin e dhjetëvjetorit të Sinodit të Shenjtë dhe të Madh të Kishës Orthodhokse. Aty u trajtuan perspektivat për unitetin dhe bashkëpunimin brenda botës orthodhokse.
Në përvjetorin e 35-të, materiali shpreh lutjen që Zoti t’i dhurojë shëndet, forcë dhe jetë të gjatë Tërëshenjtërisë së Tij. Shpreh gjithashtu shpresën që ai të vazhdojë ta baritë Kishën e Shenjtë të Kostandinopojës me fjalë dhe vepra dashurie dhe të mbetet personalitet frymëzues për brezat e tanishëm dhe të ardhshëm. Materiali mbyllet me urimin tradicional: “Për shumë vjet, Tërëshenjtëri!”.
UGO kishte raportuar edhe për shpjegimin e Patriarkut Ekumenik mbi vlerën shpirtërore të pelegrinazhit në Fanar.
