Policia në oborrin e Katedrales, reagon KOASH dhe në postim të veçantë Mitropoliti i Korçës Anastas
KOASH i kërkon Policisë së Shtetit të rikthehet në binarët e ligjit dhe paralajmëron për përgjegjësinë e përshkallëzimit të tensioneve.
Ngjarjet e mbrëmjes së 19 tetorit 2026 në oborrin e Katedrales "Ngjallja e Krishtit" në Tiranë kanë shkaktuar reagimin e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë dhe të Mitropolitit të Korçës, Hirësi Anastasit. Sipas raportimit të Shqiptarja.com/Report TV, policia hyri në oborrin e Katedrales gjatë ndjekjes së protestuesve dhe shoqëroi disa prej tyre. Për shoqërime pranë Kishës raportoi edhe Top Albania Radio. Në qendër të reagimeve janë respektimi i vendeve të shenjta, ndalimi i dhunës dhe përgjegjësia në ushtrimin e autoritetit shtetëror.
Mitropoliti Anastas: Përgjegjësia shtrihet edhe përpara gjykimit të historisë
Në një reagim të publikuar në rrjetet sociale, të shoqëruar me pamje nga ngjarja, Mitropoliti i Korçës, Hirësi Anastasi, i drejtohet Policisë së Shtetit me një thirrje të prerë:
"Policia e Shtetit të rikthehet menjëherë në binarët e ligjit dhe të heqë dorë nga çdo formë dhune e arbitrariteti. Ata që shpërdorojnë autoritetin e shtetit duhet ta dinë se përgjegjësia e tyre nuk përfundon përpara ligjit, por shtrihet edhe përpara gjykimit të historisë. Mbi ta do të rëndojë gjithashtu përgjegjësia për çdo pasojë që mund të sjellë përshkallëzimi i mëtejshëm i tensioneve."
Deklarata e tij e vendos theksin te përgjegjësia ligjore dhe morale e atyre që ushtrojnë autoritetin shtetëror, si edhe te rreziku që sjell acarimi i mëtejshëm i situatës.
Kisha: Vendet e shenjta nuk janë hapësira konflikti
Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë, në reagimin e saj të datës 19 tetor, shpreh shqetësimin pas pamjeve nga oborri i Katedrales dhe kërkon që të respektohet karakteri i shenjtë i këtyre mjediseve. Reagimi i plotë:
"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë, pasi pa pamjet e ngjarjeve në oborrin e Katedrales 'Ngjallja e Krishtit' në Tiranë, shpreh shqetësimin dhe bën thirrje të respektohen vendet e saj të shenjta. Ato asnjëherë nuk janë hapësira konflikti e përplasjeje dhe nuk i pranojnë ato. Katedralja 'Ngjallja e Krishtit' është vend i shenjtë lutjeje, vend ku kryhen shërbesat e shenjta dhe ku predikohet kultura e paqes. Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë bën edhe njëherë thirrje për distancim nga dhuna dhe gjetjen e hapësirës së dialogut. Tiranë, më 19 tetor 2026."
Mbrojtja e vendeve të shenjta është edhe angazhim ligjor
Respektimi i mjediseve të kultit mbështetet edhe në marrëveshjen ndërmjet Këshillit të Ministrave dhe Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë, të ratifikuar me ligjin nr. 10057, datë 22 janar 2009. Neni 21, pika 1, parashikon ndalimin e ndërhyrjes së autoriteteve shtetërore në ndërtesat dhe objektet që shërbejnë për ceremonitë fetare, duke përcaktuar përjashtime: flagrancën, zbatimin e një urdhri të prokurorisë, të një vendimi gjyqësor ose titulli ekzekutiv, si edhe kanosjen e një rreziku të afërm. Pika 2 parashikon mbrojtjen nga shteti të objekteve dhe vendeve fetare, në përputhje me ligjin.
Kjo mbrojtje e posaçme e bën të nevojshëm sqarimin e rrethanave të ndërhyrjes: mbi çfarë baze u krye ajo dhe si u respektua karakteri i shenjtë i mjedisit? Zbatimi i dispozitës në oborrin konkret dhe ligjshmëria e veprimeve kërkojnë shqyrtimin e fakteve; pamjet, të vetme, nuk mjaftojnë për një përfundim juridik.
Kisha si strehë: një traditë shekullore e mbrojtjes së jetës
Shqetësimi për ngjarjet lidhet edhe me një traditë të thellë të krishterë: kishën si vend strehimi për njeriun që kërkon mbrojtje. Historiani Karl Shoemaker, në studimin Sanctuary and Crime in the Middle Ages, 400–1500, dokumenton se azili kishtar në traditat juridike mesjetare siguronte mbrojtje ndaj nxjerrjes me forcë dhe ndëshkimeve trupore ose me vdekje, edhe për persona të akuzuar për vepra penale. Në qendër të kësaj tradite qëndronte ruajtja e jetës dhe kufizimi i dhunës. Ky institucion historik u kufizua ose u shfuqizua në sisteme të ndryshme juridike. Prandaj, ai nuk mund të paraqitet sot si një imunitet automatik dhe universal nga veprimi i ligjit për këdo që hyn në kishë. Megjithatë, domethënia e tij morale mbetet e fuqishme: vendi i shenjtë lidhet me mëshirën, mbrojtjen e njeriut dhe mundësinë e paqësimit.
Edhe standardet ndërkombëtare për veprimtarinë policore, të theksuara nga Zyra e Komisionerit të Lartë të OKB-së për të Drejtat e Njeriut, kërkojnë që përdorimi i forcës të jetë i ligjshëm, i domosdoshëm dhe proporcional. Ngjarjet në oborrin e Katedrales shtrojnë kështu një kërkesë të qartë për transparencë dhe përgjegjësi institucionale. Thirrja e Kishës për paqe dhe paralajmërimi i Mitropolitit Anastas për pasojat e përshkallëzimit kërkojnë të merren seriozisht. Mbrojtja e rendit, respektimi i vendeve të shenjta dhe ruajtja e dinjitetit njerëzor janë përgjegjësi që duhet të përmbushen së bashku.
Jo rrallë mjediset kishtare në Shqipëri gjenden në vëmendjen publike në momente të ndryshme; kohët e fundit, Mitropoliti Anastas ishte në qendër të kësaj vëmendjeje edhe kur kryesoi Liturgjinë Hyjnore në Korçë, në një kontekst krejt tjetër nga ai i ngjarjeve të 19 tetorit.
