Patrikana Ekumenike reagon ndaj festimeve turke për Shën Sofian

Foto nga UGO Greqi

Shën Sofia u bë sërish shkak polemikash pas eventit që presidenca turke organizoi për gjashtë vjetorin e kthimit të saj në xhami. Sipas CNN Greqi, ky event provokoi reagime të forta si në Athinë ashtu edhe në komunitetin ortodoks në SHBA.

Reagimi më i fortë erdhi nga Arkondët e Patrikanës Ekumenike në Amerikë (Archons of the Ecumenical Patriarchate), të cilët dënuan eventin e organizuar nga Ankaraja, duke theksuar se historia e monumentit «nuk fillon në vitin 1453». Sipas tyre, autoritetet turke po fshehin identitetin e krishterë të Shën Sofisë, i cili shtrihet përafërsisht një mijëvjeçar para pushtimit osman. Në deklaratën e tyre, Arkondët kujtojnë se ndërtesa u përurua në vitin 537 nga perandori Justinian dhe shërbeu për 916 vjet si Katedralja e Kostandinopojës dhe selia e Patrikanës Ekumenike.

Arkondët thonë se bëhet fjalë për një narrativë të organizuar në nivel shtetëror, e cila paraqet Shën Sofinë vetëm si «monument të Pushtimit», pa asnjë referencë ndaj rolit të saj si tempulli kryesor i Ortodoksisë dhe monument i trashëgimisë botërore të UNESCO-s. Sipas tyre, një monument i UNESCO-s nuk mund të përdoret si mjet triumfi fetar apo propagande politike.

Njëkohësisht, Arkondët e lidhin këtë çështje me qëndrimin e përgjithshëm të Turqisë ndaj Patrikanës Ekumenike. Ata kujtojnë se Shkolla Teologjike e Halkidonit mbetet e mbyllur që nga viti 1971, se Ankaraja vazhdon të mos njohë karakterin ekumenik të Patrikanës dhe se ka ende çështje të pazgjidhura lidhur me të drejtat dhe pronat e Romiosinis. Në përfundim, ata i bënë thirrje qeverisë amerikane, Kongresit dhe organizatave ndërkombëtare të lirisë fetare që të vazhdojnë presionin mbi Turqinë për respektimin e së vërtetës historike dhe të drejtave të Patrikanës Ekumenike.

Nuk është hera e parë që rrethinat e Shën Sofisë në Stamboll bëhen qendër vëmendjeje ndërkombëtare; kohët e fundit ngjarje të tjera kishin nxjerrë në pah tensione të ngjashme fetare në zonë.

Lexo gjithashtu