Zjarri i Lavrës: pse krishteriani nuk mund të jetë pjesë e urrejtjes
Sulmi rus ndaj Katedrales së Fjetjes në Lavrën e Kievit shkaktoi zemërim në shoqërinë ukrainase, por Ungjilli kërkon pendim dhe jo hakmarrje.
Lavra e Kievit u godit në natën e 15 qershorit 2026, kur një sulm rus shkaktoi zjarr në çatinë e Katedrales së Fjetjes — një nga kishat kryesore ortodokse të Ukrainës. Sipas SPZH, zjarri përfshiu afërsisht 800 metra katrorë, duke dëmtuar rëndë çatinë e bakrit të katedrales. Dhimbja e besimtarëve ishte e vërtetë dhe e kuptueshme.
Pak ditë pas sulmit, presidenti Volodymyr Zelensky dha një intervistë pranë mureve të katedrales së dëmtuar, ku deklaroi: «Goditja ndaj Lavrës ngjalli tek unë zemërim». Ai premtoi «ta kthejë luftën» në territorin e Rusisë dhe citoi si shembull goditjen ndaj një rafinerie nafte në rajonin e Tjumenit. Ndërkohë, në disa kanale mesazhesh me temë fetare u bënë thirrje për goditje hakmarrëse ndaj kishave ruse. Kjo rrjedhë ngjarjesh zbuloi një paradoks të rëndë: shenjtërorja e djegur, në vend që të bëhej thirrje për lutje, u shndërrua në argument politik për përshkallëzim.
Analiza e publikuar nga SPZH tërhoqi vëmendjen ndaj mekanizmit të njohur të shfrytëzimit të ndjenjave fetare për qëllime luftarake. Shembulli i luftërave të Jugosllavisë së viteve 1990 është tregues: siç vëren sociologu serb Milan Vukomanoviq, «etnomobilizimi i asaj dekade krijoi lidhje të forta midis përkatësisë fetare, konfesionale dhe etnike». Profesori boshnjak Dino Abazoviq shton se njerëzit në situata krize «kthehen lehtë drejt sistemeve totalitare, përfshirë fenë, e cila shpallet mbrojtëse e traditës». Rezultati i atij konflikti ishte luftë ku hakmarrja për shenjtëroret e ndyrosura lindi lumenj të rinj gjaku.
Çfarë thotë Shkrimi i Shenjtë për këtë? Gëzimi për vdekjet e të tjerëve, edhe kur paraqitet si «hakmarrje e drejtë», është kundër mësimit të Krishtit. «Doni armiqtë tuaj, bekoni ata që ju mallkojnë» (Mt. 5:44) — kjo porosi nuk ka përjashtime për kohën e luftës. Apostulli Pavli ndalon shpagimin: «Mos u hakmerrni vetë, të dashurit e mi, por lërini vend zemërimit të Perëndisë... Mua më takon hakmarrja, Unë do të shpaguaj, thotë Zoti» (Rom. 12:19). Apostulli Joan Ungjillori shkon edhe më tej: «Kushdo që urren vëllanë e tij është vrasës njeriu» (1 Gj. 3:15), duke treguar se urrejtja shkatërron shpirtin e atij që urren. I krishteri nuk mund të lutet njëkohësisht para Perëndisë dhe të ngazëllojë për vdekjet e njerëzve të tjerë.
Zjarri i Katedrales së Fjetjes nuk duhet të bëhet lëndë djegëse për ura të reja urrejtjeje. Çdo tragjedi, çdo shkatërrim i nje objekti te shenjtë, sipas Ungjillit, është thirrje për pendim personal — jo justifikim për nxitje ndaj vrasjeve të reja. Zoti i pyeti ata që i raportuan për galileasit e vrarë: «A mendoni se këta galileas ishin më mëkatarë se të gjithë galileasit e tjerë? Jo, po ju them; por nëse nuk pendoheni, do të humbisni të gjithë njësoj» (Lk. 13:2–3). Të krishterët janë thirrur të jenë kripë e dheut dhe paqebërës — jo pjesë e spirales së urrejtjes.
Patriarkana Ekumenike kishte reaguar menjëherë pas sulmit duke dënuar goditjen ruse ndaj Lavrës, siç kishte raportuar UGO mbi
