Kisha ortodokse kujton Shenjtorët Mbretërorë Romanov dhe rolin e carit Nikolla II për Serbinë
Familja mbretërore ruse, e vrarë në korrik 1918, njihet si shembull besnikërie ndaj Krishtit, ndërsa cari Nikolla II ndihmoi Serbinë gjatë Luftës së Parë Botërore.
Shenjtorët Mbretërorë Romanov, familja e fundit perandorake e Rusisë, vazhdojnë të nderohen nga besimtarët ortodoksë si shembull i besnikërisë ndaj Krishtit deri në vdekje. Sipas Savez pravoslavnih novinara Srbije (SPN), cari Nikollai II, bashkëshortja e tij Aleksandra Fjodorovna dhe pesë fëmijët e tyre u vranë natën ndërmjet 16 dhe 17 korrikut 1918 në Jekaterinburg.
Cari Nikollai II u ngjit në fron më 1894 dhe u kurorëzua dy vjet më vonë në Katedralen e Fjetjes në Kremlinin e Moskës. Gjatë sundimit të tij u ndërtuan mbi 10 mijë kisha famullie dhe u themeluan mbi 250 manastire. Pas Revolucionit të Shkurtit të vitit 1917, cari hoqi dorë nga froni për të shmangur gjakderdhjen, ndërsa familja u internua fillimisht në Tobolsk e më pas në Jekaterinburg, ku u mbajt në Shtëpinë Ipatiev. Bashkë me ta u vranë edhe katër bashkëpunëtorë besnikë: mjeku Jevgeni Botkin, shërbyesja Ana Demidova, kuzhinieri Ivan Haritonov dhe kamarieri Alekej Trup.
Sipas dëshmive të kohës, familja mbretërore i kaloi muajt e fundit të jetës në lutje dhe përulësi, pa mbajtur asnjë urrejtje ndaj përndjekësve. Patriarku Tikhon shërbeu shpejt pas vrasjes një përkujtim për carin e vrarë, ndërsa nderimi popullor për familjen mbretërore vazhdoi edhe gjatë dekadave të përndjekjeve sovjetike. Kisha Ortodokse Ruse Jashtë Kufijve i kanonizoi Shenjtorët Mbretërorë në vitin 1981, ndërsa Patriarkana e Moskës i përfshiu në kalendarin e shenjtorëve në vitin 2000.
Materiali vë në pah edhe rolin e carit Nikollai II në përkrahjen e Serbisë gjatë Luftës së Parë Botërore. Pas sulmit austro-hungarez mbi Serbinë në 1914, cari urdhëroi mobilizimin e ushtrisë ruse, hap që çoi në hapjen e frontit lindor dhe lehtësoi presionin mbi ushtrinë serbe. Në fund të vitit 1915, kur ushtria serbe u tërhoq nëpër Shqipëri, cari këmbënguli që aleatët ta evakuonin drejt ishullit të Korfuzit, ku ajo u rimëkëmb para se të kthehej në Frontin e Selanikut.
Në të njëjtin kontekst kishtar, SPN kishte trajtuar më parë jetën e Shenjtit Pajsi Shenjtmalli.
