Në Moskë u mbrojt disertacioni kundër teorisë së parësisë së Fanarit

Patriarku Vartholome Foto: Orthodox Observer

Teoria e parësisë së Patriarkut Ekumenik Bartolomeu u vu në qendër të një disertacioni doktorate të mbrojtur në Akademinë Teologjike të Moskës (MDA). Sipas njoftimit të Akademisë Teologjike të Moskës., autori i punimit është igumeni Dhionisi (Shlionov), nëncoordinator i Manastirit Stavropigjial të Shën Andreas në Moskë dhe drejtues i studimeve pasuniversitare në MDA. Titulli i punimit është «Në mbrojtje të rendit sinodik të Kishës Orthodhokse: teoria e parësisë së Patriarkut të Kostandinopojës dhe kritika e saj». Në disertacion, autori argumenton se «teoria moderne e parësisë», sipas së cilës Patriarku Ekumenik do të kishte pushtet juridiksional mbi të gjithë diasporën ortodokse dhe të drejtën për të pranuar apele nga klerikë të Kishave të tjera, nuk ka mbështetje as kanonike, as teologjike, as historike dhe bie ndesh me eklisiologjinë tradicionale sinodike të Orthodhoksisë. Sipas autorit, e vetmja Krye e Kishës është Krishti, ndërsa Kishat Vendore janë të barabarta mes tyre si gjymtyrë të një trupi.

Punimi thekson se rregulli 28 i Koncilit të Kalqedonisë, që flet për pushtet «mbi barbarët», fillimisht kishte në konsideratë vetëm tre dioqeza bizantine dhe jo mbarë diasporën botërore, ndërsa titulli «ekumenik» historikisht ka qenë thjesht nderues, pa fuqi juridiksionale. Autori vë në dukje se «ekonomia» e treguar nga Fanari ndaj anëtarëve të UPC KP dhe UAPC në vitin 2018, pa pendim nga ana e tyre, nuk shëroi skizmën, por hodhi themelet për persekutimin e Kishës kanonike Ortodokse të Ukrainës, përfshirë ligjin për ndalimin e saj de fakto, procese gjyqësore ndaj hierarkëve dhe pushtime me forcë të kishave. Sipas dizertacionit, zbatimi i teorisë së parësisë është shkaku kryesor i ndarjes kishtare aktuale, e krahasueshme në përmasa me skizmën e vitit 1054, ndërsa mbrojtja e parimeve sinodike mbetet jetike për mbarë Ortodoksinë botërore. Më parë, Kryepeshkopi i Shqipërisë Anastasi kishte deklaruar në një intervistë se i pari mes të barabartëve nuk do të thotë sundues mbi të dytin dhe të tretin , duke shtuar se të gjitha Kishat janë të barabarta dhe se pa këtë kuptim, uniteti ortodoks rrezikon të vihet në pikëpyetje.

Autori i disertacionit thekson se punimi nuk pretendon të jetë shterues dhe përcakton drejtime për kërkime të mëtejshme, si analiza e detajuar e precedentëve të autoqefalisë, thellimi i studimit të historisë kishtare sllave, si dhe vazhdimi i dialogut shkencor-teologjik në mbrojtje të rendit sinodik të Kishës.

Lexo gjithashtu