Kisha Ortodokse përkujton më 21 shtator martirët Eusebi, Nestavi e Zinoni

Martirët, Dëshmorët e krishterë të kujtuar nga Kisha Ortodokse më 21 shtator përfaqësojnë disa nga dëshmitë më të forta të besimit të krishterë të shekullit të katërt. Sipas kalendarit kishtar ortodoks, në këtë datë përkujtohen njëkohësisht Dëshmori i Shenjtë Eusebi i Fenikisë dhe tre vëllezërit martirë Eusebi, Nestavi dhe Zinoni nga Gaza.

Të dy tregimet hagjiografike i takojnë periudhës së përndjekjeve romake ndaj të krishterëve, njëri i lidhur me qeveritarin e Fenikisë e tjetri me trazirat idhujtare të kohës së perandorit Julian Apostat, rreth vitit 361 pas Krishtit. Sipas materialit, protagonistët e këtyre ngjarjeve nuk hoqën dorë nga besimi i tyre as përballë torturave më të rënda, duke u bërë kështu shembuj përkujtimi për besimtarët ortodoksë deri në ditët tona.

Dëshmori i Shenjtë Eusebi i Fenikisë

Përkujtohet më 21 shtator

Dëshmori i Shenjtë Eusebi jetoi në Feniki dhe u shqua për besimin e tij të patundur dhe për dashurinë ndaj Jisu Krishtit. I nxitur nga zelli i shenjtë, ai u paraqit vetë dhe me guxim përpara qeveritarit të Fenikisë. Pa u trembur nga pushteti dhe kërcënimet e tij, e qortoi hapur për përndjekjen e të krishterëve, duke i thënë:

— Çfarë vepre të marrë po kryen, o qeveritar, duke përndjekur grigjën e Krishtit?

Qeveritari, i zemëruar nga guximi i Martirit, urdhëroi që atleti i Krishtit të varej dhe të torturohej mizorisht. Trupin ia shqyen me pëlhura të ashpra prej qimesh, të cilat i ndiznin së bashku me pishtarë, dhe me to i fërkonin gjymtyrët e plagosura. Por Shën Eusebi i duronte mundimet me gëzim, sikur të mos ishte ai që vuante, por dikush tjetër.

Duke parë se Martiri nuk përkulej dhe se asnjë torturë nuk mund ta largonte nga besimi në Krishtin, qeveritari, i hutuar dhe i paaftë për ta mposhtur, urdhëroi që t'i pritej koka. Kështu, Shën Eusebi e përfundoi martirizimin e tij me shpatë. Ai hyri në Mbretërinë e Qiejve dhe mori nga Zoti kurorën e lavdisë që nuk vyshket.

Me ndërmjetimet e Shën Martirit Eusebi, o Perëndi, mëshirona dhe shpëtona. Amin.

Dëshmorët e Shenjtë Eusebi, Nestavi dhe Zinoni, vëllezërit nga Gaza

Përkujtohen më 21 shtator

Dëshmorët e Shenjtë Eusebi, Nestavi dhe Zinoni ishin vëllezër sipas mishit dhe vinin nga qyteti i Gazës. Ata jetuan në kohën e perandorit Julian Apostatit, rreth vitit 361 pas Krishtit. Në një periudhë kur idhujtaria sundonte ende në qytet, tre vëllezërit adhuronin me besnikëri Jisu Krishtin dhe nuk pranonin të mohonin besimin e tyre. Për këtë arsye u denoncuan nga idhujtarët. Autoritetet i gjetën të fshehur në një shtëpi, i arrestuan, i fshikulluan dhe më pas i mbyllën në burg.

Pas kësaj, disa prej kundërshtarëve të tyre dolën në mes të qytetit dhe filluan t'i akuzonin rrejshëm. Pretendonin se Martirët kishin fyer perënditë pagane dhe se, prej kohësh, punonin me zell për rrëzimin dhe zhdukjen e fesë idhujtare. Me këto akuza të rreme e nxitën turmën kundër tyre dhe ndezën zemërimin e njerëzve deri në dëshirën për t'i vrarë.

Duke bërtitur dhe nxitur njëri-tjetrin, siç ndodh me një turmë të pushtuar nga një zell i marrë, të gjithë u sulën drejt burgut. I nxorën prej andej Dëshmorët e shenjtë dhe filluan t'i tërhiqnin pa mëshirë zvarrë nëpër tokë, herë me fytyrën lart dhe herë me fytyrën përtokë, duke ua shqyer mishin. Disa i godisnin me gurë dhe me shkopinj, ndërsa të tjerë përdornin gjithçka që u binte në dorë. Aq e madhe ishte tërbimi i turmës së nxitur nga i ligu, saqë edhe disa gra dolën nga shtëpitë dhe i goditën me boshtet që përdornin për endjen e pëlhurave dhe tjerrjen e fijeve. Kopshtarët e tregut u hidhnin ujë të valuar nga enët e zjarrit dhe kazanët e gatimit, ndërsa të tjerë ua shponin trupat me mjete të mprehta.

Në fund, keqbërësit ua dërrmuan kokat. Pastaj i tërhoqën trupat e tyre jashtë qytetit, në një vend ku hidheshin kufomat e kafshëve. Atje ndezën një zjarr të madh dhe i dogjën. Eshtrat që mbetën pa u shkrumbuar i përzien me eshtrat e deveve, gomarëve dhe kafshëve të tjera, që të bëhej e pamundur gjetja, njohja dhe veçimi i lipsaneve të shenjta.

Por Perëndia nuk lejoi që lipsanet e Martirëve të mbeteshin të fshehura për shumë kohë. Një grua e krishterë, e cila nuk ishte me prejardhje nga Gaza, por banonte në atë qytet, mori një urdhër dhe zbulesë hyjnore. Gjatë natës ajo mblodhi lipsanet e shenjta të Martirëve, i vendosi në një enë prej balte dhe ia dorëzoi nipit të tyre, i cili quhej gjithashtu Zinon. Perëndia ia kishte zbuluar gruas në ëndërr si emrin e tij, ashtu edhe vendin ku fshihej nga frika e idhujtarëve.

Edhe Zinoni ishte arrestuar më parë nga banorët paganë të Gazës dhe rrezikonte të dënohej me vdekje si i krishterë. Mirëpo, përpara vrasjes së Dëshmorëve, ai kishte gjetur një mundësi për të shpëtuar dhe ishte fshehur. Pasi mori lipsanet martirike të të afërmve të tij, Zinoni i fshehu me kujdes në shtëpinë ku banonte.

Shumë vite më vonë, gjatë mbretërimit të Theodhosit të Madh, i cili sundoi në Konstandinopojë nga viti 379 deri më 395, besimi i krishterë fitoi lirinë. Në atë kohë Zinoni u bë episkop i Gazës. Ai ndërtoi një kishë jashtë qytetit dhe vendosi në të lipsanet e Dëshmorëve të Shenjtë Eusebi, Nestavi dhe Zinoni. Lipsanet e tyre u vendosën pranë lipsaneve të Shën Nestor Konfesorit, i cili ishte vrarë gjithashtu nga idhujtarët në të njëjtën periudhë.

Me ndërmjetimet e Martirëve të lavdishëm Eusebi, Nestavi dhe Zinoni, Zoti dhe Perëndia ynë Jisu Krisht na forcoftë në besim dhe na bëftë të denjë për Mbretërinë e Tij. Atij i përkasin lavdia, fuqia, nderimi dhe adhurimi, në jetë të jetëve. Amin.

Siç kishte raportuar UGO, nderimin që i bëhet shenjtorëve mbrojtës në qytetet shqiptare e tregoi edhe rasti i Sarandës, ku besimtarët nderuan shenjtorin e tyre mbrojtës, duke dëshmuar rëndësinë e vazhdueshme që Kisha Ortodokse i jep përkujtimit të dëshmorëve të hershëm të krishterimit.

Lexo gjithashtu