Telefonata Vartholome–Poroshenko: çfarë rrëfen raporti për krizën para Sinodit të Kievit

Patriarku Vartholome me ish Presidentin Ukrainas Poroshenko. Foto ilustruese UGO.Al

Një telefonatë mes Patriarkut Ekumenik Vartholome dhe presidentit të atëhershëm të Ukrainës, Petro Poroshenko, zë një vend të rëndësishëm në raportin e publikuar nga Unioni i Gazetarëve Orthodhoksë në Amerikë. Redaksia ia atribuon dokumentin Mitropolitit të sotëm të Ankarasë, Grigorit, i cili atëherë ishte dhjak patriarkal dhe ndihmonte delegacionin e Kostandinopojës në Kiev.

Sipas kronikës, negociatat ishin bllokuar nga kërkesat e Filaret Denisenkos për kompetenca drejtuese në Kishën e re. Delegacioni, i kryesuar nga Mitropoliti Emanuel i Francës, po përgatitej të largohej nga Ukraina, pasi një takim i zgjatur në Presidencë nuk kishte sjellë marrëveshje.

Në faqet 12–14, autori përshkruan shoqërimin e delegacionit nga policia në Presidencë dhe pretendon se Emanueli i njoftoi se u ishte ndaluar dalja nga vendi. Atje u vendos lidhja telefonike me Patriarkun, në prani të të gjithë pjesëmarrësve.

Kronika ia atribuon Vartholomeut një qëndrim të prerë: sjellja e Filaretit vinte në dyshim gatishmërinë për autoqefali; përfaqësuesit patriarkalë duhej të largoheshin nëse situata nuk zgjidhej. Poroshenko, sipas rrëfimit, përmendi rrezikun e një ndërhyrjeje ushtarake ruse nëse Sinodi dështonte. Kjo paraqitet si argument i presidentit gjatë bisedës.

Zgjidhja e propozuar ishte një deklaratë e nënshkruar nga Filareti, që hiqte dorë nga poste të tjera, përveç anëtarësisë së përhershme në Sinodin e Shenjtë. Patriarku e kushtëzoi vijimin me garancinë e ekzarkëve se prerogativat e Patriarkanës nuk cenoheshin. Sipas autorit, dokumentin e nënshkruar e solli Rostislav Pavlenko brenda një ore.

Ky rrëfim ka një kufizim të rëndësishëm: autori pranon se nuk mbajti shënime gjatë telefonatës, për shkak të ankthit. Dialogu paraqitet, pra, nga kujtesa e tij, jo si transkriptim i regjistruar.

Sinodi u zhvillua më 15 dhjetor 2018 dhe zgjodhi Epifanin në krye të Kishës së re. Raporti u publikua më 28 shtator 2026; në momentin e botimit, UGO-SHBA njoftonte se Mitropoliti Grigor nuk i ishte përgjigjur kërkesës për koment. Përshkrimet e presionit dhe të telefonatës mbeten dëshmi të atribuuara këtij dokumenti i cili na jep mundësinë të kuptojmë makinacionet dhe mjetet që u përdorën për të arritur qëllimin që nuk ishte tjetër veçse krijimi i KOU të kontrolluar nga shteti.

Lexo gjithashtu