Në Shabac mbahet akademi përkujtimore për viktimat e terrorit komunist

Një akademi përkujtimore për viktimat e terrorit komunist në Shabac në vitet 1944/45 u mbajt në sallën e mbushur plot të Teatrit të Shabacit. Sipas faqes zyrtare të Kishës Ortodokse Serbe, ngjarja u zhvillua më 29 tetor 2026.

Në akademi ishin të pranishëm episkopi i Valjevës Isihije, episkopi i Shabacit Jerotheu dhe protopresviteri Gjorgje Stojisavljević, shef i Kabinetit të Patriarkut serb. Morën pjesë gjithashtu kryetari i Shabacit Aleksandar Pajić dhe dr. Nemanja Dević, autor i broshurës „Shabački martirijum – prilog izučavanju komunističkog terora u Eparhiji šabačkoj 1944/1945. godine“. Ishin të pranishëm edhe përfaqësues të institucioneve kulturore e arsimore të qytetit, pasardhës të të vrarëve, klerikë, nxënës me katehetët e tyre dhe besimtarë nga Shabaci e rrethina.

Në fillim të akademisë, bisedën mbajti episkopi Jerotheu. Pas saj u shfaq premierë dramatizimi „Që shpirtrat e martirëve të gjejnë rrugën në natë“, sipas skenarit të Ivana Dimić. Në të luajtën aktorët Nebojsha Dugalić dhe Andrej Shepetkovski, së bashku me muzikantë dhe korin e Katedrales së Shabacit. Programin e drejtoi Smiljka Dragojević.

Episkopi Jerotheu tha se në teatër ishin mbledhur për të kujtuar bashkëqytetarët dhe njerëzit nga vende të ndryshme të Eparkisë: priftërinj, katehetë, nëpunës, tregtarë, farmacistë, xhandarë, oficerë, profesorë, mësues, punëtorë dhe bujq. Sipas tij, ata humbën jetën pa faj mbi urën e vjetër hekurudhore në Savë, nga tetori 1944 deri në maj 1945. Ai shtoi se pushtetet e reja revolucionare i kishin shënuar si „armiq të popullit“ dhe i dënuan me vdekje pa gjyq e pa procedurë gjyqësore. Ssipas tij, ata u vranë fshehurazi gjatë natës, më shpesh me armë të ftohta, dhe u hodhën në Savë, që trupat e tyre të mos gjendeshin e të mos varroseshin me dinjitet.

Episkopi i krahasoi këto krime me krimin e Kainit. Ai tha se autorët, edhe në dekadat pasuese, u përpoqën t'i fshihnin krimet përmes frikësimit të fëmijëve dhe pasardhësve të viktimave. „Por është e pamundur që njeriu të fshihet nga Perëndia“, theksoi ai.

Në fund, Jerotheu kujtoi se kanë qenë të nevojshëm 57 vjet që emrat e martirëve të Shabacit të shqiptohen për herë të parë me zë të lartë, në përkujtimoren e mbajtur në Katedralen e Shabacit në vitin 2001. Sipas tij, sot, 82 vjet pas vuajtjeve në urën mbi Savë, mes nesh ka mbetur vetëm ndonjë nga fëmijët e viktimave. Ai tha se është detyrë e shenjtë të hidhet dritë mbi këto krime dhe të nxirret në dritë emri e jeta e secilit të vrarë. Si hap në këtë rrugë ai përmendi punën e historianit Nemanja Dević. Ai përfundoi me fjalët: „Të mësojmë nga historia, mësuesja më e madhe e jetës, që mos të realizohen mbi ne fjalët profetike të Shën Nikollas: Me çfarë mase e kemi matur Perëndinë dhe të parët tanë, me të njëjtën masë na është matur edhe ne.“

Lexo gjithashtu