Mitropoliti i Gjirokastrës meshoi në kishën bizantine të Zervatit

Mitropoliti i Gjirokastrës Nathanail gjatë Liturgjisë Hyjnore. Foto: Mitropolia e Hirshme e Gjirokastrës

Jeta liturgjike në Mitropolinë e Gjirokastrës vazhdoi këtë javë me shërbesa dhe Meshë Hyjnore në famulli të ndryshme. Sipas Mitropolisë së Shenjtë të Gjirokastrës, sot Mitropoliti i Gjirokastrës, Hirësia e Tij Nathanaili, meshoi në Kishën e Fjetjes së Hyjlindëses Mari, në fshatin Zervat të krahinës së Dropullit.

Një numër i madh besimtarësh iu bashkuan Mitropolitit në lutje në këtë kishë historike, e cila përbën një thesar bizantin i shekujve XI-XII. Ngritur në zemër të fshatit të lashtë Zervat, tempulli njihet si një nga monumentet më të vyera të arkitekturës bizantine në jug të Shqipërisë. Sipas studiuesit Aleksandër Meksi, teknika e ndërtimit dhe elementët arkitektonikë e vendosin kishën në periudhën e shekujve XI-XII, me formë kryqi e kupolë tipike të Mesjetës bizantine.

Ndërtesa ndahet në tri nefe që komunikojnë përmes arkadave, ndërsa në qendër ngrihet kupola me tambur cilindrik, i ndriçuar nga tetë dritare të vogla me harqe tullash. Në lindje gjenden tri apsida, njëra gjysmërrethore dhe dy anësore trefaqëshe të zbukuruara me nike të shkallëzuara, ndërtuar me gurë gëlqerorë e tulla, sipas teknikës karakteristike të Epirit dhe jugut shqiptar.

Në murin perëndimor ruhet një mbishkrim i vitit 1583 që përmend murgun Kalist si nismëtar i një rindërtimi, ndërsa një mbishkrim tjetër dëshmon se në 1606 kisha u zbukurua me afreske nga ikonografët Mihal dhe Nikolla nga Linotopi. Ndër skenat më të rëndësishme janë “Fjetja e Hyjlindëses”, “Pentikostia” dhe “Darka Mistike”, krahas figurave në bust të Shën Aleksandrit, Shën Theofanit dhe Shën Isihit. Sipas studiuesit Andrea Llukani, disa nga ikonat e kësaj kishe ruhen sot në fondet e Muzeut Historik Kombëtar, çka dëshmon vlerat e saj artistike e historike.

Nuk është hera e parë që Mitropoliti Nathanaili kremton Meshë Hyjnore në famulli historike të Mitropolisë; kohët e fundit UGO kishte raportuar edhe rastin kur ai meshoi në një kishë tjetër të lashtë të Mitropolisë.

Kisha “Fjetja e Shën Marisë” u shpall monument kulture në vitin 1963 dhe mbetet një ndër dëshmitë më të spikatura të trashëgimisë bizantine në jug të vendit, duke qëndruar edhe sot si qendër shpirtërore dhe adhuruese për besimtarët e Dropullit.

Lexo gjithashtu