Shën Vissarioni, kryepeshkop i Larisës dhe ndërtues manastiresh e urash

Shën Vissarioni ishte kryepeshkop i Larisës gjatë shekullit XVI, i njohur për jetën e tij të shenjtë dhe veprën e gjerë bamirëse. Sipas materialit hagiografik të dhënë nga redaksia, ai lindi në Porta Panagia të Trikalës në vitin 1490, pak vite pas rënies së Kostandinopojës nën sundimin osman.

Që në moshë të re, ai u shqua për zgjuarsinë, drejtësinë dhe devotshmërinë e thellë. Në moshën vetëm 10 vjeç u bë nëndeti i mitropolitit të Larisës, Markut, i cili më vonë e dorëzoi dhjak e prift. Në vitin 1517 u zgjodh peshkop i Elasonës, ndërsa në 1521 mori drejtimin e Episkopatës së Stagës. Në mars të vitit 1527 u ngrit në fronin e Mitropolisë së Larisës, duke qëndruar deri në vitin 1529 edhe si "ruajtës i fronit" i peshkopatës së Stagës.

Si hierark, Shën Vissarioni kreu një vepër të gjerë pastorale, shoqërore dhe bamirëse. Ai shpengoi dhe liroi shumë të burgosur, u kujdes për të varfrit dhe të uriturit, dhe financoi ndërtimin e kishave, rrugëve dhe sidomos urave, ndër to urat mbi lumin Portaiko, në Sarakina të Kalambakës, mbi lumin Pinios, ura e Korakut mbi Aheloos dhe ura e parë e Plakës që lidh Xhumerkën me Artën dhe Janinën.

Për qetësinë shpirtërore, ai ndërtoi në malin Koziaka Manastirin e Shpëtimtarit të Dyerve të Mëdha (Dusiko), midis viteve 1527-1534/35, mbi rrënojat e një manastiri të mëparshëm me të njëjtin emër. Manastiri u rindërtua nga themelet nga nipi i tij, Neofiti II i Larisës, midis viteve 1550-1552/57, dhe u pikturua nga piktori Xhorxhi më 1557, duke u ruajtur në gjendje të shkëlqyer deri sot. Ai shkroi tre testamente dhe vendosi rregullin e "avato" (ndalim hyrjeje për gratë) në manastirin e Dusikut, i cili respektohet me nderim edhe sot.

Më 13 (ose 15) shtator 1540, ditën e hënë, Shën Vissarioni ndërroi jetë, duke u nderuar që atëherë si shenjtor mrekullibërës. Sipas traditës, ai shërohej sëmundje si dizenteria, lija, skarlatina dhe murtaja, ndërsa kryeja, lipsani i tij e shenjtë ruhet në manastirin që mban emrin e tij. Kujtimi i tij feston më 15 shtator, ndërsa në Trikala lipsani i kryes së tij bëhet litani solemnisht të dielën e Samaritanes. Tekstet e para hagiografike për të u shkruan herët nga Pahomi Rusano, në vitin 1552.

Manastiret orthodhokse në rajone të ndryshme vazhdojnë të jenë qendra të rëndësishme të jetës fetare dhe të trashëgimisë historike. UGO kishte raportuar mbi restaurimin e Kishës së Shën Mërisë dhe Manastirit të Shën Prodhromit në Voskopojë pak kohë më parë.

Sipas disa burimeve historike, ka ekzistuar edhe një Vissarion tjetër, kryepeshkop i Larisës, që jetoi para shenjtorit në fjalë.

Lexo gjithashtu