Gjykata e Lartë e Estonisë konfirmon ligjin kundër Kishës Ortodokse
Gjashtë nga shtatëmbëdhjetë gjyqtarë shprehën mendim të veçantë, duke vënë në dukje se ligji nuk respekton parimin e qartësisë juridike.
Kisha Ortodokse në Estoni (KOE) – strukturë kanonike nën varësinë e Patriarkanës së Moskës – u gjet para një vendimi të rëndë juridik pasi gjykata e lartë e vendit konfirmoi ligjin që detyron ndryshimin e statusit të saj. Sipas Interfax, Gjykata Shtetërore e Estonisë shpalli se ndryshimet në Ligjin për Kishat dhe Famullitë janë në përputhje me kushtetutën dhe nuk cënojnë lirinë fetare.
Parlamenti estonez kishte miratuar këtë ligj në shtator 2025, duke i kërkuar KOE-së të ndërpresë lidhjet me Patriarkanën e Moskës, të ndryshojë statutin dhe emërtimin e saj. Presidenti Alar Karis refuzoi dy herë të nënshkruante dokumentin, duke kërkuar eleminimin e kufizimeve joproporcionale të lirisë së shoqërimit për qytetarët. Megjithatë parlamentarët e miratuan sërishmi tekstin pa ndryshime.
Këshilltari juridik i presidentit, Hent Kalmo, deklaroi se ndikimi i Moskës supozohet se minon sovranitetin dhe demokracinë e vendit. Parallelisht, gjashtë nga shtatëmbëdhjetë gjyqtarë të Gjykatës Shtetërore shprehën mendim të veçantë, duke theksuar se ligji nuk përputhet me parimin e qartësisë juridike.
Pas shpalljes së vendimit, sekretaria e presidencës njoftoi se kreu i shtetit nënshkroi menjëherë dokumentin. KOE-ja hodhi poshtë akuzat se koordinohet nga Patriarkana e Moskës, duke deklaruar se vepron në mënyrë autonome dhe duke shprehur gatishmëri për bashkëpunim me strukturat shtetërore.
Nuk është hera e parë që komunitetet ortodokse u gjenden nën presion ligjor në hapësirat postsovjetike; kohët e fundit vëmendja ra mbi besimtarët ortodoksë nën trysni shtetërore si simbol i rezistencës shpirtërore.
Ligji i ri i detyron bashkësitë fetare që kanë lidhje me shtetet konsideruara rrezik për sigurinë kombëtare të kërkojnë miratim të ri nga autoritetet. Për KOE-në kjo do të thotë ose shkëputje nga Patriarkana e Moskës ose rrezikohet të shpallet si e jashtëligjshme
