Shën Kozmai për martesën dhe familjen: dashuri dhe përgjegjësi

Shën Kozmai për martesën dhe familjen: dashuri, respekt dhe përgjegjësi e përbashkët

Bashkëshortët kanë dinjitet të barabartë përpara Perëndisë; martesa kërkon pëlqimin e të dyve, ndërsa edukimi i fëmijëve fillon nga shembulli i prindërve. Këto janë disa nga porositë që spikatin në mësimet e Shën Kozmait të Etolisë.

Si ndërtohet një familje e krishterë? Në përzgjedhjen e mësimeve të Shën Kozmait për martesën dhe familjen, përgjigjja lidhet me jetën e përditshme: me mënyrën si bashkëshortët e shohin njëri-tjetrin, si përballojnë dobësitë e tyre dhe çfarë shembulli u japin fëmijëve. Sipas një përzgjedhjeje të përgatitur nga redaksia e UGO, mbi bazën e materialit origjinal në gjuhën greke, në qendër qëndron bindja se burri dhe gruaja janë krijesa të Perëndisë, me të njëjtin dinjitet dhe me të njëjtën thirrje për shpëtim.

«Ta duash si shoqen tënde»

Duke folur për krijimin e gruas, Shën Kozmai thekson: «Perëndia e krijoi gruan të barabartë me burrin, jo më të ulët.» Më pas i drejtohet burrit të krishterë: «Duhet të gëzohesh me gruan tënde dhe ta duash si shoqen tënde, e të mos e shohësh si skllaven tënde. Sepse edhe ajo është krijesë e Perëndisë, ashtu si ti.» Arsyetimi i tij mbështetet në jetën e përbashkët të besimit. Të dy e quajnë Perëndinë Atë; kanë të njëjtin Besim, një Pagëzim, një Ungjill dhe të njëjtin Kungim të Shenjtë. Të dy janë të thirrur të gëzojnë Parajsën. Për të shpjeguar këtë marrëdhënie, shenjti përdor figurën e brinjës: gruaja nuk u krijua nga këmbët, që burri ta përçmojë, as nga koka, që ajo të përçmojë burrin, por nga ana e tij, që të jetë shoqja e jetës.

Martesa kërkon pëlqimin e lirë

Në porositë për martesën, Shën Kozmai nënvizon besimin, druajtjen e Perëndisë dhe ndershmërinë. Ai këshillon që bashkëshortët të rrëfehen dhe të kurorëzohen në Kishë. Veçanërisht e qartë është kërkesa e tij për pëlqimin e të dyve. Duke përshkruar pyetjen që prifti i drejton dhëndrit dhe nuses, ai thotë se, nëse gruaja shpreh se nuk e dëshiron martesën, prifti nuk duhet të vazhdojë kurorëzimin. «Nëse është me dëshirën e të dyve, atëherë le t'i kurorëzojë.» Kështu, vullneti i gruas shprehet si kusht i domosdoshëm për lidhjen e martesës. Pëlqimi i saj nuk mund të zëvendësohet nga dëshira e të tjerëve.

Të kujtosh edhe të mirat e tjetrit

Jeta bashkëshortore përfshin lodhje, mangësi dhe çaste pakënaqësie. Shën Kozmai u kërkon të dy bashkëshortëve durim, përulësi dhe vetëshqyrtim. Gruan e këshillon të mos harrojë të mirat e burrit dhe të kujtojë edhe gabimet e veta. Po kështu, burrit i kërkon të mos e ushqejë grindjen kur gruaja gabon, por të mendojë për të mirat e saj dhe për mangësitë e tij. Porosia iu drejtohet të dyve: secili duhet të shqyrtojë veten përpara se të gjykojë tjetrin. Në këtë mënyrë, falja dhe mirënjohja bëhen pjesë e përditshmërisë familjare.

Prindërit janë rrënjët e fëmijëve

Për përgjegjësinë e prindërve, shenjti përdor një krahasim të thjeshtë: familja i ngjan një peme. Prindërit janë rrënjët, ndërsa fëmijët degët. Kur rrënjët ushqehen, degët mbeten të njoma. Ushqimi shpirtëror i prindërve është jeta me lutje, kreshmë, lëmoshë dhe vepra të mira. Edukimi i fëmijëve lidhet, pra, me atë që ata shohin çdo ditë në shtëpi. Në një tjetër figurë, Shën Kozmai i krahason prindërit me një pemë molle dhe fëmijët me frytet e saj: «Bëhuni të mirë ju, prindërit, që jeni pema e mollës, që edhe mollët të bëhen të ëmbla.» Kjo porosi e vendos përgjegjësinë së pari te shembulli personal. Fjalët për mirësinë marrin peshë kur shoqërohen me vepra.

Mungesa e fëmijëve nuk është mallkim

Një pjesë veçanërisht prekëse e mësimeve u drejtohet bashkëshortëve që nuk kanë fëmijë. Shën Kozmai i qorton burrat që sillen ashpër me gratë për këtë arsye ose e konsiderojnë mungesën e fëmijëve si mallkim. «Nuk keni mallkim ju që nuk bëni fëmijë», u thotë ai, duke kundërshtuar edhe braktisjen e bashkëshortes për këtë shkak. Kjo porosi ruan dinjitetin e gruas dhe lidhjen bashkëshortore përballë një vuajtjeje që shpesh rëndohet nga fajësimi dhe paragjykimet.

Besimi të ketë vend në shtëpi

Shën Kozmai këshillon që në shtëpi të ketë ikona të Krishtit, të Hyjlindëses, të Shën Joan Pararendësit dhe të shenjtorit, emrin e të cilit mban fëmija. Qëllimi është që fëmijët të mësohen që të vegjël me lutjen dhe shpresën te Perëndia. Në këto mësime, familja shfaqet si vendi ku besimi bëhet përvojë e përditshme: në respektin ndërmjet bashkëshortëve, në kujdesin për njëri-tjetrin, në mirënjohjen dhe në shembullin që prindërit u lënë fëmijëve.

Përgatitur nga një përzgjedhje e mësimeve të Shën Kozmait të Etolisë për martesën dhe familjen, sipas materialit greqisht të dhënë redaksisë.

Në të njëjtin kontekst kishtar, kishte parapirë kujtimi i Shën Evstathit dhe familjes së tij, kur Kisha nderoi shembullin e një familjeje të shenjtë, në të njëjtën frymë bashkëshortore dhe prindërore që trajtojnë edhe mësimet e Shën Kozmait.

Lexo gjithashtu