Atë Evelthon Harallambus: Sprovat dhe dhimbja në jetën e të krishterit

Foto Ilustruese UGO

Sprovat dhe dhimbja janë pjesë e pandashme e jetës së çdo të krishteri, theksohet në një tekst të Atë Evelthon Harallambus. Sipas të ndjerit Atë Evelthon Harallambus, shenjtorët e përballuan vdekjen e njerëzve të dashur edhe në dritën e besimit, të shpresës dhe të ngjalljes.

Sprovat e jetës

Mësuesi i madh i jetës asketike, Shën Isak Siriani, njohës i thellë i vullnetit të Perëndisë dhe mësues me përvojë në zbatimin praktik të theologjisë orthodhokse, e përmblodhi përvojën e tij personale në këto fjalë: «Sprovat janë nderi që shpirti merr nga madhështia e Perëndisë».

Në jetën e Shën Ambrosit, Episkopit të Milanos, përmendet kjo ngjarje: Njëherë, gjatë një vizite baritore në eparkinë e tij, shenjtori, së bashku me shoqëruesit, u mikprit në shtëpinë madhështore të një të krishteri të shquar. Gjatë bisedës, i zoti i shtëpisë i tregoi shenjtorit se gjithçka në jetën e tij shkonte për mrekulli: punët i ecnin shkëlqyeshëm, shëndeti i asnjërit prej anëtarëve të familjes nuk ishte vënë kurrë në sprovë dhe ai nuk ishte përballur kurrë me hidhërime, vështirësi apo probleme. Atëherë shenjtori, duke iu drejtuar shoqëruesve të tij, tha: «Le të largohemi menjëherë prej këtej. Këtë shtëpi nuk e ka vizituar kurrë Perëndia». Vërtet, sapo shenjtori u largua, atë shtëpi e përpiu dheu.

Zoti ynë, fjala e të Cilit është e pa përgënjeshtrueshme, na paralajmëroi se në këtë botë do të kemi hidhërime, ngasje dhe sprova: «Në botë do të keni shtrëngim». Gjithashtu, për ta ndjekur Atë, na ftoi të marrim kryqin: «Kushdo që dëshiron të vijë pas meje, le të mohojë vetveten, të marrë kryqin e vet dhe të më ndjekë».

Duke theksuar sa më sipër, dua të them se dhimbja, hidhërimet dhe mundimet, sado të padëshirueshme të jenë për ne, janë të pandashme nga jeta e çdo të krishteri dhe na shoqërojnë vazhdimisht në çdo hap. Që kur mëkati hyri në jetën tonë, si pasojë e tij hynë edhe të gjitha të këqijat, me vdekjen si kulmin e tyre. Prandaj do të ishte krejt jashtë realitetit të kërkonim që ngjarje të tilla të mos ndodhnin në jetën tonë. Përkundrazi, më e urtë do të ishte t’i kërkonim Perëndisë forcën për t’i përballuar dhe për t’i kapërcyer ato.

Hidhërimet, sprovat dhe mundimet janë mjetet që përdor Perëndia për ta pjekur njeriun. Të gjitha gjërat e dhimbshme që Perëndia lejon në jetën tonë janë ilaçe që shërojnë natyrën e sëmurë të njeriut. Furra e dhimbjes, e sprovave dhe e hidhërimeve është punishtja ku Perëndia punon për përsosjen e të krishterit.

Nëse buka që futet në furrë do të kishte zë, do të ankohej dhe do të thoshte se nuk e duron dot zjarrin e saj. Por pikërisht kjo pjekje e bën bukën të përshtatshme për t’u ngrënë. Po të mos futej në furrë, do të mbushej me krimba dhe do të bëhej e padobishme. Edhe frutat në pemë, që piqen nga dielli i verës, po të kishin gojë, do të ankoheshin dhe do të thoshin se nuk i durojnë më rrezet përvëluese të diellit. Megjithatë, pikërisht nga rrezet e diellit që marrin, ato piqen dhe fitojnë aromë, ngjyrë, shije dhe vlera ushqyese. Përndryshe do të ishin pa shije, pa vlera dhe të padobishme.

Në mënyrë të ngjashme, në furrën e dhimbjes njeriu fiton pjekuri, thellësi dhe pasuri të brendshme. Pastrohet nga pasionet, përulet, mëson të bashkëvuajë dhe bëhet i vërtetë e autentik. Pikërisht kështu ndodh edhe me arin: pasi sprovohet dhe pastrohet në enën e shkrirjes, del si metali më i çmuar. Sa më shumë shtohen sprovat dhe sa më shumë goditet shpirti mbi kudhrën e dhimbjes, aq më i përshtatshëm bëhet për Mbretërinë e Qiejve. Me një buzëqeshje të gëzueshme në muzgun e vuajtjes, ai pret mëngjesin plot dritë të Ngjalljes, që agon pas çdo kryqi.

Të mos harrojmë se edhe e Tërëshenjta jonë, gjatë jetës së saj tokësore, shijoi kupën më të hidhur, ashtu siç ia kishte profetizuar Simeoni i drejtë, kur mori në krahë Krishtin dyzetditësh. Duke paraparë Kryqëzimin e Birit dhe Perëndisë së saj, profeti i paralajmëroi së Tërëshenjtës se një shpatë me dy tehe do t’ia çante zemrën amësore. Perëndia lejoi që këtë shpatë me dy tehe, të cilën e provoi e Tërëshenjta jonë, ta provonin edhe shumë shenjtorë të tjerë të Tij. Sepse shpata dhe kryqi, dhimbja dhe vuajtja, janë dhuratat e Perëndisë për të zgjedhurit e Tij.

Njëherë, një grua e moshuar, që kishte probleme me këmbët, i lutej Krishtit të mos lejonte që gjendja e saj të përkeqësohej, në mënyrë që të mund të shkonte në kishë. Në vend të kësaj, Perëndia lejoi që ajo të rrëshqiste dhe të thyente këmbën. Kështu, e moshuara mbeti e palëvizshme në shtrat. Dhe në lutjen e saj tha: «Krishti im i dashur, çfarë të kërkova dhe çfarë më dhe!». Atëherë mori këtë përgjigje: «E pe çfarë u jap atyre që më duan!». Dhe e moshuara iu përgjigj: «Prandaj të duan kaq pak veta!».

Shpesh bëjmë gabimin të mendojmë se mund t’i shmangim të gjitha gjërat e pakëndshme në jetën tonë duke e marrë me të mirë Perëndinë. Duke dhënë lëmoshë ose duke zbatuar disa porosi, krijojmë brenda vetes iluzionin se e kemi vënë Perëndinë në detyrim ndaj nesh dhe se edhe Ai duhet të kujdeset që gjithçka të na shkojë mirë e sipas dëshirës sonë. Sigurisht, një mendim i tillë është krejt i gabuar, krejt i pabazë dhe aspak i krishterë. Ungjilli thotë qartë se kemi detyrimin të jetojmë me besnikëri jetën e krishterë, pa kërkuar asnjë shpërblim dhe asgjë në këmbim. Si zbatimi i asaj që kërkon Ungjilli, ashtu edhe durimi në hidhërimet dhe vështirësitë e jetës, përbëjnë vulën e vërtetësisë sonë.

Shpesh ndodh të përkulemi përpara dhimbjes, sepse mendojmë se jemi të vetmit që mbartim një kryq kaq të rëndë. Mendime të tilla nuk na ndihmojnë aspak. Përkundrazi, vetëdija se edhe të tjerë si ne kanë mbartur dhe mbartin të njëjtin kryq na jep zemër dhe forcë.

Për këtë arsye, duke hulumtuar jetët e shenjtorëve, mblodha këtu disa raste në të cilat shenjtorë të ndryshëm mbartën të njëjtin kryq. Ata panë fëmijët e tyre të vdisnin, puthën trupat e pajetë të fëmijëve të tyre dhe vajtuan mbi varre të sapohapura. Si njerëz, ndien dhimbje, u përlotën dhe qanë. Por, përtej ndjenjave njerëzore, e përballuan vdekjen edhe në dritën e besimit, të shpresës dhe të ngjalljes, siç u ka hije të krishterëve. Këtë mënyrë të përballimit të vdekjes nga njerëz të shenjtë, siç është regjistruar në jetët dhe sinaksarët e shenjtorëve, dëshirova të paraqes në këtë libër.

Arsyet janë të qarta. Së pari, për të përcjellë mesazhin se vdekja e një njeriu të dashur nuk është një veprim ndëshkues i Perëndisë, por një vizitë e Perëndisë në jetën tonë. Më tej, për të përcjellë mesazhin se nuk mund të kemi ankim ndaj Perëndisë. Në dhimbjen tonë duhet të hapim sytë e shpirtit dhe atëherë do të shohim se kjo ngjarje e trishtueshme që na ndodhi, sado e hidhur dhe e padëshirueshme të jetë, mbetet një shprehje e dashurisë së Perëndisë për ne.

Përpara nesh, marrës të kësaj dashurie të Perëndisë ishin, mbi të gjitha, shenjtorët e Tij. Hidhërimet, sprovat dhe mundimet janë rruga e shenjtorëve. Të gjithë shenjtorët, për të hyrë në lavdinë e Perëndisë, ecën gjatë jetës së tyre në udhën e ngushtë dhe plot shtrëngime. Ose Perëndia lejoi ngasje dhe sprova në jetën e tyre dhe ata dhanë dëshminë e mirë të durimit e të nënshtrimit ndaj vullnetit hyjnor, ose vetë, vullnetarisht, duke hequr dorë nga kënaqësitë dhe gëzimet e kësaj jete, iu nënshtruan martirizimit të vullnetshëm të jetës asketike. Në të dyja rastet, i shkëmbyen kënaqësitë e jetës së tanishme me dhimbje të përkohshme, për të shijuar gëzimet e përjetshme dhe të patregueshme të Mbretërisë së Perëndisë.

Në fund të fundit, në këtë udhë martirizimi eci i pari vetë Zoti, kur, duke mbartur Kryqin e Tij, u ngjit në Vendin e Kafkës. Fakti se Krishti e përshkoi i pari rrugën e Golgothasë duhet të mbetet gjithmonë i gjallë dhe i qartë në kujtesën tonë. Kështu do të kujtojmë se, në orët e vështira të dhimbjes, kemi përkrahës, bashkudhëtar dhe pjesëmarrës në vështirësinë tonë vetë Krishtin, Perëndinjeriun.

Në Ungjill nuk përmendet askund që Jisui të ketë qeshur. Por Ai u përlot kur iu afrua varrit të mikut të Tij, Llazarit. Ky lot i Jisuit, mendoj, thotë shumë. Sigurisht, dhembshuria e Jisuit përballë dhimbjes që shkakton vdekja nuk u kufizua në një lot. Sepse Zoti e ngjalli edhe Llazarin. Ashtu siç ngjalli vajzën e Jairit. Ashtu siç ngjalli djalin e vejushës në Nain. Dhe, me Ngjalljen e Tij të triditshme, e mundi vdekjen, duke u bërë pararendës i ngjalljes sonë dhe i ngjalljes së të fjeturve tanë të dashur. Ky është ngushëllimi më i madh për ne.

Nga i ndjeri Atë Evelthon Harallambus

Siç kishte raportuar UGO, Patriarku Daniel foli për Kryqin që bashkon njeriun me Krishtin, një temë e lidhur ngushtë me përballimin e dhimbjes në jetën e krishterë.

Lexo gjithashtu